Cênosidê Ğeza

Cênosidê Ğeza
Cênosidê Ğeza
Melumat
İzahat	Cênosid û humanitarian crisis
Heti	Gaza Strip
Demê cıkewtışi	Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).
Merdışi	64 260

Cênosidê Ğeza (Kobırrê Ğeza, Şarkıştena Ğeza), yew kokardışê şarê sûka Ğezao u qetılkerdışê (kıştış u kışiyayış) Fılıstinıcano sistematiko ke hukmatê İsrailio sıfte kerdışê Herbê Ğeza ra heta naw rameno. Organizasyonanê enternasyonalan zey Mıletanê Yewbiyaeyan, Amnesty International, Human Rights Watch, International Federation for Human Rights, Médecins Sans Frontières, International Association of Genocide Scholars u ê binan tesbit u tesqid kerd ke hukmatê İsrailio Ğeza u çorşmey cı de Fılıstinıcan be qesdê qetliami u kokbırrnayışi qetıl keno u Ğeza şahtıneno.^[1]^[2]^[3] Gorey tesbitan, no qesdê cênosidiê hukmatê İsraili nê sucan gêno xo miyan; kıştışo pêroyi, kıştışê sivilan u memuranê sıhiya u yardımi, bınê abluka gırewtış, bombardımanê keyan, nêweşxanan, ibadetxanan, mekteban, binayanê kulturi, teciz u tecawuzê ceniyan, camerdan u qıcan, goço mecburi.^[4] Hıni fıkıriyeno ke sıftekerdışê herbi ra heta naw şeşti u şeş henzar (66.000) ra vêşêri merdım kışiyao, se u şeşti henzar (160.000) ra vêşêri zi biyo dırbetın.^[5]

Tarixçe

Sûka Ğeza u çorşmey cı bınê ablukay İsraili de biy. Parçey Fılıstinio bin zi, rocvetışê Qudısi u dormey cı ke Sahılê Rocawani vaciyeno u dew u sûkê inca, hukmatê İsraili gam be gam işğal kerdêne u lecê herre miyanê Fılıstinican u İsrailıcan na mıntıqa sero ramıtêne. Tarixê 7ê aşma Paizia Werteyêne 2023 de teşkilatê Hemasi wexto ke sinor ra kewt İsrail u 1,200 sivil kışt u 250 merdım rehine gırewt, hıkumetê İsraili bınê serwerina Netanyahuy de hereketê qesasi sıfte kerdi. O wext ra heta nıka Hemas de herb rameno, labelê Fılıstin de şaro sivil zi riyê bombardımanan ra kışiyeno. No herb demê ra tepeya çarniya a hereketê qırrkerdışi u kokardışi. Yew ra vêşêri organizasyonanê enternasyonalan zi tesbit kerd ke hıkumetê İsrailio be qesdê cênosidi Fılıstinıcan Ğeza miyan de keno arê u ceniy, pıti, tûti, khalık u gênci, sivil u eskeri ferq nêkenê, kışeno, keyan, banan u binayan u nêweşxanan, ibadetxaney u mekteban rıcneno, bomban varneno Ğeza u Ğezeyıcan ser u izıne nêdano mıletê bini yardım u peşti bıdê Ğeza, çorşmey sûke gênê bınê abluka. Riyê abluka u qetliamê dewleta İsraili ra Ğeza de merdımi veyşan u teyşan u perişan mendê u kınarê qetliami de veyşaniyê da gırde ra zi xeylê Ğezeyıci merdi u hewna ki mırenê. Fıkıriyeno u texmin beno ke İsraili miyan u çorşmey Ğeza de şeşti henzar ra vêşêri merdım kışto u se u şeşti ra vêşêri merdım zi biyo dırbetın. ^[6]

Vera nê ithamê cênosidi tenya xeylê cayanê dınya de nê, zerrey İsraili de zi xeylê İsrailıcan be milyonan protesto kerd. Taê cıwananê (gêncanê) 18i zi eskeriyay İsraili red kerde, ard zıwan ke êyê nêwazenê ordiyêno ke kokê Fılıstinıcan bırrneno, tey ca bıgêrê.

Fotogaleriye

Çıme

[1] ttps://amnesty.ca/wp-content/uploads/2024/12/Amnesty-International-Gaza-Genocide-Report-December-4-2024.pdf

[2] ttps://msf.org.uk/issues/gaza-genocide

[3] ttps://web.archive.org/web/20231216191823/https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/the-unfolding-genocide-against-the-palestinians-must-stop-immediately

[4] ttps://web.archive.org/web/20250925113927/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds

[5] ttps://www.ochaopt.org/content/reported-impact-snapshot-gaza-strip-1-october-2025

[6] ttps://www.ochaopt.org/content/reported-impact-snapshot-gaza-strip-24-september-2025

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]