Zazaistan
| Zazaistan | |
|---|---|
| Resım: Kıtabê Zılfi Selcani "Grammatik der Zaza-Sprache" ra | |
| Tırkiya de caê mıntıqa Zazaistani | |
| Resım: Kıtabê Zılfi Selcani "Grammatik der Zaza-Sprache" ra |
Zazaistan welatê Zazayano. Caê xo rocvetışê (şerqê) Anadoliye dero. Na mıntıqa dewleta Tırkiya miyan dera.
Erdê xo hetê zımey rocawani de Zera (Sêvaz) ra hetan zımey rocvetışi de Xınıs (Erzurum) u hetê verocê rocawani de Sêwrege (Rıha) ra hetan verocê rocvetışê Tetwan (Bıdlis) miyan de ca gêno.
Tedeestey |
[bıvurne] Şarê Zazaistani
Şarê Zazaan tewr zêde wılayetanê zey Erzıngan, Tuncêliye, Bingol, Xarpêt u zımey Diyarbekıri de cıwiyeno. Zazaistan miyan de tebii ke mıxtelıf mıletê bini ki, zey Kurdan, Ermeniyan, Asuran, Tırkan estê.
[bıvurne] Tarixê Zazaistani
Tarixo kıhan de tewr verênde welatê Zazaan rê Zazana vaciyao.
Mabênê İmparatorina Osmanıca u dewleta Tırkiya de namey cı Dêsım biyo. Erdê Dêsımi o wext de daêna hera biyo, yanê erdê Mamekiya (Tuncêliya) ewroêne ra gırd biyo. Labelê semedê lecan ra mıleto Zaza dormey Dêsım u wılayetanê Tırkiyaê binan de biyo vıla. Hukmatê Tırkiya namey Dêsımi vurno, kerdo "Tunceli" u no suka Mamekiye ra.
Na çekuya "Zazaistan"i nameyê do neweyo. Hetê resmiyeti ra dewletê da Zazaistani çıniya. Tewr verên Ebubekir Pamukçuy çekuya Zazaistani pêserokanê Piya u Raya Zazaistani de, yew ki kıtabê xoyo Tırki "Dersim-Zaza ayaklanmasının tarihsel kökenleri" de be kar ardo.
[bıvurne] Coğrafya Zazaistani
| Tarixê Zazana | |
|---|---|
Na pele jû leteya Kategoridê Zazanaya |
|
| Wextê miyani | |
| İmparatoriya Parti | |
| İmparatoriya Sasani | |
| Terteley | |
| Terteleyê Dêrsımi | |
| Terteleyê Qoçgiriye | |
| Xoverdayışê Şêx Seidi | |
| Tarixê welati | |
| Tarixê Zazayanê Zımey | |
| Tarixê Zazayanê Veroci | |
|
Portalê Zazana |
[bıvurne] Koy
- Koyê Munzuri: Berzina xo 3300 metreyo. Dergina xo 130 km'o.Zere xo de 9222 babet vil, dar, vas estê.
- Koyi Çolig
[bıvurne] Deşti
- Deştê Xarpêt
- Deştê Çolig
[bıvurne] Lay / Çhemi
- Fırat: Fırat 2.800 km dergo. Welatê ma Zazana Zazaıstan ra veciyeno u uca ra reseno welatê cirananê ma Khurran Kurdan u welatê Suryanan, dewleta Suriya u İraqi. Nezdiyê sindorê İran de Roê Dicley ra reseno pê u herdımêna pia Kewtawê Farsi de verdiyenê de.
- Bojê Fırati; Murad, Aweqer (Karasu), Tohma, Peri u Munzuro.
- Bendawe (Baraj) ke zaf muhim esto serê Fırati de. Na bendawi; Keban, Kemerê Qer (Karakaya), Atatırk Beraci, Birecik u Karkamışo. Nayi ra Keban, Kemerê Qer( Karakaya) welatê ma dero. Bendawe Atatırki ke yew qısme xo welatê ma dero.
- Dicle: Roê Dicley 1.900 km dergo. Welatê ma Zazana (Zazaıstan) ra veciyeno u uca ra reseno welatê cirananê ma Khurran (Kurdan) u welatê Suryanan, dewleta Suriya u İraqi. Nezdiyê sindorê İran de Roê Fırati ra reseno pê u herdımêna pia Kewtawê Farsi de verdiyenê de.
- Bendawe (Baraj) ke serê Dicle dero: Kıralkızı, Dicle, Batman u Ilısu. Nayi ra Kıralkızı u Dicle sindori welatê ma dero.