Cezayir

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Cezayir
Desmal u Arma
Flag of Algeria.svg Emblem of Algeria.svg
Melumat
Ware Cay biyayışi (en)
Mıntıqa Afrikaya Zımey
Sinori Morokko, Libya, Nicer, Mali, Tunıs, Moritanya u Sehraya Rocawani
İdare Parliament of Algeria (en)
Erd 2 381 741 km2
Nıfus 41 318 142
Serdar Abdelmadjid Tebboune (en)
Kodê telefoni +213
Letey saete UTC+01.00
Kodê interneti .dz
Zıwano resmi Erebki, Standard Algerian Berber (en) u Zıwanê Berberki
Merş Kassaman (en)
Cayo tewr berz Mount Tahat (en)
Cayo tewr nızm Chott Melrhir (en)
Pere Algerian dinar (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman 0,75
Xerita
DZA orthographic.svg


Cezayir mıntıqa ra zımey (şımalê) qıtay Afrika dero. Zımey (şımalê) Cezayir de Deryao Sıpê (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Moritanya, Mali u Nijer; (rocvetış, şerq) de Tunus u Libya; rocawan (ğerb) de Fas u Sahraya Gerb estê. Paytextê Cezayir Suke Cezayiro. Cezayir ezaê Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.

Tarix[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Tarixê Cezayir zaf acıkliya. Ewelunra Berberun ronıştı bı. Feqat beneta serunra 200 - 800 da İmperatoriya Roma u İmperatoriya Bizansi erdê Cezayir işğal kerd. Seserra 8. daEmevi Erebun hıkum kerd Cezayir u Berberun piyeri İslamiyet qebul kerde. Seserra 15. da İspanya hucum kerd da Cezayir. Feqat Barbaros İmperatoriya Usmanıcan ra yardım vaşt. Seserran 15 - 19. da Cezayir gırêdaey İmperatoriya Usmanıcan.

Seserran 19. Fransa Cezayir işğal kerd u Cezayir biya koloniya/mıstemera Fransa. Eskerê Fransa zaf terteley kerd u dızda erdê şarê Cezayirun. Serrun ra 1954 - 1962 şare Cezayirun fetılna zulumkar Fransa. Feqat ewra şarê Cezayir raxat niya; cenga sivilun raxat ni deci.

İklım u sûki[bıvurne | çımeyi bıvurne]

İklimê Cezayir vuriyeno. Zımey (şımalê) Cezayir da, iklim weşa. Feqat veroce (cenub) Cezayir zaf germina; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Cezayir colun ra vıraziya. Mıntıqa ra Deryao Sıpê (Deryao Miyanên) de hewa zaf wenika.

Sûkê (Bacarê) Gırdi:

Sûka Cezayiri merkezê iqtısad u siyasetê Cezayira. Banê tarixi zafa.

Xaritay Cezayiri

Nıfus[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Nıfusê Cezayiri 32 milyono. % 90 şarê Cezayir ronıştı ya zımeyê (şımalê) Cezayir. % 99 şarê Cezayir Ereba u Berbera. % 99 şare Cezayir Mısılmana. Merdumê ğeribi taêya. Zıwano resmi Erebkiyo; feqat % 20 merdumê Cezayir Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zafê.

Ekonomiye[bıvurne | çımeyi bıvurne]

İqtısad ê Cezayir qewetın niyo. Endustriy petrol u qaz zaf muhima. Standardê xeyat hol niya.

Çımey[bıvurne | çımeyi bıvurne]