Çêrmug

Çêrmug
Şınasiye
Dewlete	Tırkiya
Mıntıqa	Anatoliya Rocvetışê Veroci
Wılayet	Diyarbekır
Erd	1032 km²
Nıfus	21,000
Sıxletiye	20 / km²
Berziye	700 Km
Qeymeqam	Mimar Sinan Batmaz
Serdar	Murat Erkan

Çêrmug (be Usmanıcki: چرميک, be Tırki: Çermik, be Zazaki: Germıke) qezayê da Diyarbekıria u Diyarbekıri ra 114 km dûrio.

Mena namey [bıvurne]

Namey qeza yeno mena "çımey awa germıne; germıke". Taê wesiqan de Çêrmug Germık zi nusiyawa ke, no şıklê Zazakiyo. Nusiyayışê cı Çêrmug ya zi be Tırki Çermik Ermenikiyo, kokê cı qısey ջերմ germ, Ermenikiyê rocakewtene cerm, Ermenikiyê rocawani (ê Anatoliye) çermi ra gêno. Heni aseno ke Çêrmug ya zi Çermik telefuzê Ermenikiyê rocawanio (mışrıqio), no ki zazaki de Çêrmug vaciyeno.

Ena qeza de raşti ke zaf germık u hemami estê u cokao ke no name wına niyao pıra. Labelê namey xoyo kıhan Aberna biyo. Taê hetanê welatê Zazaan de zi cay estê ke ê zi Çêrmug name kerdê (vacime ke hetê Erzıngani de, nezdiyê Derê Sanse de).

Nıfus [bıvurne]

Gorey amardışê serra 2006ine nıfusê merkezê Çermugi nezdiyê 21.000 nefero. Almanya dı (de) teqriben 15.000 Çermugıci estê.

Dewey [bıvurne]

Hop (Çukurelma, Kaf )
Ağırmat (Armağantaşı )
Sarsap (Dilekpınar )
Konağı (Konaklı )
Güzel
Gevrek (Saltepe )
Cullar (Ceylan )
Zeynalan (Kömürcüler )
Füseyni (Bayat )
Musikan (Yaylacık )
Şeyhandede
Hasto (Korudağ )
Budaran (Pamuklu )
Bağvenk (Pınarlı )
Karakaya
- Körkeyni (mahalle)
Zübeydik (Akpınar )
Dikyol - Zaza
Zergüz (Armutlu )
Ağaçhan Nahiyeyê Yoğuni
Milan (Yabanardı )
Besin (Yayıklı )
Killo (Kalaç )
Sinto (Göktepe )
Günaşan
Kuruköy (Kuyuköy, Bir )
Bayrak
Ekrek (Köksal )
Gürüz (Gürüz ) Nahiyeyê Yoğuni
Berut (Değirmenli )
Bulundu
Musa (Kartaltaşı )
Hasot (Bahçe )
Hasna (Bademlik )
Dalipek (mezra)
Alifer Uşağı (Elifuşağı )
Haburman (Karakolan )
Süznik (Eskibağ Süzmük )
Hasuz (Bahçe )
Sinem (Sinek )
Güçlütaş
Temo (Karataş )
Panik (İkiçeltik )
Genco (Genceli, Gencoevleri )
Birviran (Örenkuyu ) Nahiyeyê Yoğuni
Mahmur (Balıksırtı )
Nişinik (Petekkaya )
Sinbek (Sinekköy )
Herbetel (Çalıtepe ) Nahiyeyê Yoğuni
Bistin (Aynalı )
Yoğun (Yoğun ) Nahiyeyê Yoğuni
Sarıbalta
Rutan (Alabuğday )
Kalecik (Kalecik )
Recep
Şeyhler süfla (Aşağışeyhler )
Apikan (Akçörten )
Terbile (Kırmatepe )
Şeyhler ulya (Yukarışeyhler )
Karamusa (Karamusa )
Arabük
Hacımelik (Baykal ) Nahiyeyê Yoğuni
Poxsor (Asmalık, Pahsor)
Killan (Artuk )
Allos (Başarı, Yoğun ) Nahiyeyê Yoğuni
Bayırbağı
Kevan (Keklik )
Xalilan (Konuksever ) Nahiyeyê Yoğuni
Tolik Kebir (İncili ) Nahiyeyê Yoğuni
Bedvan ulya (Toplu, Yukarı Betvan )
Gözerek (Gözerek )
Bircemal
Karto (Alakoç, Karatoy ) Nahiyeyê Yoğuni
Sarıca
Tilindere (Bintaş )
Karacaviran
Karacık / Karaçek (Kuşlukçayırı ) Nahiyeyê Yoğuni
Engac (Adalar )
Kico (Yiğitler, Kijo ) Nahiyeyê Yoğuni
Anceviz (Kayagediği )
Hogeci (Malköy ) Nahiyeyê Yoğuni
Kuçi (Akkoyunlu ) Nahiyeyê Yoğuni
Aşağıtaşmalı

Tarix [bıvurne]

Xanedanina Artuqan ra zaf eserê tarixi mendê. İnan ra êyê ke sıfte yenê aqıl, zey Pırdê Haburmani, Medresa Çeteci Abdullah Paşa u Hemamê Çermugiê.

Çermugi tarix de, be gorey kronolociye, nê medeniyetan rê kêwanine kerda:

Dewrê Huri-Mitaniyan (V.M. 3500-1260)
Dewrê Asuran (V.M. 1260-775)
Dewrê Urartuyan (V.M. 775-736)
Dewrê Asuran (qorê dıyıne) (V.M. 736-653)
Dewrê İskitan (V.M. 653-625)
Dewrê Medan (V.M. 625-550)
Dewrê Persan (Sasani) (V.M. 530-331)
Dewrê İskenderê Pili (V.M. 331-323)
Dewrê Selewqiyan (V.M. 323-85)
Dewrê Ermeniyan (V.M. 85-69)
Dewrê Arsakıcan (V.M. 66-M.S. 395)

V.M: Verê Miladi

Taê namdarê Çermugıci [bıvurne]

Çımey [bıvurne]

	Qezeyê Diyarbekıri
Bısmıl • Çêrmug • Çınar • Diyarbekır • Erğeni • Gêl • Hazro • Hêni • Karaz • Lıcê • Piran • Pasor • Sıliwan • Şankuş