|
Varto ya ki Gımgım yew qeza Muşio. Qeza Vartoy, Muş da zımey rocawan de ca gêna. Zımey xo de wılayetê Erzurumi rocawan (ğerb) de wılayetê Çolig u qeza Bulanıği, veroc (cenub) de ki suka Muşi estê.
Varto de des medeniyetan hıkum kerd: Medi, Persi, Parti, Romayıci, Bizansıci, Selçuqıci, Aqqoyunıci, Qereqoyunıci u Osmanıci. Tarixê 1923i de, Cumhuriyetê Tırkiya hekimıyet ard Varto. Namey Vartoy zıwanê Ermeniki qıse "vard" (վարդ) ra yena pêra. No qıse be xo, zey xeylae qısey, Partki ra kewto Ermenki miyan u mena cı "vıl(ık)"a ya ki gula.
Riyê erdê Vartoy 1418 km²'o. Zerrey Muşi de %17,3 ca gêno. Erdê Vartoy koyıno u xeylê koê berzi estê. Her hetê xo be ko gırewtiyo, na qeza Muşi de tewr cao berz dero. Na qeza de Koyê Bingoli berzbiyena xo hetê koanê Çewligi ser, hete veroci (cenub) 3000 metreyo, hetê Xamırpêtio, Koyê Şerefedini de 2300 metre ra berzê.
Varto do dı çhemi (roy) estê. Namey roan Roê Muradi u Roê Bingolio. Qeza caê xo ebe Roê Muradi be awa Çewligi bi ninan bena dı lete. (dewamê cı...)
|
