Semsur (wılayet)
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Semsur (Tırki:Adıyaman) yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Semsuri bacarê Semsurio. Riyê erdê wilayeti pêro pia 7.572 km²o. Dormey Semsuri de wılayetê Rıha, Meletiye, Gurgum, Diyarbekır u Qazianteb estê.
Tedeestey |
[bıvurne] Etimoloji
Adêman’irê Bizansıca “Perres" u "Pordonnium” vato. Suryani vanê “Klevdiye”. Adêman, serda 757 Xalifey Abbasi, xalife El-Mansuri tiya grot nameycı zi “Hısn-ı Mansur” na pa.
[bıvurne] Tarix
[bıvurne] Verdê Cumhuriyeti
Zanışbera mıxaray Palanlidı kenden kerd.Tarixê Adêmani hetana V.M. 4000 şınayısê cı kerdo tesbit. o wextra hetana Hitit u Mitanniya kandê Adêmani mucadele kerdışi rameno. Dewleta Hititıca (V.M. 1200) destra vıciyê ênara hetana Frig dewleti serda V.M. 750weqeyêk biya nê nusneyayo. V.M. Seserra 6ine dıma Adêmani re Persi biye wêr. Serda V.M. 334 Kralê MakedonyaGırd Alexanderi tiya grot hetana V.M. Seserra 1ine tiya Selewkosa dest mend. kralê Kommagene, Mithradetes tiya dı hakimiyeteya xo ke ilan. hetana 72 hukumdarey kerd.
Adêman'irê bahdo İmparaotrina Roma biya hakim,Romayıca zi Adêman kerdo Suriyadı kerd Lejyon 6i]]. Roma serda 395 bi dı heti. Hetana Emewi cı İmparatorina Bizansi dest mend 643. Serda 758 dı Mansur İbni Cavenetiyay gêno. Serda 958 fına kewto İmparatorina Bizansi dest. Serda 1298 dı Memlukıca Adêman groto. Adêman wahde dê Yavuz Sultan Selimi dı kewt İmparatorina Osmanıcan dest.
[bıvurne] Bahde Cumhuriyeti
Hetana Serda 1954 qezay Meletiye bı. 1 Kanun, 1954 abırya bı sukı.
[bıvurne] İklim
| Hewa Semsur | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mengi | Çel | Şbt | Adr | Nsn | Gln | Hzr | Tmz | Tbx | Kşk | Tşv | Tşp | Kan | Serre |
| Tewr nızm germ °C (°F) | 8.7 (47.7) |
10.2 (50.4) |
14.8 (58.6) |
20.4 (68.7) |
26.6 (79.9) |
33.2 (91.8) |
37.8 (100) |
37.6 (99.7) |
32.9 (91.2) |
25.5 (77.9) |
16.9 (62.4) |
10.7 (51.3) |
22.94 (73.3) |
| Tewr nızm honık °C (°F) | 1.3 (34.3) |
2.1 (35.8) |
5.4 (41.7) |
9.9 (49.8) |
14.3 (57.7) |
19.7 (67.5) |
23.6 (74.5) |
23.3 (73.9) |
18.8 (65.8) |
13.6 (56.5) |
7.3 (45.1) |
3.2 (37.8) |
11.88 (53.38) |
| Vartış mm (inches) | 121.4 (4.78) |
101.6 (4) |
90.4 (3.559) |
69.4 (2.732) |
35.7 (1.406) |
9.0 (0.354) |
1.6 (0.063) |
1.7 (0.067) |
6.0 (0.236) |
42.4 (1.669) |
73.9 (2.909) |
129.3 (5.091) |
679.5 (26.752) |
| Rocê ticıni | 11.8 | 12.0 | 12.1 | 11.9 | 8.2 | 2.5 | 0.6 | 0.5 | 1.3 | 6.6 | 9.1 | 11.9 | 88.5 |
| Saeta tici | 130.2 | 131.6 | 186.0 | 225.0 | 303.8 | 363.0 | 390.6 | 365.8 | 306.0 | 232.5 | 168.0 | 130.2 | 2,932.7 |
| Çıme: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü [1] | |||||||||||||
[bıvurne] Nüfus
| Sera deye Nıfusê Adêmani |
||||||
| 2010 | 203.000 | |||||
| 2009 | 198.433 | |||||
| 2008 | 193.250 | |||||
| 2007 | 191.627 | |||||
| 2000 | 178.538 | |||||
| 1997 | 213.596 | |||||
| 1990 | 100.045 | |||||
| 1985 | 71.644 | |||||
| 1980 | 53.219 | |||||
| 1975 | 43.782 | |||||
| 1970 | 31.263 | |||||
| 1965 | 22.153 | |||||
| 1960 | 16.487 | |||||
| 1955 | 13.966 | |||||
| 1950 | 11.522 | |||||
| 1945 | 10.223 | |||||
| 1940 | 11.522 | |||||
| 1935 | 10.299 | |||||
| 1927 | - | |||||
| S & R | ||||||
[bıvurne] Zanışiyet
Serda 2006 Adêman dı Adêman Universitesi vıraştı.
[bıvurne] İqtisat
[bıvurne] Senayi
Tırkiya dı % 10 Petrol Adêman dı vıcêno. Serdı nezdi 1.000.000 varil/ ser Petrol vecenê. Adêman dı rocdı 400 m3 Gaz vıcêno.
[bıvurne] Enerciye
Adêman dı Baracê Atatürki u Baracê Karakayay estê. Ancınayısê OGey, 33 kV.dır.
[bıvurne] Turizm
[bıvurne] Çımey
| Bacarê Zazayan |
|
Aqseraiye • Çolig • Dêrsım (Mamekiye) • Diyarbekır • Erzıngan • Erzurum • Muş • Rıha • Sêwaz • Semsur • Qeyseriye • Xarpêt |
|
Ğeletê çime mucnayîşî: etiketê <ref>î niesto, feqat etiketê <references/>î nidiyo