İtalya

Wikipediya ra, ensiklopediya xoserı

İtalya yew dewleta. Caye xo mıntıqa ra verocê Ewropa dero. Zımey (şımalê) İtalya de İsviçre u Awıstırya; veroc (cenub) de Deryayo Sıpê (Deryayo Miyanin); rocawan (ğerb) de Fransa; rocvetış (şerq) de Deryayo Adriyatik, Arnawutiye u Slowenya estê. Paytextê İtalya Romayo. İtalya ezayê NATOy u Yewina Ewropaya. Adey Sicilya u Sardinya gırêdayiyê İtalyayê. Dewletê Vatikan u San Marino zerrey İtalya derê.

Tedeestey 1 Tarix 2 İklim u Suki 3 Nıfus 4 İqtisad 5 Çımey

[bıvurne] Tarix

Tarixê İtalya zaf kıhano. Merkezê İmparatoriya Roma İtalya bi. Wextê İmparatoriya Roma, erdê İtalya zaf gırd bi. İspanya, Portekiz, mıntıqa Balkani, Yunanıstan, Anatoliya, Suriye, Fılıstin, Mısır, Afrika Zımey gırêdayiyê İmparatoriya Roma biy. Feqet Attila Huni Roma kerde xırabe. Wextê esrê 15 de İtalya biya merkezê Ronesans u Reformi. Zaf senatkari İtalya ra veciyay. Verê coy, dıwelê xoyê padişatine (qraline) zaf biy. Feqet serra 1861 de qral Emmanuel II yewina İtalya vıraşte. Dewleta İtalya Cengê Dınyayê Dıyine kerd vini u İtalya zaf biye xırabe.

[bıvurne] İklim u Suki

İklimê İtalya zaf honıko. Mıntıqa ra zımey İtalya de Koyê Alpi estê. Koyê Alpi zaf serdınê. Labelê veroc de hewa zaf germıno.

Bacarê Gırdi:

• 1. Roma. Nıfus: 2,553,873
• 2. Milano. Nıfus: 1,308,311
• 3. Napoli. Nıfus: 1,000,470
• 4. Torino. Nıfus: 902,255
• 5. Floransa. Nıfus: 356,000

Bacara Roma zaf raver şiya. Banê xeylê berzi u bınayê ki hetê mımarine ra mıkemmel vıraziyayê, tede estê. Roma, bacarê dewiziyo, paytextê borsayo, merkezê iqtısad, siyaset, kultur u sporê İtalyayo. Banê tarixi zafê. Dewleta Vatikani zerrey Roma dera.

[bıvurne] Nıfus

Nıfusê xo 58 milyono. Şarê Fasi, Arnawuti Romeni u aye binan ra zi İtalya de cıwayenê. Dinê İtalya Xrıstiyanina u mezhebê mıletê İtalyani zi Katoliko. Tayê Mısılman u Musewiy zi estê. Zıwano resmi İtalkiyo. Nuskar u wendoğê xo zafê.

[bıvurne] İqtisad

İqtısadê İtalya raver şiyo. Dınya de rêza hewtin (7.) dero. Şarê İtalya turizm ra debare keno; ayra ki standardê heyati hewlo. Yewina Ewropa zaf peştia maddiye da cı.

[bıvurne] Çımey

• Sitey resmiyê İtalya

Dewletê Ewropa

Almanya Federale • Arnawutiye • Andorra • Awıstırya • Azerbaycan • Belarus • Belçıka • Bosna-Hersek • Britanya Gırde • Bulğarıstan • Çekıstan • Danimarka • Estonya • Finlanda • Fransa • Hollanda • Gurcıstan • İrlanda • İslanda • İspanya • İswec • İswiçre • İtalya • Kosova • Letonya • Litwanya • Liechtenstein • Luksemburg • Macarıstan • Makedonya (CMYK) • Malta • Moldawya • Monako • Montenegro • Norwec • Qazaxıstan • Polonya • Portekiz • Romanya • Rusya (Urusya) • San Marino • Sırbıstan • Slowakya • Slowenya • Tırkiya • Ukrayna  • Xırvatıstan  • Vatikan  • Yunanıstan