Zaza
Wikipediya ra, ensiklopediya xoserı
Zazay yew şaro Aryayıco u wılayetanê Tırkiya de, vêşêri Semsur (Gerger), Bêdlis (Motki), Mamekiye (Dêsım), Meletiye (Arapgir) (Pötürge), Erzıngan, Sêvaz (Zera), Erzurum (Xınıs), Muş (Varto), Çolig (Bingol), Qeyseriye (Sarız), Diyarbekır (Hêni, Qulp, Piran, Çêrmug), Xarpêt (Eleziz) (Pali, Maden, Qeze) Rıha (Urfa) (Sêwrege), Gumuşxane (Kelkit) (Şiran), Aqseraiye, Qers (Selim) de cıwiyenê. Dınya sero texminen 3-4 milyoni Zazay estê.
Tedeestey |
[bıvurne] Welat u ğeribiye
Welatê Zazayan hetê iqtısadi ra quwetın u ravêrşiyae niyo. A ri ra, xeylê dewıcan dewê xo caverday (terk kerdi), barkerd şi ğeribiye. Feqet politika dewlete heni kewta thamaranê şari ke, metropolanê Tırkiya (Estamol, Anqara, İzmir, Bursa, Adana) de bo, Ewropa (Almanya, Fransa, İsweç (Swêd)) de bo, bilxasa şaro Zazao Elewi zıwanê xo rê bi xam u kewt düri, domanê qıci Zazaki nêmusay. Mıllet kewt halo henên ke, pil u qıci nêşikiyay zıwanê ma u piyê xo ra yewbini de, merdumanê xo de qısey bıkerê.
[bıvurne] Din u itıqat
Dinê şarê Zazay İslamo. Hetê mezhebi ya ki itıqadi ra letey şarê Zazayanê zımey ke Elewiyo, leto bin ki veroc u merkez de Sunniyo.
- İslamo Sunni; itıqadê Zazayanê Sunniyan be Henefiyan u Şefiyan ra mıteşekılo.
- Elewi; itıqadê Zazayanê Elewiyan ra yeno pêra.
[bıvurne] Zıwan
Zıwanê Zazayan Zazakiyo u aidê zıwananê İrankiyano, yew zıwanê do İrankiyo zımeo rocawano. Zıwananê Farski, Kurdki, Beluçki, Goranki, Sengserki, Mazenderanki, Talışki u Gilaki ra nêzdiyo. Mıntıqa Mezopotamya Zımey u Anadoliye de texminen 4-6 milyon insani Zazaki qısey kenê (qal kenê).
[bıvurne] Fotogaleriya Zazayan
 Yew pirıka Dêsımıce |
 Cıwamêrdê Çoligıci |
 Yew apo Dêsımıc |
 Cıwamêrdê Dêsımıci |
 Cıwamêrdê Çoligıci |
 Yew laceko Dêsımıc |
 Yew kêneka Dêsımıce |
 Yew khalık u taê pirıkê Çoligıci |
 Yew pirıka rındeke |
 Pılemoriye ra Baba Xişt (110 serri ra zêde cewiyo; nıka merdo, heyat de niyo) |
 Pılemoriye ra Usıvê Hemedi (1974 de merdo) |
 Pılemoriye ra xanıma Usıvê Hemedi Yemose (1997 de merda) |
