Cezayir

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Cezayir
Asayış
Desmal u Arma
Flag of Algeria.svg Emblem of Algeria.svg
Melumat
WareCay biyayışi (en)
MıntıqaAfrikaya Zımey
SinoriMorokko, Libya, Nicer, Mali, Tunıs, Moritanya u Sehraya Rocawani
İdareParliament of Algeria (en)
Erd2 381 741 km2
Nıfus35 591 377
SerdarAbdelkader Bensalah (en)
Kodê telefoni+213
Letey saeteUTC+01.00
Kodê interneti.dz
Zıwano resmiErebki u Standard Algerian Berber (en)
MerşKassaman (en)
Cayo tewr berzMount Tahat (en)
Cayo tewr nızmChott Melrhir (en)
PereAlgerian dinar (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman0,75
Xerita
DZA orthographic.svg

Cezayir mıntıqa ra zımey (şımalê) qıtay Afrika dero. Zımey (şımalê) Cezayir de Deryao Sıpê (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Moritanya, Mali u Nijer; (rocvetış, şerq) de Tunus u Libya; rocawan (ğerb) de Fas u Sahraya Gerb estê. Paytextê Cezayir Suke Cezayiro. Cezayir ezaê Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tarixê Cezayir zaf acıkliya. Ewelunra Berberun ronıştı bı. Feqat beneta serunra 200 - 800 da İmperatoriya Roma u İmperatoriya Bizansi erdê Cezayir işğal kerd. Seserra 8. daEmevi Erebun hıkum kerd Cezayir u Berberun piyeri İslamiyet qebul kerde. Seserra 15. da İspanya hucum kerd da Cezayir. Feqat Barbaros İmperatoriya Usmanıcan ra yardım vaşt. Seserran 15 - 19. da Cezayir gırêdaey İmperatoriya Usmanıcan.

Seserran 19. Fransa Cezayir işğal kerd u Cezayir biya koloniya/mıstemera Fransa. Eskerê Fransa zaf terteley kerd u dızda erdê şarê Cezayirun. Serrun ra 1954 - 1962 şare Cezayirun fetılna zulumkar Fransa. Feqat ewra şarê Cezayir raxat niya; cenga sivilun raxat ni deci.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurnê]

İklimê Cezayir vuriyeno. Zımey (şımalê) Cezayir da, iklim weşa. Feqat veroce (cenub) Cezayir zaf germina; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Cezayir colun ra vıraziya. Mıntıqa ra Deryao Sıpê (Deryao Miyanên) de hewa zaf wenika.

Sûkê (Bacarê) Gırdi:

Sûka Cezayiri merkezê iqtısad u siyasetê Cezayira. Banê tarixi zafa.

Xaritay Cezayiri

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Cezayiri 32 milyono. % 90 şarê Cezayir ronıştı ya zımeyê (şımalê) Cezayir. % 99 şarê Cezayir Ereba u Berbera. % 99 şare Cezayir Mısılmana. Merdumê ğeribi taêya. Zıwano resmi Erebkiyo; feqat % 20 merdumê Cezayir Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zafê.

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısad ê Cezayir qewetın niyo. Endustriy petrol u qaz zaf muhima. Standardê xeyat hol niya.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]