Ewropa
| Ewropa | |
|---|---|
 | |
| Melumat | |
| Xısusiyet | Part of the world û qıta |
| Mıntıqa | Ewrasya, Ostfeste, Dınya û Afro-Ewrasya |
| Wılayet | Northern Hemisphere |
| Erd | 10 186 000 km2 |
| Nıfus | 744 094 971 |
| Leteyê saete | Europe/Athens |
| Cayo tewr berz | Mount Elbrus |
| Leteyi | Ewropa Zımey, Northeastern Europe, Ewropa Veroci, Southeastern Europe, Ewropa Rocvetışi, Ewropa Rocawani, Ewropa Miyan, South-West Europe, Northwestern Europe û Qraliya Yewbiyayiye |
| Namegırewtış | Europa |
| Geokod | 6255148 |
.svg) | |
| Xerita | |
|
| |
| Xerita | |
 | |
Ewropa, yew qıtaya. Ewropa yew parçeyê qıtaya gırde, Ewrasya û rocvetışê Ewrasya dera. Erdê Ewropa 10,430,000 km²yo (% 20 ê erdê dınyayo).
Etimolociye û Antik
[bıvurne | çımeyi bıvurne]
Zıwanê Samiyan de "Erep" ya ki İrib ra yeno û menaya xo zi rocawan ya ki cayo ke roc pede şıno, ey cayi rê vaciyeno. No name Fenikeyıcan ra vêrd ra Yunanki. Goreyê Deryayê Egeyi ra ricasını veto "Erepa" ya ki "Europa".
Rêça kulturê Ewropa, Yunano Antik û İmperatoriya Romaya Antike ra yeno, degmesi şarê Ewropa xo wıni vêneno. Rıziyayışê İmperatoriya Roma ra dıme Koçê Qewman teqib kerd bi.
Tarix
[bıvurne | çımeyi bıvurne]Tewr verênde paganan hıkum kerd bi. Dıme ra Roma, Macaran, Vizigotan ûêb. dewrê verêni de istila kerd. İstilaya Vikingan û İstilaya Moğolan ra qıtaya Ewropa zaf gıran derbe werdo.
Nıfus
[bıvurne | çımeyi bıvurne]
Nıfusê Ewropa 705 milyono (%11ê nıfusê dınyayo); Asya û Afrika ra tepeya dınya de ê hirêyına (3).
Coğrafya
[bıvurne | çımeyi bıvurne]Dormeyê Ewropa de Deryayo Sıpê, Okyanuso Atlas, Okyanuso Arktik, Koyê Urali, Koyê Kofkasi, Deryayo Siya û Deryayê Xezeri estê. Ewropa de standardê heyati zaf hewlo.
Zıwani
[bıvurne | çımeyi bıvurne]
{Ser|Zıwanê Ewropa}} Qıtaya ewropa de 225 zıwani qısey benê. Zafê enê zıwanan familyaya Hind Ewropayi ra estê. Zıwanê Latinki, Cermenki, Slawki, Uralki û Balkanki tede estê.
Din
[bıvurne | çımeyi bıvurne]
Ewropa de dino vılabiyaye Xıristiyaniya. Dıme ra İslamo. Ey ra tepiya Ateizm û Agnostizm yeno. Xıristiyaniye de mezhebë Katolikan, Ortodoksan û Protestanan estê. Tayê dewletan de sekuler û laikiye qanun de gırewtê bınê teminati.
