Eli

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
(Hz. Eli ra ame ardış)
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Eli
Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg
Melumato şexsi
Dewlete Xilafetê Raşidun (en)
Cınsiyet Camêrd
Cay biyayışi Meka
Biyayış
Merdış u (Imam Ali Mosque (en) de merdo)
Cay merdışi Kufa
Gure Merdımê dewleti (en), Qadi, Fekih (en), muhaddith (d), mufassir (d) u Hakım
Zıwani Erebkiyo Klasik (en)
Partner Fatıma, Khawlah bint Ja'far (en), Umm ul-Banin (en), Umamah bint Zainab (en) u Asma bint Umays (en)
Domani Muhsin ibn Ali (en), Hesen, Usên, Abbas ibn Ali (en), Abdullah ibn Ali (en), Jafar ibn Ali (d), Muhammad ibn al-Hanafiyyah (en), Zaynab bint Ali (en), Umm Kulthum bint Ali ibn Abi Talib (en), Hilal ibn Ali (en), Ruqayya bint Ali (en), Uthman ibn Ali (d) u Khadija bint Ali (d)
Maye Fatimah bint Asad (en)
Pi Ebu Talib bin Abdulmuttalib
Baweriye İslam
Şariye Erebi, Quraysh (en) u Hashemites (en)
İmza İmzay cı


Eli bin Ebutalıb 13yê Recebi, serra 30a Am-ul Fili de, Meka de ameyo riyê dınya. O baweriya İslamê Şıi de 14 mesuman ra dıyın u 12 imaman ra zi yewıno. Namey Eli be Erebki Eli bin Ebu Talıb (علي بن أبي طالب ʿAlī bin ʾAbū Ṭālib [Lacê Ebu Talıbi Eli]) vêreno.

Dewrê Eli de İslam

Mısılmanê Şıiyi wexto ke namey ey (ya zi namey imamanê binan) dekernenê, dıma vanê "Eleyhisselam" (Erebki: عليه سلم, ´eleyhi-s selam). Kılmkerdışê nê qısey nuştış de zey "e.s." beno u yeno be mena "Selam ey rê bo".

Şınasiya Eli[bıvurne | çımeyi bıvurne]

  • Name: Eli
  • Leqeme: Murteza
  • Kunya: Ebul Hesen
  • Namey piyê xo: Ebu Talıb
  • Namey maya xo: Fatıma
  • Cayê biyayışi : Meka, Kebe de
  • Tarixê biyayışi: 13. Receb, 23 (vist u hirê) serri Hicret ra ver
  • Emr: 63 (şeşti u hirê) serri
  • Mıdetê İmametiye: 30 (hirıs) serri
  • Qıci (domani): 12 (des u dı /dıwês) laci, 15 (des u panc /pancês) keyney (çêney)
  • Tarixê merdışi: 21. (vist u yew) Remezan, hicri serra 40 (çewres)ıne de
  • Sebebê merdışi: pê şımşêriya ağuyıne
  • Cayê merdışi: Kufa, İraq de
  • Cayê mezela cı: Necef, İraq de

Qısey Eli[bıvurne | çımeyi bıvurne]

  • Exlaqo rındek, embazo de tewr rındo; nişanê defterê emelê momıni exlaqê xoyo rındeko.
  • Oyo ke nêheqiye ver de vıley xo keno çewt, lewey (hetê) heqa xo de şerefê xo ki keno vındi.
  • Namus sedeqey rındekiyo.
  • Jüan (zuwan) teraziyê mordemiyo.
  • Lewey feqiran de ronışe, şıkrê xo zêdnenay.
  • Mal u mılko newe herinaene ra aver, mal u mılko ke to dest dero, aver pê ey kar u gurey xo bıvêne.
  • Xanedaniye (zenginiye) ğeribiye de zey welatia; xızaniye (feqiriye) ki welat de zê ğeribiya.
  • Hewna ke nêkewtay raye, embazê xo, hewna ke nêkewtay ban (keye, çê) ki ciranê (embıryanê) xo pers ke.
  • Zûrkerdene ra ber qısurê do gırd çino.
  • Şehwet jü keyber ra kewno cı, aqıl ki keyberê bini ra veciyeno.
  • Vatoği ro seyr meke (meewne), vatene (qıse, vate) ro seyr ke (bewne)
  • Nıianê merdene, biyaena(dınya amayena)
  • Merdene xo vira kerdene, qelbê mordemi kena kerrın.
  • Mal u mılk çımê merdumi nêkeno mırd, zerreweşiya xo rê bıguriye/bıxebetiye.
  • İnsan wexto ke weşoi hewn dero; wexto ke merd hewn ra werzeno.
  • Rareyayışê (raxelesiyayış) merdumi, raştiye dero.
  • Oyo ke ilmê xo ra nêdano kesi, o zey cahilano.
  • Dı çi estê ke peyniya xo çıniya; yew ilm, yew ki aqıl.

Çımey[bıvurne | çımeyi bıvurne]