Kurd
Wikipediya ra, ensiklopediya xosere
Mıleto Kurd (Kırdas) Mezopotamya de cıwiyeno. Dormarê Kurdan de şari zey Tırkan,Zazaan Ereban, Farsan ronışteyê. Her çıqa ke dewletê da inana resmiye çıniya, qıse Kurdıstan xeylê xaan de qebul biyo u taê ca de zey İran u Iraqi namey mıntıqano resmiyo ki.
Kurdi, rıstım ra şarê do İraniyo. Zıwanê Kurdan aidê komelê İraniyanê rocawanê zımey (ğerbê şımali), bın komelê (bıngruba) Karmanio. Zıwanê Kurdan hirê zıwanan ra ibareto:
- Kurmanci (Kurdkiyê Zımey)
- Sorani (Kurdkiyê Merkezi)
- Kelhuri ya ki Kırmanşahi (Kurdkiyê Veroci)
Gorey texminan 35-40 milyoni Kurdi estê. Tırkiya de 18-22 milyoni, İran de 8,5 milyoni, Iraq de 6 milyoni, Suriya de 2 milyoni, Qefkasya de dewletanê Ermenıstan u Gurcıstani de ki se hezar Kurdi estê. Rusya, Qazaxıstan de ki taê Kurdi estê. Memleketanê Ewropa de zaf Kurdi (1 milyon) cıwiyenê. Sebebê herbê PKK u Dewlete ra nıka Estanbol, İzmir, Antalya, Mersin, Bursa u bacaranê binan de zaf Kurdi, Zazay u Suryaniy estê.
Kurdıstan de roy (çhemi) zey Fırat u Dicle roanê gırdan raê, gola Wani golê da tewr gırda. Caê Kurdan de xeylê namey Ermenki u Aramkiyê ki. Wextê Terteley Ermeniyan de xeylê Ermeni u Suryani u Rumi kışiyay ya ki welatê xo terk kerd. Heta terteley Ermeniyan, Ermeni u Suryani zaf biy (1,5 million).
Şarê Kurdan de eşiretine hewna esta, tainan de ki hewna dewa goni esta.
İtıqad ra Kurdi zafêr mısılmanê, zafê ninan ki Şefi u taê Sunni ki estê (%80). İran u Iraq de Kurdê veroci zafêr Şiiyê. Kışta ninan de Kurdê Elewiy u Yezıdiy ki estê.
