Lenin

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Vladimir Ilyich Lenin
Владимир Ильич Ленин

Nameyê xoyo tam Vladimir İlyiç Ulyanovo. Labelê nameyo xono zehf yeno zanayiş Lenino. Sere 22 Nisane 1870 de Simbrisk de hameo dinya û 21 Çılede 1924 de Moskova de merdo. Yew siyasetwanê Rusiyo. Fikrê xo sosyalisto. Sereki şoreşê Oktobererê kerdo. Serê Marksizmide vinderto û zehf çî derheqê sosyalizmide nûştê. Verê enide teoriye cê zey Leninizm zi yena zanayişi.

Tûtiti û Ciwaniye Lenini Lenin lacê piyêke memurê Rusi namey cê İlya Nikolayeviç Ulyanovo û namey may ê zi Maria Aleksandrovna Ulyanova. Lenin Dêreyê Rus Ortodokside hameo waftiz kerdışi. Sereyê seranê heyatê xode dı çiyanê ke zehf decinê yenê serey Lenini. Ê yewıne merdişê piyê ê sere 1886 de û ê dıyine zi dalıqnayişê bıray êyo. Bıray ê waştıb Çarê Rusi bıkşo labelê hamebı tepışnayişi û dimara zi hamebı dalıqnayişi.

Seranê Şoreşi Lenin dimay ke çend seran Samarade xebetya sere 1893 de St. Petersburgde nışt ro. Ay serande serê Markisizmide vındert. 7 Kanune 1895de hame tepışnayişi. Dımay 14 aşman Shushenskoye ke Sibiryadarê hame sirgun kerdışi. Sere 1898de yew sosyalist cênikedır namey ya Nadejda Krupskaya bi zewecya. Dımay ke cezay ê qedya şı çend tewir welatanê Ewropa.

Şoreşê Oktobere 8 ê Teşrinede hetê kongreye Sovyet Rusiser zey Serekê qonseye şari hame weçinayişi. Lenin bı eno weçinayişi bıbı serekê Rusya. 24 ê Oktobere 1917 de Lenin û embazanê ê şoreş kerd û Rusya kerde bınê fermane xo.

Mergê Lenini Leninirê suiakst hamebı kerdışi û bıbı bırindar. Fişege hama zi mılê êde bi û omure êrê zırar dabı. Sere 1922 de felc vêrna û kişte êye raşte bi puçe. Têra serede felco dıyıne zi vêrna û xo siyasetra duri da. Adare 1923 de felcê hirıne vêrna û nêşka hındi qesey bıkero û heya mergê xo miyanê cayde mend. Lenin 21 Çıle 1924 key pancas û dı serebı Moskovade merd.