Çêrmug
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Çêrmug (be Tırki: Çermik, be Zazaki: Germıke) qezaê da Diyarbekırio u Diyarbekıri ra 114 km durio.
Tedeestey |
[bıvurne] Mena namey
Namey qeza yeno mena "çımey awa germıne; germıke". Taê wesiqan de Çêrmug Germık zi nusiyawa ke, no şıklê Zazakiyo. Nusiyayışê cı Çêrmug ya zi be Tırki Çermik Ermenikiyo, kokê cı qısey ջերմ germ, Ermenikiyê rocakewtene cerm, Ermenikiyê rocawani (ê Anadoliye) çermi ra gêno. Heni aseno ke Çêrmug ya zi Çermik telefuzê Ermenikiyê rocawanio (mışrıqio), no ki zazaki de Çêrmug vaciyeno.
Ena qeza de raşti ke zaf germık u hemami estê u cokao ke no name wına niyao pıra. Labelê namey xoyo kıhan Aberna biyo. Taê hetanê welatê Zazaan de zi cay estê ke ê zi Çêrmug name kerdê (vacime ke hetê Erzıngani de, nezdiyê Derê Sanse de).
[bıvurne] Nıfus
Gorey amardışê serra 2006ine nıfusê merkezê Çermugi nezdiyê 21.000 nefero. Almanya dı (de) teqriben 15.000 Çermugıci estê.
[bıvurne] Tarix
Xanedanina Artuqan ra zaf eserê tarixi mendê. İnan ra êyê ke sıfte yenê aqıl, zey Pırdê Haburmani, Medresa Çeteci Abdullah Paşa u Hemamê Çermugiê.
Çermugi tarix de, be gorey kronolociye, nê medeniyetan rê kêwanine kerda:
- Dewrê Huri-Mitaniyan (V.M. 3500-1260)
- Dewrê Asuran (V.M. 1260-775)
- Dewrê Urartuyan (V.M. 775-736)
- Dewrê Asuran (qorê dıyıne) (V.M. 736-653)
- Dewrê İskitan (V.M. 653-625)
- Dewrê Medan (V.M. 625-550)
- Dewrê Persan (Sasani) (V.M. 530-331)
- Dewrê İskenderê Pili (V.M. 331-323)
- Dewrê Selewqiyan (V.M. 323-85)
- Dewrê Ermeniyan (V.M. 85-69)
- Dewrê Arsakıcan (V.M. 66-M.S. 395)
- V.M: Verê Miladi
[bıvurne] Taê namdarê Çermugıci
- İzzet Altınmeşe
- Prof. Dr. Sedat Arıtürk
- Abdulgani Fahri Bulduk
- Zekai Dursun
- Ziya Gökalp
- Dr. Mustafa Gönül
- Faruk İremet
- Çeteci Abdullah Paşa
- Ebubekir Pamukçu
- Fahri Pamukçu
- Ramazan Şenses
- İzzet Yıldızhan
[bıvurne] Çımey
|
 Qezê Diyarbekıri
|
||
|
Bısmıl, Çêrmug, Çınar, Diyarbekır, Erğeni, Gêl, Hazro, Hêni, Karaz, Lıcê, Piran, Pasor, Sıliwan, Şankuş |
||
|
Dewê Çêrmugi
|
||
|
Ağaçxan • Akrak • Alos • Apêge • Axırmat • Babıci • Bavank • Bedwan • Belwan • Benav • Bêsin • Bir • Birêveran • Bistin • Buderan • Burut • Cilar • Colan • Dalpek • Dewık • Diktol • Dogan • Elkan • Fiseyni • Gaxındax • Gazo • Gewrek • Giragosi • Girêquci • Gozer • Gozêrek • Gurız • Heburman • Herbetali • Hesno • Hesto • Hesut • Ingac • Kaf • Kerwanciman • Keyey Temi • Kilan • Kiloyan • Konaqi • Kurdoglu • Kustiyan • Melag • Mexmur • Miyalan • Musayan • Muskan • Nışnık • Pexnok • Poxsor • Qalacig • Qatirkoyun • Qerebekiran • Qeremusayan • Qereqeya • Receban • Rutan • Sayrek • Sêhanêcerin • Sêhanêcorin • Sersap • Sinto • Şêxandede • Têlindere • Tirvêrag • Tullik • Vilayêrek • Xacmerg • Xelilan • Xeybiyan • Xiraba • Yeniköy • Yoğun • Zerguz • Zeydlan • Zubêdık |
||
|
||||||
