Brezilya

Wikipediya ra, ensiklopediya xoserı

Brezilya mıntıqa ra verocê (cenubê) qıta Amerika dera. Zımey (Şımalê) Brezilya de Surinam, Bolivya, Guyana u Venezuela; veroc (cenub) de Uruguay; rocawan (ğerb) de Kolombiya, Arcantin, Peru u Paraguay; rocakewtene (rocvetış, şerq) de Okyanuso Atlantik estê. Paytextê xo suka Brazila. Brezilya eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla); 27 eyaletê xo estê. Brezilya ezaya Mılliyetanê Yewbiyaiyan (UN)ia.

Tedeestey 1 Tarix 2 İklim u Suki 3 Nıfus 4 İqtisad 5 Spor 6 Çımey

[bıvurne] Tarix

Verê işğalê dewleta Portekizi ra, eşirê Postesuran (Qızılderili) Brezilya dı ronişte biyê. Wextê seserra 15ine de Portekizıcan Brezilya işğal kerda. Semedê zernan u qehwa zaf merdumê mılteciy şiyê Brezilya. Bênatey seserranê 15 u 18ine de Brezilya koloniya/mıstemera Portekizi biya. Serra 1822ine de Brezilya xo reyna ra, xoser ilan kerd. Ewro sistemê idarey xo demokrasiya, labelê eskeran Brezilya de zaf darbey kerdi.

[bıvurne] İklim u Suki

İklimê dewleta Brezilya tropiko u hewaê xo zaf germıno. Bırrê Şile zerrey Brezilya de caê xo gênê. Hama sahılê xoyê reğbetkari estê; sahılê Rio de Janeiroy dınya de meşhuro. Awıka Okyanusi Rio de Janeiro de zelal u paka. Her serre seba sahıl u karnevali xeylê merdumê Amerikanıci u Ewropayıci şonê Rio de Janeiro.

Sukê (Bacarê) Gırdi:

• 1. Sao Paulo, Nıfus: 10.677.019
• 2. Rio de Janeiro, Nıfus: 5.974.081
• 3. Salvador, Nıfus: 2.556.429
• 4. Fortaleza, Nıfus: 2.256.233
• 5. Brazil. Nıfus, 2.189.789

Suka Sao Pauloy zaf raver şiya. Tede banê xeylê berzi estê. Sao Paulo bacarê dewizio, paytextê borsao u merkezê iqtısadê Brezilyao. Rio de Janeiro merkezê xeceliyayış u karnevalio.

[bıvurne] Nıfus

Nıfusê Brezilya 186 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê. Şarê Ewropa (Portekizıci, İspanyoli, İtalyani, Almani u Fransızi), Afrika (Angola, Togo u Nicerya) u Asya tey zafê. Dinê Brezilya Xrıstiyanina u mezhebê mılletê Brezilya ki Katoliko. Taê Musewiy u Mısılmani ki estê. Zıwano xoyo resmi Portekizkiyo. Taê ki İspanyolki qısey kenê. Semedê koloniya/mıstemera-biyaena Portekizi ra zagonê Portekizıcan biyo zagonê Brezilya.

[bıvurne] İqtisad

İqtısadê Brezilya nê zaf qewetıno, nê zaf ki xırabıno. Zaf mıntıqê Brezilya peyser mendê, labelê zaf mıntıqey ki raver şiyê. Endustriya meden u ziraeti zaf gırda.

[bıvurne] Spor

Futbolê Brezilya zaf qewetıno. Taxımê Brezilya milliye phanc (5) kupey dınya guretê.

[bıvurne] Çımey

• Sitey resmiyê Brezilya
• Xerita Brezilya

	Dewletê Amerika
Arcantin • Bahama • Barbados • Beliz • Brezilya • Bolivya • Cameika • Cumhuriyetê Dominiki • Amerika • Dominika • El Salvador • Ekvador • Haiti • Honduras • Grenada • Guatemala • Guyana • Kanada • Kolombiya • Kosta Rika • Kuba • Meksika • Nikaragua • Panama • Paraguay • Peru • Puorto Riko • Suriname  Şili • Trinidad u Tobago • Uruguay • Venezuela