Karber:Umut Akkoç/Varyantê fekanê Zazaki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Tılo bê pusula Tılo bê Geyrayışi

Varyantê fekanê Zazaki:

Tedeestey

Çekuyê İranki[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

Çekuy Varyanti Kurmancki Farski Mena be İngılızki
amar (n) umar, humar jimare šumāre شماره number
amınan (n) ûmnûn, omnon havîn
-
summer
asmên (n) ezmûn esman ās(i)mān آسمان sky
aştiye (m) aşiti aştî āštī آشتی peace
awe (m) aw av āb آب water

Hewna vıraziyeno[bıvurne | çımey bıvurnê]

Varyantê çekuye Vateyê tewr oricinali Eslê çekuye Netice
rusnaene, rışaene Pictogram voting question.svg
pışing, pısing, pısıng Pictogram voting question.svg
bezn, bejn (mene be Tırki: boy poz) Pictogram voting question.svg
pele, pelge Pictogram voting question.svg
ancia, anci, hunci, oncia, unci Pictogram voting question.svg
bizang, phizang, bıjangi Pictogram voting question.svg
zûwa, zuwa, jüa zıwa Yes check.svg Temam
senên, senin, sınên senê(n) Yes check.svg Temam
destene, deştene deştene, deştış, derzen-, bıderz-) Yes check.svg Temam
qırincele, qıncele n Pictogram voting question.svg
le, lö, lew, lewe (nımune: ley to de = senin yanında, ley to = senin yanına) lewe Pictogram voting question.svg
gaji kerdene, gaz kerdene gaz kerdene
taê, tay, toy, tani, tayn, tayni taê
bılosk, bılısk, vırsa, vırso, vırusk vırusk Yes check.svg Temam
rabırnayene, yabırnayene, abırnayene abırrnaene Yes check.svg Temam
rakerdene, yakerdene, akerdene akerdene Yes check.svg Temam
thaba, theba, thawa, thewa, thoye, thoa, tohoy, toy theba Yes check.svg Temam
lac, laj, laz lac Yes check.svg Temam
lacek, lajek, lazek lacek Yes check.svg Temam
locıne, lojıne, lozıne locıne Yes check.svg Temam
khan, kıhun, kuhun, kehan kıhan Yes check.svg Temam
vini, vindi vini Yes check.svg Temam
gırs, gırd gırd Yes check.svg Temam
pöro, pêro, piyer pêro Yes check.svg Temam
hol, hewl hewl Yes check.svg Temam
tor, tewr tewr Yes check.svg Temam
gırê, gire gırê Yes check.svg Temam
kır, kir, xır kır Yes check.svg Temam
endi, heyni, êdi, henda endi Yes check.svg Temam
rındık rındek Yes check.svg Temam
sêne, şêne sêne Yes check.svg Temam
ita, itya, tiya tiya Yes check.svg Temam
xurt, xırt xırt Yes check.svg Temam
heni, wıni heni Yes check.svg Temam
nia, wına, ina, naha, nani, hena hena Yes check.svg Temam
jê, zey, zê, sey zey Yes check.svg Temam

Amari[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
yew jew, jo, ju, jü, yo, yü, zew, zu, zü Partki: ēw, Avesta: əēuuə-, Farskiyo Kıhan: əivəm one
dıde Avesta: dvə, Sanskrit: dvəu two
hirê hire, hiri Avesta: thri-, Partki: hrē three
çehar çar, çıhar, çor Pahlavi: çəhār, Avesta: çəthvər four
panc panj, panz, phonc, ponz, ponj, poj, punc Avesta: pənçə, Pahlavi: pənç five
şeş ses Avesta: xşvəş- six
hewt hawt, hot, howt, holt Avesta: həptə, Sanskrit: səptā, Pahlavi: həft seven
heşt
-
Avesta: əştə, Pahlavi: həşt eight
new
-
Avesta: nəv- nine
des
-
Avesta, Sanskrit: dəsə ten
yewndes des u yew Zazaki: yew + des eleven
vist vişt Avestki: vīsəiti-, Pahlavi: vīst, Sanskrit: vimsəti twenty
hirıs hiris, hirus Partki: hrē-, Sanskrit: trimsəti thirty
çewres çares, çawres Partki: çəfərst, Sanskrit: çətvərimsəti forty
pancas poncas, puncas Pahlavi: pənçāh, Sanskrit: pənçəset fifty
şeşti seşti Avesta: xşvəşti sixty
hewtay hewtae, holtay Pahlavi: həftāt seventy
heştay heştae Pahlavi: həştāt eighty
neway newae Avesta: nəvəit-, Sanskrit: nəvəti ninety
se
-
Avesta, Sanskrit: sətem, Farskiyo Miyanên: sət hundred
dısey dıse Zazaki: dı + se + y two hundred
hezar henzar, hazar Pahlavi: həzār, Avesta: həzənrə-, Sanskrit: səhəsrə tousand

