Herbê Dınyayê Dıyıne

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to navigation Jump to search
Herbê Dınyayê Dıyıne
bêçerçeve
Tarix 1 Keşkelun 1939 - 15 Tebaxe 1945
Ca Okyanuso Gırd, Deryay sıpi Okyanuso Gırd, Deryay sıpi
Peyniye
Coğrafya Ewropa, Asyay Verocê Rocvetışi, Afrikay Zımey, Rocakewtena Miyani
Heti
Mıtefiki
Yewiya Sovyetan
Dewletê Yewbiyayeyê Amerika
Qraliya Yewbiyayiye
Cumhuriyeta Çini (1912-1949)
Fransa
::Xoser Fransa
Polonya
::Milisê Polonya
Yuğoslavya
Kanada
Australya
Zelanday Newiye
Yunanıstan
Çekoslovakya
Afrikay Veroci
Norweç
Hollanda
Belçıka
Brezilya

Moğolıstan
Filipini

Mihver
Almanyay Naziyan
Japonya
İtalya
Macarıstan
Romanya
Bulgaristan

Finlanda
Tayland
İraq


Mançukuo
Cumhuriyeta Sosyalista İtlaya
Xırwatıstan
Slovakya

Qumandani
Josef Stalin
Franklin D. Roosevelt
Harry Truman
Neville Chamberlain

Winston Churchill


Çan Kay Şek
Charles de Gaulle

Adolf Hitler
Hirohito
Benito Mussolini

Miklós Horthy
Ion Antonescu
Carl Mannerheim

vınikerdışi
Vıniya asparan:
- 16,000,000
Vıniya sivilan:
- 45,000,000
Vıniyayış heme :
- 61,000,000
Vıniya asparan :
- 8,000,000
Vıniya sivilan:
- 4,000,000
Vıniyayış heme:
- 12,000,000

Herbê Dınyayê Dıyıne ki zey herbê verêni, seserra 20ıne de, herbanê dınya ser de tewr tesirınan ra yew biyo u no herb de ki, zey herbê verêni dewletê gırdi sebeta menfaetanê xo pawıtene kewnê cı.

Nê herbi de ki ancia zey verêni, dı hetan miyan de ameyo kerdene u teyniya makinanê herbi ra nê, taktikanê herbkerdene qeydê/usılê newey tetbiqkerdene ra bıcê, tıfongan, roketan, tanqan, mêrmiyanê heway, sistemê radari, modelanê teyaranê neweyanê herbi, yanê her het ra tesir kerdo u weşiyeramıtena insanan vurna.

Hetan ewro rêça tesirê nê herbi beliya. Dınya de hetê siyaseti, iqtısadi, teknolociye, kulturi u sosyolociye ra ke niya da, rêça xo tesirına.

Nê herbi ra tepiya dınya 2 qutıban u Herbo Serdın endi hetan ewro mezgê insonan de ca gırewto u miyandê Yewbiyayışê Sovyetan u Yewbiyayışê Amerika ra heta vızêri ki ameyêne kerdene.

Herbê dıyıne de 55-60 milyon merdımi yenê kıştene. Hıdudê Ewropa Miyanêne u Rocvetışi, u Rocvetışê Miyanêni nê herbi ra tepiya newe ra yeno antene.

Nê handayê insanê ke merdê, ninan ra tewr zêde sivilisti biyê. Tewr xıravıniya nê tarixi, vıraşten u eştena Bombaya Atomia (Nagazaki, Hiroşima).

Montreal Daily Star: "Germany Quit", 7 Gulane 1945