Dewleti
[bıvurne | çımeyi bıvurne]| Name | Erd (km²) |
Nıfus (2002 texmin) |
Sıxletiya nıfusi (serê km² ra) |
Paytext |
|---|---|---|---|---|
| Ewropaya Rocvetışi: | ||||
 Bulğarıstan |
110,910 | 7,621,337 | 68.7 | Sofya |
 Çekıstan |
78,866 | 10,256,760 | 130.1 | Prag |
 Macarıstan |
93,030 | 10,075,034 | 108.3 | Budapeşt |
 Moldawya |
33,843 | 4,434,547 | 131.0 | Kişinew |
 Polonya |
312,685 | 38,625,478 | 123.5 | Warşowa |
 Romanya |
238,391 | 22,303,552 | 94.0 | Bukreş |
 Rusya |
3,960,000 | 106,037,143 | 26.8 | Moskowa |
 Rusya Sıpiye |
207,600 | 10,335,382 | 49.8 | Minsk |
 Slowakya |
48,845 | 5,422,366 | 111.0 | Bratislava |
 Ukrayna |
603,700 | 48,396,470 | 80.2 | Kiev |
| Ewropaya Zımeyi: | ||||
 Danimarka |
43,094 | 5,368,854 | 124.6 | Kopenhag |
 Estonya |
45,226 | 1,415,681 | 31.3 | Tallinn |
 Finlanda |
336,593 | 5,157,537 | 15.3 | Helsinki |
 İslanda |
103,000 | 279,384 | 2.7 | Reykjavík |
 İrlanda |
70,280 | 3,883,159 | 55.3 | Dublin |
 Letonya |
64,589 | 2,366,515 | 36.6 | Riga |
 Litwanya |
65,200 | 3,601,138 | 55.2 | Vilnius |
 Norwec |
324,220 | 4,525,116 | 14.0 | Oslo |
 İswec |
449,964 | 9,067,049 | 20.2 | Stokholm |
 Qraliya Yewbiyayiye |
244,820 | 59,778,002 | 244.2 | Londra |
| Ewropaya Veroci: | ||||
 Andorra |
468 | 68,403 | 146.2 | Andorra la Vella |
 Arnawudiye |
28,748 | 3,544,841 | 123.3 | Tirana |
 Bosna-Hersek |
51,129 | 3,964,388 | 77.5 | Sarayevo |
 İspanya |
498,506 | 40,077,100 | 80.4 | Madrid |
 İtalya |
301,230 | 57,715,625 | 191.6 | Roma |
 Cumhuriyetê Makedonyay Zımey |
25,333 | 2,054,800 | 81.1 | Uskub |
 Malta |
316 | 397,499 | 1,257.9 | Valletta |
 Montenegro |
13,812 | 616,258 | 48.7 | Podgorica |
 Portekiz |
91,568 | 10,084,245 | 110.1 | Lizbon |
 San Marino |
61 | 27,730 | 454.6 | Suka San Marinoy |
 Sırbıstan |
88,361 | 9,598,000 | 96.7 | Belgrad |
 Slowenya |
20,273 | 1,932,917 | 95.3 | Ljubljana |
 Vatikan |
0.44 | 900 | 2,045.5 | Sûka Vatikani |
 Xırvatıstan |
56,542 | 4,390,751 | 77.7 | Zagreb |
 Yunanıstan |
131,940 | 10,645,343 | 80.7 | Atêna |
| Ewropaya Rocawani: | ||||
 Almanya |
357,021 | 83,251,851 | 233.2 | Berlin |
 Awıstırya |
83,858 | 8,169,929 | 97.4 | Viyana |
 Belçıka |
30,510 | 10,274,595 | 336.8 | Bruksel |
 Fransa |
547,030 | 59,765,983 | 109.3 | Paris |
 Holanda |
41,526 | 16,318,199 | 393.0 | Amsterdam |
 İswiçre |
41,290 | 7,301,994 | 176.8 | Bern |
 Lixtınştayn |
160 | 32,842 | 205.3 | Vaduz |
 Luksemburg |
2,586 | 448,569 | 173.5 | Suka Luksemburgi |
 Monako |
1.95 | 31,987 | 16,403.6 | Monte Karlo |
| Ewropaya Veroci: | ||||
 Azerbaycan |
39,730 | 4,198,491 | 105.7 | Baku |
 Gurcıstan |
49,240 | 2,447,176 | 49.7 | Tıflis |
 Qazaxıstan |
370,373 | 1,285,174 | 3.4 | Astana |
 Tırkiya |
24,378 | 11,044,932 | 453.1 | Anqara |
| Pêro pia | 10,395,067 | 708,945,854 | 68.2 | |
Fotogaleriya Ewropa
[bıvurne | çımeyi bıvurne]
Zıwanê Ewropa
Mıntıqeyê Ewropa
Ewropa (mabeynê 1096 û 1099 de)
Bıvênên
[bıvurne | çımeyi bıvurne]
 | Qıtey | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Afrika • Amerikay Zımey • Amerikay Veroci • Asya • Ewropa • Okyanusya | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)