Almanya

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(Redirected from Almanya Federale)
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Almanya
Cumhuriyetê Almanyayo Federal
Bundesrepublik Deutschland
Desmal u Armaya Almanya
Flag of Bundesrepublik Deutschland Coat of Arms of Germany.svg of Bundesrepublik Deutschland
Desmale Arma
Xerita
EU-Germany.svg
Almanya
Slogan Das Lied der Deutschen   (paragrafo hirêyın)
Marş
National anthem of Germany - U.S. Army 1st Armored Division Band.ogg
Biyayış
Paytext Berlin
Bacarê tewr gırdi Berlin
Cıwiyayış
Zıwan Almanki
Helq Alman
Hıkumet Federasyon
Serdar Angela Merkel
Din Xıristiyaney
Coğrafya
Erd 357.050
Nıfus 82,411,00
Sıxletina nıfusi 230.9/km²
Ekonomiye
Ğsxmw 3.089 Trilyon $
Yewina perey Euro (ISO 4217EUR)
Wext +1 u +2
İnternet .de
Kodê têlefoni 49


Almanya mıntıqa ra merkezê Ewropa dera. Zımey (Şımalê) Almanya de Danimarka, veroc (cenub) de Awıstırya u İswiçre, rocawan (ğerb) de Fransa, Luksemburg, Belçıka, Hollanda, rocakewtene (rocvetış, şerq) de Polonya u Çekıstan estê. Paytextê Almanya Berlino.

Tedeestey

[bıvurne] Tarix

Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg

Dewleta Almanya eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla); 16 eyaleti estê. Almanya Federale ezaa NATOy, Yewina Ewropa, Mılliyetanê Yewbiyaiyan (UN), G8 u G4ia.

Yewina Almanya serra 1871ine de vıraciya. Verê coy, dıwelê xoyê padişatine (qraline) zaf biy. Feqet Herbê Dınyaê I. u II. de dewleta Almanya kerd vindi. Herbê Dınyaê II. de dewleta Almanya biye letey, Almanya rocakewtene (şerqi) u Almanya rocawani (ğerbi) niyay ro. Serra 1989ine de dıwelê Almanya biy yew, amey pêser.

[bıvurne] İklim u Suki

İklimê Almanya zaf honıko. Hetê zımey (vakurê) Almanya serdıno. Semedê Gulf Streami (awa honıke) ra hewaê Almanya zaf serdın niyo.

Sukê (Bacarê) Gırdi:

Suka Frankfurt am Main zaf raver şiya. Frankfurt de banê xeylê berzi estê; Frankfurt bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Almanya u Ewropao.

Xerita Almanya

[bıvurne] Nıfus

Nıfusê Almanya 81 milyono. 7 milyon merdumê ğeribi estê. Şarê Zazaan u Tırkan, Kurdan ra u ê binan ra ki Almanya de cıwiyenê. İtalyani, Sırbi, Xırwati, Boşnaki, Urusi, Yunani ki estê. Romani (Aşıqi), Sorb u Danimarkıci ki rew ra estê, nê şenıkine (eqelliyet) mariyenê. Sorb u Danimarkıci wayirê heqa zıwan u kulturê. Sorbi zafêr rocaketena Almanya de cıwiyenê.

Dinê Almanya İsewitine/Xrıstiyanine (itıqatê mıletê Almani Protestan u Katoliko), feqet dino resmi niyo. Taê Mısılmani, Musewi u ateisti ki estê. Zıwano resmi Almankiyo.

[bıvurne] Suki

Sukê Almanya(y)ê tewr gırdi
Almanya de 20 sukê tewr gırdi
Berlin
Berlin

Hamburg
Hamburg

Rêze Nameyê suke Eyalet Nıfus. Rêze Nameyê suke Eyalet Nıfus Munix
Munix

Köln
Köln

1 Berlin Berlin (eyalet) 3,471,756 11 Dresden Saksonya 523,058
2 Hamburg Hamburg (eyalet) 1,786,448 12 Leipzig Saksonya 522,883
3 Munix Bavyera 1,353,186 13 Hannover Saksonya Cêrêne 522,686
4 Köln Ren-Westfalya Zımey 1,007,119 14 Nürnberg Bavyera 505,664
5 Frankfurt Hessen 688,664 15 Duisburg Ren-Westfalya Zımey 489,599
6 Stuttgart Baden-Wurtemberg 606,588 16 Bochum Ren-Westfalya Zımey 374,737
7 Düsseldorf Ren-Westfalya Zımey 598,786 17 Wuppertal Ren-Westfalya Zımey 349,721
8 Dortmund Ren-Westfalya Zımey 580,444 18 Bonn Ren-Westfalya Zımey 324,899
9 Essen Ren-Westfalya Zımey 574,635 19 Bielefeld Ren-Westfalya Zımey 323,270
10 Bremen Bremen (eyalet) 547,340 20 Mannheim Baden-Wurtemberg 313,174


Eyaletê Almanya
Eyalet Paytext Sahe (km²) Nıfus
Baden-Wurtemberg Stuttgart 35.752 10.744.921
Bavyera Munix 70.552 12.538.696
Berlin Berlin 892 3.460.725
Brandenburg Potsdam 29.479 2.503.273
Bremen Bremen 419 660.706
Hamburg Hamburg 755 1.772.100
Hessen Wiesbaden 21.115 6.067.021
Meklenburg-Pomeranya Veri Şwerin 23.180 1.642.327
Saksonya Cêrêne Hanover 47.624 7.918.293
Ren-Westfalya Zımey Düsseldorf 34.085 17.845.154
Renland-Palatinya Mainz 19.853 4.012.675
Saarland Saarbrücken 2.569 1.017.567
Saksonya Dresden 18.416 4.149.477
Saksonya-Anhalt Magdeburg 20.446 2.356.219
Şleswig-Holştayn Kiel 15.799 2.830.417
Thuringiya Erfurt 16.172 2.235.025
Pêro pia (Amarin: 31 Kanun 2009 357.123 81.802.257

[bıvurne] İqtısad

İqtısadê Almanya zaf qewetıno. Ewropa de rêza yewine dero. Feqet rocawanê Almanya zaf peyser mendo. Teknolociya Almanya zaf be qaliteya. Almanya zaf wasıtan (otomobilan) vecena. Volkswagen, Opel, BMW, DaimlerChrysler (Mercedes) Almanya de vıraziyenê. İdxalatê (eksport) Almanya zafo. Almanya hetê idxalat ra dınya de rêza yewine dera.

[bıvurne] Çımey


Dewletê Ewropa

Almanya Federale • Arnawutiye • Andorra • Awıstırya • Azerbaycan • Belarus • Belçıka • Bosna-Hersek • Britanya Gırde • Bulğarıstan • Çekıstan • Danimarka • Estonya • Finlanda • Fransa • Hollanda • Gurcıstan • İrlanda • İslanda • İspanya • İswec • İswiçre • İtalya • Kosova • Letonya • Litwanya • Liechtenstein • Luksemburg • Macarıstan • Makedonya (CMYK) • Malta • Moldawya • Monako • Montenegro • Norwec • Qazaxıstan • Polonya • Portekiz • Romanya • Rusya (Urusya) • San Marino • Sırbıstan • Slowakya • Slowenya • Tırkiya • Ukrayna  • Xırvatıstan  • Vatikan  • Yunanıstan

Hacetê şexsi
Cayê namey

Varyanti
Karê kerdey
Pusula
Haceti
Zıwananê binan de