Zaza

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Zazay
Ehmedê Xasi.jpg Diyab Agha.jpg Mustafa Agha Öztürk.jpg Seyid Rıza.jpg
Yılmaz Güney (Yılmaz Güney Kimdir).jpg Selçuk Şahin.jpg Songül Öden.jpg Mutlu.jpg
Nıfus
3 - 4 milyon[1]
Mıntıqa
 Tırkiya
 Almanya
 Qazaxıstan
 Dewletê Amerikayê Yewbiyayey
Zıwan

Zazaki

Din

İslam (Elewi u Sunni)

Grubê qewmanê ke elaqedarê

Gileki, Mazenderani, Kurd u Farsi


Zazay (Kırd[2], Dımıli yan zi Kırmanc) yew şarê Ariyê. Anatoliye de, vêşêri Semsur (Alduş), Bıdlis (Motki), Dêsım, Meletiye (Arapgir) (Pötürge), Erzıngan, Sêwaz (Zera), Erzurum (Xınıs), Muş (Varto), Çolig, Qeyseriye (Sarız), Diyarbekır (Hêni, Qulp, Piran, Çêrmug), Xarpêt (Pali, Maden, Qeze) Rıha (Sêwrege), Gumuşxane (Kelkit) (Şiran), Aqseraiye, Qers (Selim) de cıwiyenê. Dınya sero texminen 3-4 milyoni Zazay estê.[1]

Erdê Zazayan

Welat u ğeribiye[bıvurne | çımey bıvurne]

Welatê Zazayan hetê iqtısadi ra quwetın u ravêrşiyae niyo. A ri ra, xeylê dewıcan dewê xo caverday (terk kerdi), barkerd şi ğeribiye. Feqet politika dewlete heni kewta thamaranê şari ke, metropolanê Tırkiya (Estamol, Anqara, İzmir, Bursa, Adana) de bo, Ewropa (Almanya, Fransa, İsweç (Swêd)) de bo, bilxasa şaro Zazao Elewi zıwanê xo rê bi xam u kewt düri, domanê qıci Zazaki nêmusay. Mıllet kewt halo henên ke, pil u qıci nêşikiyay zıwanê ma u piyê xo ra yewbini de, merdumanê xo de qısey bıkerê.

Din u itıqat[bıvurne | çımey bıvurne]

Dinê şarê Zazay İslamo. Hetê mezhebi ya ki itıqadi ra letey şarê Zazayanê zımey ke Elewiyo, leto bin ki veroc u merkez de Sunniyo.

Zıwan[bıvurne | çımey bıvurne]

Zıwanê Zazayan Zazakiyo u aidê zıwananê İrankiyano, yew zıwanê do İrankiyo zımeo rocawano. Zıwananê Farski, Kurdki, Beluçki, Goranki, Sengserki, Mazenderanki, Talışki u Gileki ra nêzdiyo. Mıntıqa Mezopotamya Zımey u Anatoliye de texminen 4-6 milyon insani Zazaki qısey kenê (qal kenê).

Fotogaleriye[bıvurne | çımey bıvurne]

Bıvênên[bıvurne | çımey bıvurne]

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]

  1. 1.0 1.1 Lutwig Paul, "Zazaki", Gernot Windfuhr, Iranian Languages, Routledge, 2012, ISBN: 978-0-7007-1131-4, Chapter Nine.
  2. EWLÎYA ÇELEBÎ ÇEWLÎG DE YO, Kirdkî

Proceyê bıray[bıvurne | çımey bıvurne]

Commons-logo.svg Wikimedia Commons de

Zaza sero dehana vêşi wesiqey estê.

Sitey[bıvurne | çımey bıvurne]