Xarpêt
Wikipediya ra, ensiklopediya xoserı
 |
|
| Koordinati | 38°27′ Z 39°27′ RV |
| Mıntıqa | şerqê Tırkiya |
| Erd | 8.253 km² |
| Nıfus | 569.616 |
| Sıxletina nıfusi serê km² | 67 / km² |
| Berzine (reqım) | 1070 M |
| Wali | Muammer Muşmal |
| Serdarê belediya merkezi | Mehmet S. Selmanoğlu |
Xarpêt, Xarpıt ya ki Xarpiyêt (be Tırki: Harput, Elazığ Ermenki Xarapert, be Erebki: El-Aziz) yew bacaro. Caê ho mıntıqa ra rocvetışê Tırkiya dero. Zımey (Şımal) Xarpêti de Mamekiye (Dêsım) u Golê Keban; veroc (cenub) de Diyarbekır; rocakewtene (rocvetış, şerq) de Çolig rocawan (ğerb) de Malatya estê.
Tedeestey |
[bıvurne] İklim u Cografya
Zerrey wılayetê Xarpêti de 11 qezey estê: Egın, Alacakaya, Mêrun, Baskil, Qeze, Keban, Qovanciyan, Maden, Palı u Sivrice. Erdê Xarpêti zaf kilo u xeylê koê berzi estê. Koê Akdaği zaf berzo. Riyê erdê wılayetê Xarpêti 86 km²o. Xarpêt derya ra 1295 metro berza. Wılayetê Xarpêti da çar goli estê: Hazar, Keban, Karakaya, Ozluce. Roê Fırati u Roê Muradi zerrey wılayetê Xarpet de şino. İklimê u hewaê Xarpêti zaf vuriyeno. Wextê Zımıstani hewaê Xarpêti serdıno, zaf vewre (vor) varena. Wextê Amnani de hewaê Xarpêti zaf germıno, taê varan vareno.
[bıvurne] Tarix
Xarpêt sukê da kıhano. Mıntıqa ra Xarpêt de zaf medeniyetan hıkum ramıto. Bênata seserranê 1. u 10. de İran, İmparatoriya Roma u İmparatoriya Bizansi hıkum kerd. Serra 1071. de Selçuqan mıntıqa Xarpêti gırewte. Serra 1243. de İmparatoriya Moğoli istila kerd. İşğalê İmparatoriya Moğoli ra raver, merdumanê Farsan Xarpêt gırewt. Feqet serra 1514. Şa İsmaili Cengê Çaldırani kerd vini u İmparatoriya Usmanıcan Xarpêt gırewt. Serra 1923. dw İmparatoriya Usmanıcan biye xırabe u Xarpêt bi wılayetê dewleta Tırkiya.
Zerrey Xarpêti da banê tarixiyê kıhani estê. Namey banan Ulu Cami, Arap Baba Cami u "Qela Xarpêti"a.
[bıvurne] Nıfus u İqtısad
Nıfusa Xarpêti 569.616ia u nıfasa dewıcan zafa. Xarpêt de mıletê Zazay, Tırki, Kurdi, Ermeni u Suyani cıwiyenê. Wextê Terteley Ermeniyan de Ermeni goç kerdi ya kışti. Terteley Ermeniyan ra raver xeylê Ermeni zi tede ronıştey biy. İqtısadê Xarpêti qewetıno; zaf fabrikey estê.
[bıvurne] Qezê Xarpêt
[bıvurne] Çimey
 |
Bacarê Zazayan | |
|---|---|---|
|
Aqseraiye • Çolig • Dêrsım (Mamekiye) • Diyarbekır • Erzıngan • Erzurum • Muş • Rıha (Urfa) • Sêwaz • Semsur • Qeyseriye • Xarpêt |
||
