İrlanda

Wikipediya ra, ensiklopediya xosere

İrlanda dewletê da Ewropawa. Caê xo mıntıqa ra zımey rocawanê (ğerbê) qıta Ewropa dero. Dormey İrlanda de İrlanda Zımey (Britanya Gırde), Okyanuso Atlas u Deryaê Zımey estê. Paytextê İrlanda Dublino. İrlanda ezaa NATO, Yewina Ewropa u Mılliyetanê Yewbiyaiyania. Sistemê idarey cumhuriyeto.

Tedeestey 1 Tarix 2 İklim u Suki 3 Nıfus 4 İqtisad 5 Çımey

[bıvurne] Tarix

Mabênê serranê 1801 u 1922ine de İrlanda gırêdaiya Britanya Gırde biya. Wextê veyşaniya gırde (1845 - 1849) de nıfusê İrlanda zaf bi senık. Yew milyon merdumê İrlanda merd u yew milyon u nêm (1.5) merdumo İrlandayıc mıhacir bi u şi Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan.

Mabênê serranê 1914 u 1922ine de İrlanda u Britanya Gırde herb kerd. Serra 1922ine de İrlanda xo reyna ra, xoser ilan kerd. Feqet İrlanda biye lete: Cumhuriyetê İrlanda u İrlanda Zımey niyay ro. İrlanda Zımey biye gırêdiya Britanya Gırde; Cumhuriyê İrlanda ki xoser mend. Labelê IRA zaf rehet nêvınete u IRA zaf herekatê gonıni kerdi u ninan de zaf merdumê İngılızi u protestani kışti.

[bıvurne] İklim u Suki

İklimê İrlanda honıko; sıliye zaf varena. Semedê awıka germıne (Gulf Stream) ra hewaê İrlanda zaf serdın niyo. Erdê İrlanda her daima kheweo.

Sukê (Bacarê) Gırdi:

• 1. Dublin, Nıfus: 1,565,446
• 2. Cork, Nıfus: 274,000
• 3. Limerick, Nıfus: 86,998
• 4. Galway, Nıfus: 66,163
• 5. Waterford, Nıfus: 46,736

Suka Dublini zaf raver şiya. Banê xeylê berzi u bınaê ke hetê mımarine ra mıkemmel vıraziyaê, tede estê. Dublin paytextê borsao, merkezê iqtısad u siyasetê İrlandao. Zaf merdumê Yewina Ewropa seba gurey amey İrlanda.

[bıvurne] Nıfus

Nıfusê İrlanda 4,1 milyono. Şarê İrlanda sukan de ronişteo; dewıci senıkê. Nuskar u wendoğê xo zafê. Taê şarê İngılızi, Gali u İskoçi ki weşiya xo İrlanda de ramenê. Dinê İrlanda İsewitina (mezhebê mıletê İrlanda Katoliko). Taê Mısılmani u Musewiy ki tede estê. Zıwano resmi İngılızki u İrlandkio.

[bıvurne] İqtisad

İqtısadê İrlanda zaf qewetıno. Her serre iqtısadê İrlanda (GDP) % 8 beno gırd. İrlanda zaf idxalat (eksport) kena. Teknolociye u sektorê ziraetê İrlanda zaf raver şiyê. Standardê heyati zaf hewlo.

[bıvurne] Çımey

• Sitey İrlandaê Resmi

Dewletê Ewropa

Almanya Federale • Arnawutiye • Andorra • Awıstırya • Azerbaycan • Belarus • Belçıka • Bosna-Hersek • Britanya Gırde • Bulğarıstan • Çekıstan • Danimarka • Estonya • Finlanda • Fransa • Hollanda • Gurcıstan • İrlanda • İslanda • İspanya • İsweç • İswiçre • İtalya • Kosova • Letonya • Litwanya • Liechtenstein • Luksemburg • Macarıstan • Makedonya (CMYK) • Malta • Moldawya • Monako • Montenegro • Norweç • Qazaxıstan • Polonya • Portekiz • Romanya • Rusya (Urusya) • San Marino • Sırbıstan • Slowakya • Slowenya • Tırkiya • Ukrayna  • Xırvatıstan  • Vatikan  • Yunanıstan