Almanya
|
||||||||||||||||||||||
Almanya mıntıqa ra merkezê Ewropa dera. Zımey (Şımalê) Almanya de Danimarka, veroc (cenub) de Awıstırya u İswiçre, rocawan (ğerb) de Fransa, Luksemburg, Belçıka, Hollanda, rocakewtene (rocvetış, şerq) de Polonya u Çekıstan estê. Paytextê Almanya Berlino.
Tedeestey |
[bıvurne] Tarix
Dewleta Almanya eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla); 16 eyaleti estê. Almanya Federale ezaa NATOy, Yewina Ewropa, Mılliyetanê Yewbiyaiyan (UN), G8 u G4ia.
Yewina Almanya serra 1871ine de vıraciya. Verê coy, dıwelê xoyê padişatine (qraline) zaf biy. Feqet Herbê Dınyaê I. u II. de dewleta Almanya kerd vindi. Herbê Dınyaê II. de dewleta Almanya biye letey, Almanya rocakewtene (şerqi) u Almanya rocawani (ğerbi) niyay ro. Serra 1989ine de dıwelê Almanya biy yew, amey pêser.
[bıvurne] İklim u Suki
İklimê Almanya zaf honıko. Hetê zımey (vakurê) Almanya serdıno. Semedê Gulf Streami (awa honıke) ra hewaê Almanya zaf serdın niyo.
Sukê (Bacarê) Gırdi:
- 1. Berlin. Nıfus: 3.391.407.
- 2. Hamburg. Nıfus: 1.736.752.
- 3. Munix. Nıfus: 1.296.537.
- 4. Köln. Nıfus: 975.907.
- 5. Frankfurtê Maini. Nıfus: 657,126.
Suka Frankfurt am Main zaf raver şiya. Frankfurt de banê xeylê berzi estê; Frankfurt bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Almanya u Ewropao.
[bıvurne] Nıfus
Nıfusê Almanya 81 milyono. 7 milyon merdumê ğeribi estê. Şarê Zazaan u Tırkan, Kurdan ra u ê binan ra ki Almanya de cıwiyenê. İtalyani, Sırbi, Xırwati, Boşnaki, Urusi, Yunani ki estê. Romani (Aşıqi), Sorb u Danimarkıci ki rew ra estê, nê şenıkine (eqelliyet) mariyenê. Sorb u Danimarkıci wayirê heqa zıwan u kulturê. Sorbi zafêr rocaketena Almanya de cıwiyenê.
Dinê Almanya İsewitine/Xrıstiyanine (itıqatê mıletê Almani Protestan u Katoliko), feqet dino resmi niyo. Taê Mısılmani, Musewi u ateisti ki estê. Zıwano resmi Almankiyo.
[bıvurne] Suki
|
Bacarê Almanya(y)ê tewr gırdi Almanya de 20 sukê tewr gırdi |
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Berlin |
|||||||||||
| Nısbet | Bacar | Eyalet | Nıfus | Nısbet | Bacar | Eyalet | Nıfus | ||||
| 1 | Berlin | Berlin (eyalet) | 3,471,756 | 11 | Dresden | Saksonya | 523,058 | ||||
| 2 | Hamburg | Hamburg (eyalet) | 1,786,448 | 12 | Leipzig | Saksonya | 522,883 | ||||
| 3 | Munix | Bavyera | 1,353,186 | 13 | Hannover | Saksonya Cêrêne | 522,686 | ||||
| 4 | Köln | Ren-Westfalya Zımey | 1,007,119 | 14 | Nürnberg | Bavyera | 505,664 | ||||
| 5 | Frankfurt | Hessen | 688,664 | 15 | Duisburg | Ren-Westfalya Zımey | 489,599 | ||||
| 6 | Stuttgart | Baden-Wurtemberg | 606,588 | 16 | Bochum | Ren-Westfalya Zımey | 374,737 | ||||
| 7 | Düsseldorf | Ren-Westfalya Zımey | 598,786 | 17 | Wuppertal | Ren-Westfalya Zımey | 349,721 | ||||
| 8 | Dortmund | Ren-Westfalya Zımey | 580,444 | 18 | Bonn | Ren-Westfalya Zımey | 324,899 | ||||
| 9 | Essen | Ren-Westfalya Zımey | 574,635 | 19 | Bielefeld | Ren-Westfalya Zımey | 323,270 | ||||
| 10 | Bremen | Bremen (eyalet) | 547,340 | 20 | Mannheim | Baden-Wurtemberg | 313,174 | ||||
| Eyaletê Almanya | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
