Beluçki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
  Beluçki
بلوچی baločî
 
Dıwelê ke tede qısey beno Pakıstan, İran, Efğanıstan, Tırkmenıstan, YEE, Uman
Amarê qıseykerdoğan 7–8 million (1998, gorey Etnologi) bê Beluçkiyê Zımey
Rêze -
Alfabe
Dıwelê ke tede zıwano resmiyo Beluçıstan (Pakıstan)
Dezgeyê cıgeyrayışê zıwani
Keyeyê zıwani
Zıwanê Hind u İranki
Zıwanê İranki
Zıwanê İrankiyê Rocawani
Zıwanê İrankiyê Zımey Rocawani
Beluçki
Kodê zıwani
ISO 639-1 -
ISO 639-2 bal
ISO 639-3 bal=Beluçki (bınge) bgp=Beluçkiyê Rocvetışi bgn=Beluçkiyê Rocawani bcc=Beluçkiyê Veroci
Bıvênên : zıwan, keyeyê zıwanan

Beluçki yew zıwanê do İrankiyo zımeo rocawano ke verocê rocakewtena İrani, verocê Efğanıstani u rocawanê Pakıstani, yanê Beluçıstan de qısey beno.

Beluçki de, zey Rexşanki (Serhedki), Pencgurki, Kelarki, Serawanki, Laşarki, Kêçki, lehçeyê verê dengızi u Beluçkiyê rocakewtena Hilli, mıxtelıf diyaleki estê.

Gramerê Beluçki sero[bıvurne | çımey bıvurne]

Peybendê şexsan[bıvurne | çımey bıvurne]

Yewkek

şexıs peybendê Beluçki peybendê Zazaki
1. â(n) -an
2. -e -ay
3. -i -o (neri) / -a (ma[y])

Xeylê

şexıs peybendê Beluçki peybendê Zazaki
1. ê -ime
2. -e
3. -â

Halê nameyan[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki de dı halê nameyan estê:

- hal ebe Latinki
1. halo raşt casus rectus
2. halo çewt casus obliquus

Halo raşt de zemirê kesan[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki Zazaki
man ez
to
â o (neri) a (ma[y])
ma
şumâ şıma
ân ê

Halo çewt de zemirê kesan[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki Zazaki
manâ mı[n]
tarâ to
ây [d]ey (neri) [d]aê (ma[y])
mârâ ma
şumâ râ şıma
âyân [d]inan

Zemirê wayiriye[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki Zazaki
manî yê mı[n]
tay yê to
âyî yê [d]ey (neri) yê [d]aê (ma[y])
me yê ma
şume yê şıma
âyânî yê [d]inan

Wextqısey[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki de halo ergatif ki esto. Cokao ke antışê wextqıseyan, wextê veri de gore wextqıseyanê transitif u intransitifan beno:

Wexto verên [ebe xo diyo] (preterite)[bıvurne | çımey bıvurne]

wextqıseo intransitif

Beluçki Zazaki
man şutô ez şiyane

wextqıseo transitif

Beluçki Zazaki
manâ guşt mı[n] vat


Beluçki Zazaki
manâ tao dîst mı[n] tı diya

Wexto verên [gumankerdene] (perfect)[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki Zazaki
man şutagô ez şiyane
manâ guşta mı[n] vato

Wexto verêni ra raver (pluperfect)[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki Zazaki
man şutagitô ez şi bi
manâ guştaga mı[n] vati bi

Wexto verên [raverberdene] (imperfect)[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki Zazaki
man buşutenô ez bışiyêne
manâ buguşteno mı[n] bıvatêne

Alfabeyê Beluçki[bıvurne | çımey bıvurne]

Aa, Áá, Bb, Dd, Ďď, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh, Ii, Íí, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Řř, Ss, Šš, Tt, Ťť, Uu, Úú, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz, Žž.

Herfê vengıni[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki de hirê herfê vengınê kılmeki (a, i, u), panc ki herfê vengınê dergi (â, î, û, ê, ô) estê.

Diftongi[bıvurne | çımey bıvurne]

Beluçki de dı diftongi estê: ay, aw

Bıvênên[bıvurne | çımey bıvurne]

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]