Hindıstan

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Tılo bê pusula Tılo bê Geyrayışi
Hindıstan
भारत गणराज्य
جمہوریہ بھارت
Asayış
Desmal u Arma
Flag of India.svg Emblem of India.svg
Şınasiye
Ware Cay biyayışi (d)
Mıntıqa Asyaya Veroci
Sinori Nepal, Bengladeş, Butan, Myanmar, Pakıstan u Cumhuriyetê Şariê Çini
İdare Delhi Newe Delhiyo Newe
Erd 3 287 263 km2
Nıfus 1 349 217 956
Hıkumet Federasyon Cumhuriyeto federal
Serdar Narendra Modi (d)
Kodê telefoni +91
Letey seate UTC+05:30 (d)
Kodê interneti .in
Zıwano resmi Hindki
Merş Jana Gana Mana (d)
Cayo tewr berz Kanchenjunga (d)
Cayo tewr nımze Kuttanad (d)
Pere Indian rupee (d)
Xerita
India (orthographic projection)-2.svg

Hindıstan yew dewleta. Cayê xo verocê Asya dero. Dewleta Hindıstani zaf gırda; dınya de hewtına (7). Zımey Hindıstani de Nepal, Tibet, Çin u Buhutan; verocê cı de Okyanuso Hind u Sri Lanka; rocvetış de Bengladeş u Burma; rocawan de Pakıstan u Deryayê Erebi ca gêno. Paytextê Hindıstani Newê Delhiyo. Hindıstan 28 eyaletan ra yeno pêra (mıteşekkıla). Hindıstan ezayê Mıletê Yewbiyayey u G20iyo. Sistemê idarey demokrasiya.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tarixê Hindıstan dewlemendiyo. Tewr verini de Medeniyetê Hindus Valey Hindıstan de ronışti bi. Feqet wextê İsay ra ravêr (İ.R.) 1500 de aşiratanê Aryani amey Hindıstan. Dıme Yunanan, İranan, Ereban u Moğalan Hindıstan işğal kerd. Seserra 18 de şarê Ewrope (Portekizan, Fransızan, İngilizan) amey Hindıstan. Feqet serra 1861 de Hindıstan pêro biye koloniy/mıstemera Britanya. Şarê Hindıstani zaf isyanan kerd; feqet Britanya semedê dinanê Hinduism u İslam ra kontrolê xo ard. Serra 1947 de Mahatma Gandhi esqerê Britanya fetılna. Feqet dewletê Hindıstani biye lete, Pakıstan niyay ro. Semedê Keşmır, beneta Pakıstan u Hindıstan hewl niya.

İklım u bacari[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erdê Hindıstan zaf hira u gırdo. Ayra iklimê Hindıstan zaf vuriyeno. Zımey Hindıstani hem kıla hem honıka. Labelê verocê xo zaf germıno, zaf varan vareno. Laseran zaf zerar dan.

Bacarê gırdi:

Bacarê Mumbai zaf raver şiyê. Mumbai bına u banê xeylê berzi estê, bacarê dewiziyo, paytextê borsayo, merkezê iqtısadê Hindıstaniyo. Mumbai merkezê film u xeceliyayışiyo. Ballywood Mumbai ra zaf nezdiyo.

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Hindıstan 1,1 milyara; dınya de dıyina (2). % 70 sarê Hindıstan dewıca. Nuşkar u wendoğê xo zaf niya (%65). Nêweşiyê AIDSi Hindıstan de yew problema gırdo. 5.8 milyoni şarê Hindıstani kewtê nêweşiyê AIDSi. Hindıstan de mıxtelıf dini estê: Hinduism, İslam, Musewi, Xrıstiyani, Zerduşti u Bahai. Zıwano resmi zafo; Hindki, İngilizki u xeylê Zıwanan.

İqtısad[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısadê Hindıstan beno gırd. Her serre iqtısadê Hindıstan % 8 beno pil. Hindıstan zaf idxalat (eksport) keno. Semedê ercaniya karkerano ra, şırketanê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayiyan zaf fabrikan vırazenê. Endustriyê komunikasyon, komputer u tıb Hindıstan de raver şiyê.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]