Beluçki

Beluçki بلوچی baločî
Dıwelê ke tede qısey beno	Pakıstan, İran, Efğanıstan, Tırkmenıstan, YEE, Uman
Amarê qıseykerdoğan	7–8 million (1998, gorey Etnologi) bê Beluçkiyê Zımey
Rêze	-
Alfabe	—
Dıwelê ke tede zıwano resmiyo	Beluçıstan (Pakıstan)
Dezgey cıgeyrayışê zıwani	—
Keyey zıwani
Zıwanê Hind u İranki Zıwanê İranki Zıwanê İrankiyê Rocawani Zıwanê İrankiyê Zımey Rocawani Beluçki
Kodê zıwani
ISO 639-1	-
ISO 639-2	bal
ISO 639-3	bal=Beluçki (bınge) bgp=Beluçkiyê Rocvetışi bgn=Beluçkiyê Rocawani bcc=Beluçkiyê Veroci
Bıvênên / Qayt kerê  : zıwan, keyey zıwanan

Beluçki yew zıwanê do İrankiyo zımeo rocawano ke verocê rocakewtena İrani, verocê Efğanıstani u rocawanê Pakıstani, yanê Beluçıstan de qısey beno.

Beluçki de, zey Rexşanki (Serhedki), Pencgurki, Kelarki, Serawanki, Laşarki, Kêçki, lehçeyê verê dengızi u Beluçkiyê rocakewtena Hilli, mıxtelıf diyaleki estê.

Mıntıqa Fekanê Beluçki

Gramerê Beluçki sero

Peybendê Şexsan

Yewkek

şexıs	peybendê Beluçki	peybendê Zazaki
1.	–â(n)	-an
2.	-e	-ay
3.	-i	-o (neri) / -a (ma[y])

Xeylê

şexıs	peybendê Beluçki	peybendê Zazaki
1.	–ê	-ime
2.	-e	-ê
3.	-â	-ê

Halê Nameyan

Beluçki de dı halê nameyan estê:

-	hal	ebe Latinki
1.	halo raşt	casus rectus
2.	halo çewt	casus obliquus

Halo raşt de zemirê kesan

Beluçki	Zazaki
man	ez
to	tı
â	o (neri) a (ma[y])
mâ	ma
şumâ	şıma
ân	ê

Halo çewt de zemirê kesan

Beluçki	Zazaki
manâ	mı[n]
tarâ	to
ây	[d]ey (neri) [d]aê (ma[y])
mârâ	ma
şumâ râ	şıma
âyân	[d]inan

Zemirê wayiriye

Beluçki	Zazaki
manî	yê mı[n]
tay	yê to
âyî	yê [d]ey (neri) yê [d]aê (ma[y])
me	yê ma
şume	yê şıma
âyânî	yê [d]inan

Wextqısey

Beluçki de halo ergatif ki esto. Cokao ke antışê wextqıseyan, wextê veri de gore wextqıseyanê transitif u intransitifan beno:

Wexto verên [ebe xo diyo] (preterite)

wextqıseo intransitif

Beluçki	Zazaki
man şutô	ez şiyane

wextqıseo transitif

Beluçki	Zazaki
manâ guşt	mı[n] vat

Beluçki	Zazaki
manâ tao dîst	mı[n] tı diya

Wexto verên [gumankerdene] (perfect)

Beluçki	Zazaki
man şutagô	ez şiyane
manâ guşta	mı[n] vato

Wexto verêni ra raver (pluperfect)

Beluçki	Zazaki
man şutagitô	ez şi bi
manâ guştaga	mı[n] vati bi

Wexto verên [raverberdene] (imperfect)

Beluçki	Zazaki
man buşutenô	ez bışiyêne
manâ buguşteno	mı[n] bıvatêne

Alfabey Beluçki

Aa, Áá, Bb, Dd, Ďď, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh, Ii, Íí, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Řř, Ss, Šš, Tt, Ťť, Uu, Úú, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz, Žž.

Herfê vengıni

Beluçki de hirê herfê vengınê kılmeki (a, i, u), panc ki herfê vengınê dergi (â, î, û, ê, ô) estê.

Diftongi

Beluçki de dı diftongi estê: ay, aw

Bewne/Qayt ke

• Qısebendê Beluçki

Çımey

• Elfenbein, 1989 u Jahani, 1989
• Xerita Dialektanê Beluçki

Zıwanê İranki Azerkiyo Khan†• Baxterki†• Beluçki • Beşkerdki • Bextıyarki • Derki • Derki • Ewıstki†• Farski • FİM • Gileki • Goranki • Gurganki†• Herzendki • İrankiyo Khan • İrankiyo Miyanên • İskıtki • İskıtkiyo Khan†• Kurdki • Larsgerdki • Leki • Lurki • Mazenderanki • Medki†• Mukrki • Osetki • Partki†• Peraçki • Peştuki • Pehlewki†• Qumzarki • Saki • Sengıserki • Sımnanki • Soğdki • Sorxeki • Taciki • Talışki • Tatki • Tatki • Urmarki • Wezirki • Xarezmki†• Yeğnubki • Yezğulamki • Zazaki • Zıwanê Pamiri