Hedis
Wikipediya ra, ensiklopediya xoserı
Hedis (الحديث al-ḥadīth) vatey Hz. Muhemmedo.
Tedeestey |
[bıvurne] Tayê numuney hedisi
[bıvurne] E’mel Bi Niyet
Emiru’l-müminin Ebi Hafs Omer laj Hettab’i ra (ra): Va: Mı şınawıt pıyexımbér ma (as) va: E’mel ancak pé niyet qıymet genu. Qé her merdum çı niyet kerd, o est. Her kom şıyış (hicret) yı hét Allah u Pıyexımberiv, şıyış yı hét Allah u pıyexımberiyaw. Her kom şıyış yı hét dınyav weyaxut qé yo cinivu şıyış yı hét yınonow. (Buxari, Müslim) Yani kom çı niyet bıku Allah cc o çi don o merdum .
[bıvurne] İslom, İmon, İhsan
Pil bısılmonon Hz. Omer (ra) vatu: Rojek ma cé pıyexımber’id (sav) runıştıv, hét ma merdumék amı. Cıl yı zaf sıpi, por yı zaf siyav. Yı ser esér sefér (cehdi) çıniv. Mara yo çé yı nişınasnén. Amı ce pıyexımbér zonixwı na sér zoni pıyexımbér (as), desti xwızi sér çeqéyıd (as) néru. Dıma va: ya Muhemmed (as) der heq dini islom mır behs bık? Pıyexımbér ma (as) cewab da va: ‘’islom; tı şehadet bıki Allah yow,bi yı homék çınyo, Hz.Muhemmed (as) pıyexımbér yıw, tı zıkéxwı bıdi, rwejéxwı depışi, weqt quwwéti tı bıv tı şi hec.’’ É merdum va: “tı raşt va.” Ma şaş mend. Hem persenu hem tesdiq kenu. Doré dıyın va “ behs imon bık, imon ra xever bıd mı.” Pıyexımbér ma va: “ tı bawari (imon) Allah, meleketon Yı, kitabon Yı, pıyexımberon Yı, rwejé axireto xér-şér her çi Yıra bızon, bıki.” É merdum rıné va: “ tı raşt va.” Dıma va: “ ihson ra hever bıdmı.” Pıyexımbér ma(as) va: “ tı o tewır Allah’ir taatu ibadet bıki sanki tı Yı vinén. Tı Allah niviniz O tı vinen.” In cewab dıma va: “ behs qıyamet bık.” Pıyexımbér m ava: O merdum ına sual yıra yena pers kerdış (ez), ın merdum ına sual persön (tıra) yıra hol nizon.” É merdum va: “ e’lameton ya(qıyqmet)ra xever bıd.” “ cinya kweli (ki şarid xızmetkari kena) wayer xwı biyar dınya. Tı bıvi merdum feqir, lıng warwé, şoné méşnon bina berzkerdışıd yarış bıkén.”
Weqt pıyexımbér ma (as) swezé xwı kerd temom o merdum wırışt şı. Muddeték vınderta, pıyexımbér mava: “ya omer ın merdım sual persén, tı yı şınasna?” mı va: Allah u pıyexımbér yı mara hol zon.” (As) va: “o, Cebrail’ıv (as). Seméd din şıma şımar bımusnu, het şımawa amı.” (muslim)
[bıvurne] Şert İslom
Ebu Ebdurrehman Ebdullah laj Omer laj Xettab (ra) va: Mı şınawıt Pıyexımbér ma (as) va: İslom ponc çi ser niyow ru: Tı şahadet bık bi Allah homék çınyo, hz. Muhemmed (as) pıyexımbér Allah, nımaj kerdış, zıka bıdış, hec kerdış, rwejı depıştış. ( Buxari, Muslim)
[bıvurne] Xelq Kerdiş, Merg O Riziq
Ebu Ebdurrehman Ebdullah laj Mesud (ra) va: pıyexımbér ma (as) o sadıq o mesduq (raşt o durust) mar behs ték çi kerd: şımar a merdumék zeré pizé dadiyé (may) xwıd çoras rojıd bén nutfe, qas o weqt benu eleqe (embriyo), qas o weqtıd benu mudğe ( uzuv yı vırazyén) . Be’d melekék şrawyén yır ruh pıf kén, ın meleket pé çar kelimon memur biw: Nuştış rızıq yı, ecél yı, e’mél yı, şeqi weyaxut seid. Ez pe nomé Allah sond wonena, şımara merdımék emél şar cennét kén, miyonte yıw cennétid wıjyevék (karış) monen , nuştış kitab kon verniyé yı emél şar adır ken şın adır. Şımara merdumék emél şar adır kén hetta miyonte yıw adır wıjyevék monen , nuştış kitab kon verniyé yı emél şar cennét ken şın cennet. (buxari, muslim)
[bıvurne] Bid’et
Dadyé (mayé) bısılmonon Ummu Ebdullah Eyşe (ra) vat: Pıyexımbér ma (as) va: Kom ın guri mad çikék icad bık, o çi din mad çıniv, o çir red benu, qebul ni benu. (buxari, muslim)
[bıvurne] Terkerdiş Çi Tedi Şuphe Est
Ebu Ebdullah Numan laj Beşir (ra) va: Mı şınawıt Pıyexımbér ma (as) von: Bı şek şuphe helal aşikar, herom aşikar, miyonté yınıd ték gwıri şekın ést. Zafi inson nizon. Her kom xwı şuphera mahafaza bık, din xwıwo nomus xwı muhafaza kén. Her kom bıku zeré şuphe kwenu herom. Zé şonék: meşnon xwı dormalé bırcid çarnen. Tay monen bıku zeré bırc. Hişyar bıvén , qé her padişahék bırcek est. Hişyar bıvén bırc Allah herom yıy. Hişyar bıvén leşé (cesed) insonid parçék gweşt ést. Eger o gweşt bıv hol, tum ceséd/leşé inson bena hol, eger o gweşt bıv xırav tum leşé inson bena xırav. Hişyar bıvén o gweşt qelb. (buxari-muslim)
[bıvurne] Tebliğ/ Vatiş İslom
Ebu Ruqeyye Temim laj Ews’ra (ra) Piyexımbér ma (as) va: Din durustiya/nesihetu. Omı vatış: Hét/qarşi kom Ya Resulellah (as)! (as) va: Hét Allah, kitab Yı, piyexımbér Yı, pil bısılmnonu ewom yın hemın. (muslim)
[bıvurne] Heramtiyé Malo Gunyé Bisilmoni
Ebdullah laj Omer (ra) ra: Pıyexımbér ma va: inson hetta vaje bi Allah homék çınyo, hz. Muhemmed (as) pıyexımbér Yıw, nımaj bıké, zıka bıdé ez yındır pé omiya emırkerdış herb. Eger ın guriyon biyaré ca hét mı ra bi heq İslom gunye xuıwo mal xwı muhafaza kén/xwı xelısnén. Hesab yın Allah’ir mend. (buxari-muslim)
[bıvurne] Mes’uliyet Qas Quwwétya
Ebu Hureyre Ebdurrehman laj Sexr’ra (ra) va: Pıyexımbér ma ın tewır vatén mı şınawıt: O çi mı şıma dur depışno o çira dur bıvındén. O çi zi mı vat biyarén ca qas quwwét xwı biyarén ca. É inson şımara ver ome şi, énon zaf sual ebes perskerdışo muxalefetiyé yın piyexımberon yın helaq kerd/peyniyé yın ard. (buxari-muslim)
Nustoğ: Solğanıc
