Cezayir

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Tılo bê pusula Tılo bê Geyrayışi
Cezayir
الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية (Erebki)
ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ (Berberki)
République démocratique populaire d'Algérie (Fransızki)
Asayış
Desmal u Arma
Flag of Algeria.svg Emblem of Algeria.svg
Şınasiye
Ware Cay biyayışi (d)
Mıntıqa Afrikaya Zımey
Sinori Morokko, Libya, Nicer, Mali, Tunıs, Moritanya u Sehraya Rocawani
İdare Sûka Cezayiri Cezayir (d)
Erd 2,381,741 km22 381 741 km2
Nıfus 35 591 377
Hıkumet Cumhuriyet
Serdar Abdelkader BensalahNoureddine Bedoui (d)
Kodê telefoni +213
Letey seate UTC+01:00 (d)
Kodê interneti .dz
Zıwano resmi Erebki
Merş Kassaman (d)
Cayo tewr berz تاهات أتاكور (d)
Cayo tewr nımze Chott Melrhir (d)
Pere Algerian dinar (d)
Xerita
DZA orthographic.svg

Cezayir mıntıqa ra zımeyê (şımalê) qıtay Afrika dero. Zımey (Şımalê) Cezayir de Deryao Sıpê (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Moritanya, Mali u Nijer; (rocvetış, şerq) de Tunus u Libya; rocawan (ğerb) de Fas u Sahraya Gerb estê. Paytextê Cezayir Suke Cezayiro. Cezayir ezaê Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tarixê Cezayir zaf acıkliya. Ewelunra Berberun ronıştı bı. Feqat beneta serunra 200 - 800 da İmperatoriya Roma u İmperatoriya Bizansi erdê Cezayir işğal kerd. Seserra 8. daEmevi Erebun hıkum kerd Cezayir u Berberun piyeri İslamiyet qebul kerde. Seserra 15. da İspanya hucum kerd da Cezayir. Feqat Barbaros İmperatoriya Usmanıcan ra yardım vaşt. Seserran 15 - 19. da Cezayir gırêdaey İmperatoriya Usmanıcan.

Seserran 19. Fransa Cezayir işğal kerd u Cezayir biya koloniya/mıstemera Fransa. Eskerê Fransa zaf terteley kerd u dızda erdê şarê Cezayirun. Serrun ra 1954 - 1962 şare Cezayirun fetılna zulumkar Fransa. Feqat ewra şarê Cezayir raxat niya; cenga sivilun raxat ni deci.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurnê]

İklimê Cezayir vuriyeno. Zımeyê (Şımalê) Cezayir da, iklim weşa. Feqat veroce (cenub) Cezayir zaf germina; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Cezayir colun ra vıraziya. Mıntıqa ra Deryao Sıpê (Deryao Miyanên) de hewa zaf wenika.

Sûkê (Bacarê) Gırdi:

Sûka Cezayiri merkezê iqtısad u siyasetê Cezayira. Banê tarixi zafa.

Xaritay Cezayiri

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Cezayiri 32 milyono. % 90 şarê Cezayir ronıştı ya zımeyê (şımalê) Cezayir. % 99 şarê Cezayir Ereba u Berbera. % 99 şare Cezayir Mısılmana. Merdumê ğeribi taêya. Zıwano resmi Erebkiyo; feqat % 20 merdumê Cezayir Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zafê.

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısad ê Cezayir qewetın niyo. Endustriy petrol u qaz zaf muhima. Standardê xeyat hol niya.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]