Cumhuriyetê İrlanda

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(Redirected from İrlanda)
Jump to: şiyayış, Cı geyre


Cumhuriyetê İrlanda
Flag of Éire Coat of arms of Éire
Desmale Arma
Location of Éire
Paytext Dublin
Bacarê tewr gırdi Dublin
Zıwan İngılızki u İrlandki
Hukmat Demokrasiya Parlamentere
Erd  
 - Pêro-piya 70,273
 - % awe (%) 2.0
Nıfus  
 - Pêro-piya 4,148,000
 - Sıxletiya nıfusi serê km² 57/km²
Yewiya perey Ewro (EWR)
Wareyê saete +0 u +1
Kılmkerdışê pela interneti .ie
Kodê têlefoni +353

Cumhuriyetê İrlanda dewletê da Ewropaya. Cayê xo mıntıqa ra zımeyê rocawanê qıtaya Ewropa dero. Dormeyê İrlanda de Qraliya Yewbiyayiye (İrlandaya Zımey), Okyanuso Atlas u Deryayê Zımey estê. Paytextê İrlanda sûka Dublinio. İrlanda ezaya Yewiya Ewropa u Mıletê Yewbiyayeya. Sistemê idarey cumhuriyeto.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurne]

Mabênê serranê 1801 u 1922ıne de İrlanda gırêdayiya Qraliya Yewbiyayiye biya. Wextê veyşaniya gırde (1845 - 1849) de nıfusê İrlanda zaf bi senık. Yew milyon merdumê İrlanda merd u yew milyon u nêm (1.5) merdumo İrlandayıc mıhacir bi u şi Dewletanê Amerikayê Yewbiyayiyan.

Mabênê serranê 1914 u 1922ıne de İrlanda u Qraliya Yewbiyayiye herb kerd. Serra 1922ıne de İrlanda xo reyna ra, xoser ilan kerd. Feqet İrlanda biye lete: Cumhuriyetê İrlanda u İrlandaya Zımey niyay ro. İrlandaya Zımey biye gırêdayiya Qraliya Yewbiyayiye; Cumhuriyetê İrlanda zi xoser mend. Labelê IRA zaf rehet nêvınete u IRA zaf herekatê gonıni kerdi u ninan de zaf merdumê İngılızi u protestani kışti.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurne]

İklımê İrlanda honıko; sıliye zaf varena. Semedê awıka germıne (Gulf Stream) ra hewayê İrlanda zaf serdın niyo. Erdê İrlanda her daima kheweyo.

Bacarê gırdi:

Sûka Dublini zaf raver şiya. Banê xeylê berzi u bınayê ke hetê mımariye ra mıkemmel vıraziyayê, tede estê. Dublin paytextê borsayo, merkezê iqtısad u siyasetê İrlandayo. Zaf merdumê Yewiya Ewropa seba gurey amey İrlanda.

Xeritaya İrlanda

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurne]

Nıfusê İrlanda 4,1 milyono. Şarê İrlanda sûkan de ronışteyo; dewıci senıkê. Nuskar u wendoğê xo zafê. Tayê şarê İngılızi, Gali u İskoçi zi weşiya xo İrlanda de ramenê. Dinê İrlanda İsewitiya (mezhebê mıletê İrlanda Katoliko). Tayê Mısılmani u Musewiy zi tede estê. Zıwano resmi İngılızki u İrlandkio.

İqtısad[bıvurne | çımey bıvurne]

İqtısadê İrlanda zaf qewetıno. Her serre iqtısadê İrlanda (GDP) % 8 beno gırd. İrlanda zaf idxalat (eksport) kena. Teknolociye u sektorê ziraetê İrlanda zaf raver şiyê. Standardê heyati zaf hewlo.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]