Bertolt Brecht

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Bertolt Brecht
Bundesarchiv Bild 183-W0409-300, Bertolt Brecht.jpg
Şınasiye
Dewlete Almanya Rocvetışi
Biyayış 10 Şıbat 1898, Augsburg
Merdış 14 Gulane 1956, Berlin
Karê xo Nuskar

Bertolt Brecht, sera 1898, menga 10 sebati dı mıntıqa Almanya, Bayern dı suka Augsburg dı çımê xü akerdo dınya u sera 1956 menga 14 tebaxi dı suka Almanya Berlini dı (Almanya Rocakewte/ Şerq) şiyo héqeyda xü ser. Brecht şiir, drama, meqaley siyasi u tiyatro nuşnayê. Piyê cı mıdurê fabriqa kaxıdi u sukı dı ju merdımê do sınasnaye biyo. Maya cı Sofie zi daya qeçekandê xü ver u bêgürwe biya.

Sera 1917 dı Brecht lise qedeyneno u qandê kı serê cı biyê temam mecburi éskereya xü ze katip vırazeno u sinayenda (éşqê) ciyê sıfteyini zi o wextana vineno. Ze Rosa Marie Aman, Paula Banholzer (Bie) u Saphie Renner. Sera 1918 dı şıno Munix u uca dı qeydê xü Fakülta Felsefe vırazeno u dıma mektep ra fekveradano u peydı yeno Augsburg. Çı wext mekteb ra fekverdano yeno suka xü gıraney dano gıtar u müziki ser u qandê Paula Banholzer dêri nuşneno u sera 1919 dı Paula ra ju lacê cı beno u nameyê Frank nanê paya.

Brecht rocê Berlini dı ju kêynek bı namedê Dora Mannheim (Fraulein Do) sınasneno u hergı roc ay rê mektubi (destnuştey) nuşneno u qet ju mektubê xü rê cüwab nêgino. Sera 1921i dı Wiesbaden dı ju kêynek bı namedê Marinne Zoff sınasneno u éyni ser Berlin dı Arnolt Brennen dı embazey keno. Brecht sera 1922 dı Munixi dı bı Marianne Zoffa zewıcêno u ay ra ju kêyna cı bena. Sera 1923 dı artist Helena Weigel sınasneno u sera 1924 dı kêy xü bar keno şıno Berlinı u uca dı Spichernstrasse 16 dı kêy Helen Weigeli dı ca beno. Sera 1924, hirêyê mengda qanuni, Helena ra ju lacê beno u nameyê Stefani nanê paya u éyni ser kêy Dora Mannheimi dı Elisabeth Hauptmann sınasneno u a héyatê Brecht dı héta peyni ze dos, embazê gürwi manena. Sera 1925 dı şıno Wiyana cinyerda xüya verên u maya kêynerda cı Marianne Zoff u dıma ina ucara kêy xü bar kenê şınê Münster. Sera 1929 dı bı Helena Weigela zewıcêno u ay ra bı namedê Barbara ju kêyna cı beno.

Sera 1933 dı çı wext Hitler ame ser Brecht remeno şıno Awıstırya u İswiçre u xü nımneno. Dıma remeno şıno Danimarqa u uca dı wextê kêy Ruth Berlau u merdê cı profesor Robert Lund dı maneno u dıma şıno Skovbos u uca dı kêyê Margrete Steffin dı maneno. Sera 1938 dı remeno şıno suka Swêd / İsweç Stockholm u dıma, sera 1940i dı uca ra zi remeno şıno Finlanda (Soumi) u wextê nuştox Hella Wuolijok dı bı cınya xü Margrete Steffina maneno u éyni ser cınya cı nêweşey ra mırena. O wextı zi Ruth Berlau yeno Helsinki u ina piya remenê şınê Leningrad (Sant Petersburg) u uca ra zi şınê Moskowa. Sera 1941 dı remeno şıno Kalifornia u uca qongreyê émeriqanıjan héqê cı dı sorıştırme akenê. Qandê kı vanê no hem komınist u hem zi ajanê Sowyeti yo.

No çi Brechti écız keno u no dano pıro peydı yeno Ewropa u suka İswiçre Zürih (Zürich) dı ca beno. Sera 1949 dı dano pıro şıno suka Almanya Berlini dı (Almanya Rocakewte/Şerq, DDR) dı ca beno u héta merdenda xü uca dı maneno. Sera 1956 dı şıno héqeyda xü ser u Berlini dı qantırmey (qebristanê) Dorotheenstädtischer Friedhof cı defın kenê. Héyatê do bı hézarana reng u bı macera, lejê ê cihani jew u dıdı, héyali u êşi bı Brechti ya piya şınê mezel. Brecht xü peydı hézarana nuşte, kıtabi, meqaley, tiyatro u bestey müziki verdano.

Çıme[bıvurne | çımey bıvurne]

  • Kıtab u nuştey cı [1]
  • Héyatê cı [2]