Dewleta İslami İraq u Şam de

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Dewleta İslami İraq u Şam de
الدولة الاسلامية في العراق والشام
ad-Dawlat ul-islāmiyya(t) fī al-ʿirāq wa aš-Šām
Flag of Islamic State of Iraq.svg
Şınasiye
Vıraziyayış 2003
Merkez Raqa, Suriya (de facto)
İdeolociye Fundementalizmo İslami, Cihad
Lideri Ebu Bekir Bağdadi (2010 – heta nıka)
Cayê operasyoni Iraq, Suriya, Tırkiya
Quweti 15.000+ (Texmini)
Mıtefıqi El Qaide, Boko Haram
Reqibi Suriya, İraq, Tırkiya, Taliban

Dewleta İslami İraq u Şam de (DİİŞ) ya ki Dewleta İslami [1] (be Erebki: الدولة الاسلامية في العراق والشام; ad-Dawlat ul-islāmiyya(t) fī al-ʿirāq wa aš-Šām) yew organizasyono ke Suriya u İraq de fealo u teroristo. Serra 2003ıne de vıraziyao u seba İraq u Suriya de vıraştena dewlet İslami atakanê teroristi fineno kar. 10ê Hezirane 2014ıne de eyaletê İraqi Ninowa u paytextê Ninowa sûka Musuli vısto xo dest.[2]

Lidero DİİŞ serê interneti ra vato ke hedefê mao newe, sûka Beğdadi u sûka Kerbelao. Dewleta İslami İraq u Şam de 11ê Hezirane 2014ıne de eşto konsolosiya Tırkiya Musul ser u 49 karkeri gırewtê rehin. Bedêna be şoferanê otobusan ra 80 teni pêro ki rehin gırewto. DİİŞ 21ê Hezirane 2014ıne de paytextê İraqi Beğdad hata 50 kilometre nezdi ameya.

Organizasyon xezinay sûka Musuli gırewta u uca ra 420 milyon Dolar vısto xo dest. DİİŞ be enê peran ra dınya de biye organizasyonanê dewletiyan ra yewê. DİİŞ amnanê serra 2014ıne de cayê cıyê işğalkerdışi zaf kerdo hera u vato ke, ê do hata sûka Kerbela şorê u uca de yew cengo gırd biyarê meydan. Ê cayê ke inan işğal kerdii tede camiy, turbey kerdi xırabe. Dewleta İslami İraq u Şam de, Tebaxa (Ağustosê) 2014ıne de pêşmergey Kurdıstani kerdo meğlub u sûkê Sincar, Mexmur, Telaferi u Qaraqoş Kurdan ra gırewtê, hata paytextê Kurdan sûka Erbili (Hewlêr) rê 35 km ameya.

Be waştena Barzani u Malıki ra Dewletê Yewbiyaey DİİŞ sero tarixê 8 u 9ê Tebaxe de hirê operasyoni vıraşti. 20ê Tebaxe 2014 de ju video pêl bi u video de yew militanê DİİŞ ju rocnamewano Amerikano, James Foley kışenoi sere cıra keno. Video de militan be İngilizkiyê İngılterey ra qali kerdo. Ney sero serwezirê Britanya Gırde David Cameron geyrayışê ho cê bırrnao u peyser ameo Britanya.[3][4]

Sereşarê (serewezır) Amerika Barack Obama vera Dewleta İslami İraq u Şam de jew koalisyon ilan kerd u jew deklerasyon akerd biyo. Deklerasyon rê 10 dewleti u 10 dewletê Erebi imza eşti emma hıkumatê AKP imza nêeşto.

Keşkelun 2014 de DAY u panc (5) dewletanê Ereban, Dewleta İslami sero operasyon vıraşt u hewa ra da cayanê Dewleta İslami hemıne ro. Nisane 2015 de, Dewleta İslami u Taliban yewbinan rê cihad ilan kerdo.[5][6][7]

Cawıtışê heqanê merduman[bıvurne | çımey bıvurne]

Cayê ke bınê işğalê Dewleta İslami de mendê, uca heqê merduman pêro cawiyeno. Dewleta İslami heqê merduman nêvınêna. Heta ınka, xeyê merduman terefê teroristanê Dewleta İslamiy ra kışiyayê. Dewleta İslami, cayê ke kontrol keno, gorey prensibê İslami ra merduman miyan de qerar dano. Ornag, xeylê cêniyan rê kerrey erziyayê u xeylê cêniyan kışiyayê.[8][9] Cêniyan teber de, merdumo ke ibadet nêkeno ê zi ceza gênê.[10] Merdumê ke hemcınsbazê, ê zi ceza gênê, be raya kerre eştışi ra kışiyenê.[11][12][13]

Serdari (Lideri)[bıvurne | çımey bıvurne]

Cayê ke bınê kontrolê DİİŞ deyê be rengê gewri

Serdari

Personalê bini

Bıvênen[bıvurne | çımey bıvurne]

Dewletê ke DİİŞ lista terori dera[bıvurne | çımey bıvurne]

Dewlet Tarix Referans
İndonezya 1 Ağustos 2014 [14]
Dewletê Amerikayê Yewbiyayey 17 Aralık 2004 [15]
Britanya Gırde 20 Haziran 2014 [16]
Awıstralya 2 Mart 2005 [17]
Kanada 20 Ağustos 2012 [18]
Erebıstanê Seudi 7 Mart 2014 [19]
Tırkiya 10 Ekim 2013 [20]

Referansi[bıvurne | çımey bıvurne]

  1. http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-declares-new-islamic-state-in-middle-east-with-abu-bakr-albaghdadi-as-emir-removing-iraq-and-syria-from-its-name-9571374.html
  2. http://www.hurriyet.com.tr/dunya/26581252.asp
  3. http://www.aksam.com.tr/dunya/ingiltere-basbakani-cameronin-tatiline-isid-engeli/haber-332859
  4. http://www.aa.com.tr/tr/haberler/374596--ingiltere-basbakanindan-isid-uyarisi
  5. http://www.mintpressnews.com/isis-taliban-announce-jihad-against-each-other/204634/
  6. http://www.wearethemighty.com/grab-the-popcorn-isis-and-the-taliban-declare-war-on-each-other-report-2015-04
  7. http://www.indiatimes.com/news/india/isis-and-taliban-have-announced-jihad-on-each-other-we-wish-them-both-the-best-of-luck-232061.html
  8. http://www.bursahakimiyet.com.tr/foto-galeri/isid-uyeleri-genc-kadini-boyle-tasladi-1590.html
  9. http://mehmetciktv.web.tv/video/isidli-yobazlar-bu-kez-babasinin-yaninda-bir-genc-kizi-taslayarak-oldurdu__tvfkwfuwjvo
  10. http://www.cumhuriyet.com.tr/video/video/87957/Cuma_namazina_gitmeyenlere_ISiD_in_verdigi_ceza.html
  11. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2937217/Killed-gay-Man-blindfolded-thrown-tower-block-Syria-stoned-death-SURVIVED-fall.html
  12. http://www.nydailynews.com/news/world/isis-terrorists-lure-gay-men-deaths-article-1.2197555
  13. http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/04/24/Macabre-images-show-ISIS-militants-hugging-men-before-deadly-stoning.html
  14. Şablon:Web kaynağı
  15. Şablon:Web kaynağı
  16. https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/324603/20140627-List_of_Proscribed_organisations_WEBSITE_final.pdf
  17. Şablon:Web kaynağı
  18. Şablon:Web kaynağı
  19. Şablon:Web kaynağı
  20. Şablon:Web kaynağı