Asın

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi

Asın (Fe)

H tabloyo periyodik He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba   Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
 Fr  Ra   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo  
  La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
  Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr  


Tayê wasfê esasi
Amarê atomi 26
Seriyê elementi Metal
Grube, periyod, blok 8, 4, d
Asayış
Asın
Gıraniya atomi g/mol
Niziyayışê elektroni
Sewiya enerciye sero
Elektroni
2, 8, 14, 2

Wasfê fiziki

Halê maddey huşk
Hestiye g/cm³
Halê ağuni de hestiye g/cm³
Germê heliyayışi °K
°C
°F
Germê keli °K
°C
°F
Tania heliyayışi kJ/mol
Tania buxdayışi kJ/mol
Kapasitey tani (25 °C) J/(mol·K)
Wasfê atomi
Vıraziyayışo kristal
Sewiyeyê berzbiyaene
Elektronegativine {{{Elektronegativiye}}} Termometreya Paulingi
Enerciya İyonbiyaene {{{Enerciya_iyonbiyaene}}} kJ/mol
N Atom pm
Nêmçapê atomi (hes.) pm
Nêmçapê kovalenti pm
Nêmçapê Van der Waalsi pm
Wasfê bini
Xoverdayışê elektriki nΩ·m (serba 20°C)
Konduktansê tani W/(m·K)
Germ de herabiyayış µm/(m·K) (serba 25°C)
Xızê vengi m/s ( de)
Pêtiya Mohsi
Pêtiya Vickersi MPa
Pêtiya Brinelli MPa

Asın (be Latinki: Ferrum) metalo kimyewiyo ke amarê cıyo atomi 26o. Sembolê cı Feyo. Asın metalê koma metalanê ravêrdeyınan ra yewo. Asın metalo de tewr bolo dınya de yeno diyayene. Her wınasi qalıkê erdi de metalo tewr zêdeyo de çarıno. Çunke miyandê erdi de handê xeylê asın esto ke, texminkerdene ra gore rolê asıni sindorê manyetikiê dınya sero zafo.

Asın

Metalê asıni, cewheranê asıni ra yeno vıraştene u tebiet de be uslıbê elementi zaf niyo. Seba ke merdum asıno metalên gani be dest defiyo ke reaksiyonanê mıqabılkeran (İng.: reducer) miyan de cewherê asıni bıvıraziyê. Asın be vêşêriye seba vıraştene, alawıtışi (İng.: alloy) be karbon, yanê polat yeno gurenayene.

O taw asın be karboni rê heta germiya 1420 – 1470 Ki (Kelvini) yena gırênayene ke zerreyê rovılêşiyiya awıne de, % (se ra) 96,5 asın u % 3,5 karbon esto ke awa alawıtışi zey asıno derışiyaye yeno namekerdene.