Yunanıstan
| Yunanıstan | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
 |
|||||||||||||||
| Paytext | Atêna | ||||||||||||||
| Bacarê tewr gırdi | Atêna | ||||||||||||||
| Zıwan | Yunanki | ||||||||||||||
| Hukmat | Cumhuriyet | ||||||||||||||
| Erd | |||||||||||||||
| - Pêro-pia | 131.945 | ||||||||||||||
| - % awe | (%) 0.8 | ||||||||||||||
| Nıfus | |||||||||||||||
| - Pêro-pia | 11,244,118 | ||||||||||||||
| - Sıxletina nıfusi serê km² | 80/km² | ||||||||||||||
| Yewina Perey | Euro (EWR) |
||||||||||||||
| Warey Saete | +2 u +3 | ||||||||||||||
| Kılmkerdışê pela interneti | .gr | ||||||||||||||
| Kodê têlefoni | +30 |
||||||||||||||
Yunanıstan yew dewleta. Cumhuriyeta Yunanıstan (Yunanki: Ελληνική Δημοκρατία, Eliniki Dimokratia) ya na zi Yunanıstan (Ελλάδα, Elada, tarix dı Ελλάς, Ellas vaneno. Cayê xo verocê (cenubê) rocvetışê Ewropa dero. Zımey (Şımalê) Yunanıstani de Bulgarıstan u Makedonya, veroc (cenub) de Deryayo Sıpê (Deryayo Miyanên), rocawan (ğerb) de Deryayo Adriyatik, Albanya, rocvetış (şerq) de Deryayê Egey u Tırkiya estê. Paytextê Yunanıstani Atênayo.
Yunanıstan ezayê NATO, Yewina Ewropa u Mılliyetanê Yewbiyayaniyo. Yunanıstan de adeyê qıci zafê. Bacaro ke derya ra 80 km ra zêdı duri bo, çıniyo. Girit, Midil, Sakız adeyê pilê.
Tedeestey |
[bıvurne] Tarix
Tarixê Yunanıstani zaf dewletiyo. Medeniyetê Yunanki ra zaf filozofi, matematikeri, senatkari, nuskari veciyay. Olimpiyat, demokrasiye, drama u komediye Yunanıstan ra dınya sera biyê vıla. İmparatorina Bizansi Yunanıcan na ro. Bizansi Balkan, Anatoliya, Suriya, Fılıstin u Mısıri sero hıkum kerdo. Feqet İmparatorina Osmanıcan Bizans işğal kerdo. Serra 1453'i de Osmanıcan Estamol gırewto. İmparatorina Osmanıcan Yunanıstani sero 400 serre hıkum kerdo. Serra 1821'i de Yunanıstani xo reyna ra, xoser ilan kerd. Tarix ra nat bênatey dewletanê Yunanıstani u Tırkiya hewl niyo.
[bıvurne] İklim
İklimê Yunanıstani zaf germıno. Mıntıqa Deryayê Sıpêy (Deryayê Miyanêni) de hewa zaf germıno. Xeylê merdumê Ewropayıci her serre şonê Yunanıstan u tetil kenê.
Bacarê Atêna zaf raver şiyo. Atêna paytextê borsawa, merkezê iqtısad u siyasetê Yunanıstania. {
| Xerite | |
|
[bıvurne] Nıfus
Nıfusê xo 12 milyono. Şarê Tırkan, Arnawutan u ê binan ra zi Yunanıstan de cıwiyenê. Dinê Yunanıstani İsewitino/Xrıstiyanino (mezhebê mıletê Yunanki Ortodokso). Tayê Mısılman u Musewiy zi estê. Zıwano resmi Yunankiyo. Nuskar u wendoğê xo zafê.
