Cezayir

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre

Desmal û Arma
[[Dosya:|125px]] [[Dosya:|85px]]
Xerita
[[Dosya:|250px]]
Şınasiye
Cıwiyayış
Ekonomiye
Mıntıqa


Cezayir mıntıqa ra zımeyê (şımalê) qıtay Afrika dero. Zımey (Şımalê) Cezayir de Deryao Sıpê (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Moritanya, Mali u Nijer; (rocvetış, şerq) de Tunus u Libya; rocawan (ğerb) de Fas u Sahraya Gerb estê. Paytextê Cezayir Suke Cezayiro. Cezayir ezaê Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.

Tarix[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Tarixê Cezayir zaf acıkliya. Ewelunra Berberun ronıştı bı. Feqat beneta serunra 200 - 800 da İmperatoriya Roma u İmperatoriya Bizansi erdê Cezayir işğal kerd. Seserra 8. daEmevi Erebun hıkum kerd Cezayir u Berberun piyeri İslamiyet qebul kerde. Seserra 15. da İspanya hucum kerd da Cezayir. Feqat Barbaros İmperatoriya Usmanıcan ra yardım vaşt. Seserran 15 - 19. da Cezayir gırêdaey İmperatoriya Usmanıcan.

Seserran 19. Fransa Cezayir işğal kerd u Cezayir biya koloniya/mıstemera Fransa. Eskerê Fransa zaf terteley kerd u dızda erdê şarê Cezayirun. Serrun ra 1954 - 1962 şare Cezayirun fetılna zulumkar Fransa. Feqat ewra şarê Cezayir raxat niya; cenga sivilun raxat ni deci.

İklım u sûki[bıvurne | çımeyi bıvurne]

İklimê Cezayir vuriyeno. Zımeyê (Şımalê) Cezayir da, iklim weşa. Feqat veroce (cenub) Cezayir zaf germina; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Cezayir colun ra vıraziya. Mıntıqa ra Deryao Sıpê (Deryao Miyanên) de hewa zaf wenika.

Sûkê (Bacarê) Gırdi:

Sûka Cezayiri merkezê iqtısad u siyasetê Cezayira. Banê tarixi zafa.

Xaritay Cezayiri

Nıfus[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Nıfusê Cezayiri 32 milyono. % 90 şarê Cezayir ronıştı ya zımeyê (şımalê) Cezayir. % 99 şarê Cezayir Ereba u Berbera. % 99 şare Cezayir Mısılmana. Merdumê ğeribi taêya. Zıwano resmi Erebkiyo; feqat % 20 merdumê Cezayir Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zafê.

İqtısad[bıvurne | çımeyi bıvurne]

İqtısad ê Cezayir qewetın niyo. Endustriy petrol u qaz zaf muhima. Standardê xeyat hol niya.

Çımey[bıvurne | çımeyi bıvurne]