Brezilya

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Cumhuriyetê Breziyayo Federal
República Federativa do Brasil
Desmal u Arma
Flag of Brazil.svg Coat of arms of Brazil.svg
Xerita
Brazil on the globe (South America centered).svg
Şınasiye
Hino Nacional Brasileiro
Slogan Ordem e Progresso
Sazbiyayış Tışrino Peyên 1899
Paytext Brasília
Sûka tewr gırde São Paulo
Cıwiyayış
Zıwan Portekizki
Şar Brezilyayıc
Hıkumet Cumhuriyeto de Federalo
Serdar Dilma Rousseff
Din Xıristiyaniye
Erd 8.514.215 km²
Nıfuso texminki 192,380,000
Sıxletiye 22,4/km²
Ekonomiye
Endekse gırdbiyayışe merduman 0,718 berzo
Pere Real
Kodê perey BR
Mıntıqa
Wext UTC -2 u -5
İnternet .br
Kodê têlefoni +55

Brezilya mıntıqa ra verocê (cenubê) qıta Amerika dera. Zımey (Şımalê) Brezilya de Surinam, Bolivya, Guyana u Venezuela; veroc (cenub) de Uruguay; rocawan (ğerb) de Kolombiya, Arcantin, Peru u Paraguay; rocakewtene (rocvetış, şerq) de Okyanuso Atlantik estê. Paytextê xo suka Brazila. Brezilya eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla); 27 eyaletê xo estê. Brezilya ezaya Mıletê Yewbiyayeyia.

Tedeestey

Tarix [bıvurne]

Verê işğalê dewleta Portekizi ra, eşirê Postesuran (Qızılderili) Brezilya dı ronişte biyê. Wextê seserra 15ine de Portekizıcan Brezilya işğal kerda. Semedê zernan u qehwa zaf merdumê mılteciy şiyê Brezilya. Bênatey seserranê 15 u 18ine de Brezilya koloniya/mıstemera Portekizi biya. Serra 1822ine de Brezilya xo reyna ra, xoser ilan kerd. Ewro sistemê idarey xo demokrasiya, labelê eskeran Brezilya de zaf darbey kerdi.

Nıfus [bıvurne]

Xerita Brezilya

Nıfusê Brezilya 186 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê. Şarê Ewropa (Portekizıci, İspanyoli, İtalyani, Almani u Fransızi), Afrika (Angola, Togo u Nicerya) u Asya tey zafê. Dinê Brezilya Xrıstiyanina u mezhebê mılletê Brezilya ki Katoliko. Taê Musewiy u Mısılmani ki estê. Zıwano xoyo resmi Portekizkiyo. Taê ki İspanyolki qısey kenê. Semedê koloniya/mıstemera-biyaena Portekizi ra zagonê Portekizıcan biyo zagonê Brezilya.

Ekonomi [bıvurne]

Ekonomiyê Brezilya nê zaf qewetıno, nê zaf ki xırabıno. Zaf mıntıqê Brezilya peyser mendê, labelê zaf mıntıqey ki raver şiyê. Endustriya meden u ziraeti zaf gırda.

Spor [bıvurne]

Futbolê Brezilya zaf qewetıno. Taxımê Brezilya milliye phanc (5) kupey dınya guretê.

İklim u Suki [bıvurne]

İklimê dewleta Brezilya tropiko u hewaê xo zaf germıno. Bırrê Şile zerrey Brezilya de caê xo gênê. Hama sahılê xoyê reğbetkari estê; sahılê Rio de Janeiroy dınya de meşhuro. Awıka Okyanusi Rio de Janeiro de zelal u paka. Her serre seba sahıl u karnevali xeylê merdumê Amerikanıci u Ewropayıci şonê Rio de Janeiro.Suka Sao Pauloy zaf raver şiya. Tede banê xeylê berzi estê. Sao Paulo bacarê dewizio, paytextê borsao u merkezê iqtısadê Brezilyao. Rio de Janeiro merkezê xeceliyayış u karnevalio.

Çımey [bıvurne]