|
|||
| Verdê Tarixi Yunanıstan | |||
| Kiklad Orıxi | |||
| Girit Orıxi | |||
| Miken Orıxi | |||
| wahdey zıfiri Yunani | |||
| Antik Yunanıstan | |||
| Antik Yunanıstan | |||
| Wahdey Hellenistiki | |||
| Yunanıstana Romay | |||
| Wertewahdedı Yunanıstan | |||
| İmparatorina Bizansi | |||
| Yunanıstana Osmanıcan | |||
| Modern Yunanıstan | |||
| Lecê Tırk-Yunani | |||
| Kraleya Yunanıstani | |||
| Cengê Dınyaê Dıyine dı yunanıstan | |||
| Lecê Xo miyan dê Yunanıstani | |||
| Eskeri Darbey Yunanıstani 1967-1974 | |||
| Cumhuriyeta Yunanıstan | |||
Sera heta vılabayin
- 0 - 14 serey = %15 (camêrdi 828,585; cıni 779,902)
- 15 - 64 = %67 (camêrdi 3,580,079; cıni 3,574,788)
- +65 = %18 (camêrdi 815,247; cıni 1,022,926)
Vesiyeya nıfuser : %0.19
serdı doman ardış: hezardı 9.72
merg: hezardı 10.15
mergi Domona hezardı 5.53
normal Êmır'
- cıniyandı 81.76 ser
- camêrdandı 76.59 ser
wendeney:
nıfus hemiyer miyandı: %97.5
- camerdandı: %98.6
- cıniyandı: %96.5
[bıvurne] Coğrafya
[bıvurne] Suki
| Nımreycı | Mıntıqey | suki | Erd (km²) | sıxletin (sq mi) | Nıfus |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Attika | Atêna | 3,808 | 1,470 | 3,761,810 |
| 2 | Wertey Yunanıstan | Lamia | 15,549 | 6,004 | 605,329 |
| 3 | Wertey Makedonya | Selanik | 18,811 | 7,263 | 1,871,952 |
| 4 | Gırit | Heraklion | 8,259 | 3,189 | 601,131 |
| 5 | Rocayanê Macedonya | Komotini | 14,157 | 5,466 | 611,067 |
| 6 | Epirus | Iyonnina | 9,203 | 3,553 | 353,820 |
| 7 | İyonya | Korfu | 2,307 | 891 | 212,984 |
| 8 | Zımey Ege | Mitilene | 3,836 | 1,481 | 206,121 |
| 9 | Peloponnese | Tripoli | 15,490 | 5,981 | 638,942 |
| 10 | Veroci Ege | Ermopoli | 5,286 | 2,041 | 302,686 |
| 11 | Teselya | Larissa | 14,037 | 5,420 | 753,888 |
| 12 | Rocperayena Yunanıstani | Patras | 11,350 | 4,382 | 740,506 |
| 13 | Rocperayena Makedonya | Kozani | 9,451 | 3,649 | 301,522 |
| – | Koyê Athos | Karyes | 390 | 151 | 2,262 |
[bıvurne] İqtısad
İqtısadê Yunanıstani zaf qewetın niyo. Şarê Yunanıstani turizm ra debare (idare) keno, feqet standardê heyati xırabın niyo. Yewina Ewropa zi destekê maddi dana cı.
| Sukê Yunanıstani |
|
Atêna, Attika rocayan, Pire, Attika Rocperayen, Eğriboz, Evrytania, Fokida, Phthiotis, Boeotia, Halkidikya, Imathia, Kilkis, Pella, Pieria, Serez, Selanik, Hanya, Kandiye, Laşit, Resmo, Dırama, Meriç, Kawala, Rodop, İskeçe, Arta, Yanya, Preveze, Thesprotia, Korfu, Kefalonya, Levkas, Zakintos, Sakız, Midilli, Sisam, Arkadya, Argolis, Korent, Lakonya, Mesinya, Adayê Kikladi, 12 Aday, Kardiça, Yenişehir, Magnezya, Tırhala, Achaea, Aetolia-Acarnania, Elis, Florina, Grevena, Kesriye, Kozani, Alexandroupoli, Andros, Areopoli, Chios, Corinth, Eleusina, Ermopoli, Euboea, Gavdos, Heraklion, Igoumenitsa, Ikarya, Iyonnina, Karpathos, Karyes (Athos), Kassos, Kavala, Kefalonya, Kiira, Komotini, Korfu, Korfu (suk), Kos, Kozani, Lamia (suk), Laurium, Lefkada, Larissa, Lemnos, Miken, Milos, Mitilene, Nafplion, Patmos, Patras, Piraeus, Rodos, Santorini, Selanik, Semadirek, Sparta, Thasos, Tinos, Tripoli, Yunanıstan, Volos, Zakinthos, Çalcis |
[bıvurne] Çımey
|