Edat[bıvurne | çımey bıvurnê]


English: without
kok: Avestki: bāit-
varyanti: bi
be
English: with
kok: Avestki: pəiti
varyanti: bı, ebe, ebı, eve, ve
de(r)
English: in
kok: Farskiyo Miyanên: dər, Avesta: əndər, Sanskrit: əntərə
varyanti: dı(r), -ıd
ne
English: no
kok: Avesta: nə-
varyanti: ney

English: to
kok: Avestki: rād-, Farskiyo Miyanên: rāi
varyanti: ri, 'r
ya
English: yes
kok: Avestki, Farskiyo Kıhan:
varyanti: eya, heya, e

Name[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

b[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
baba, babo!, babê mı bawa, bawo!, bawê mı Pahlavi: pāpək father, father!, my father
ban bon , bun Pahlavi: bān house
bazi baji, boji, bask Avesta: bəzū, Pahlavi: bāzīh arm
boye m boy, buıy, bui, buy, buye, bûy, bûye Avesta: bəoi-, Pahlavi: bōd smell
bırû bırwe, buri, bırûy Pahlavi: brū, Farskiyo Kıhan: brūvə- brow

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
ceniye, cenıke m cêni(ye), cini(ye), cıni(ye), cınik(e), cınêk(e) Avesta: cəni-, Partki: žən, Pahlavi: zən, Sanskrit: cāni- + Zazaki: -ık wife, woman
cıwamêrd camêrd, jamêrd, cumêrd Farskiyo Miyanên: cuwān (> Zazaki: cıwan) + mərt, Avesta: yuwən + mərēt- man

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
deza dereza Zazaki: ded 'ap, uncle' + za- 'ame dınya' < Pahlavi: zād- < Avesta: zātə- cousin
dêw diyeb Pahlavi: dēw, Avesta: dəēvə-, Sanskrit: dēvə giant
dıgani dıcani Zazaki: dı + Partki: gyān pregnant
dından dındon, dındun, dıdan, dızan, dızon, dudon Pahlavi: dəndān, Avestki: dəndən tooth
duşmen dısmen, dışmen, dûşmen Farskiyo Miyanên: duşmən, Avesta: duşməinyu- enemy
du, dü Pahlavi: dūt, Sanskrit: dhūtə- smoke

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
embaz albaz, alboz, alvaz, alvoz Pahlavi: həm + bāz- friend
engmên egmên, engımin, egmin, hegmên, hemgin Pahlavi: əngpēn honey
erme herme Avesta: ərem- arm
espıce m espıj(e), aspıc(e), aspıj(e), aspız(e) Avesta: spiş cootie
estare astare, astere Pahlavi: stārək, Avesta: stər-, Sanskrit: stār- star
este aste, oste, estı Avesta: əst-, Pahlavi: əst- bone
estor estoar, astor, astuer Pahlavi: stōr, Avestki: stəōre- horse
esır hısr, hers, istır, hestır, hersi Avesta: esru-, Pahlavi: ers, Sanskrit: āçru tear
eşkıce m eskıj(e), eskız(e) Pahlavi: kəşmək raisin

g[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
game m gom(e) Avesta: gāmə-, Pahlavi: gām step
gan can Partki: gyān soul
gi gı, ci Avesta: gū- (/û/'ya İrankiyê kıhane Zazaki de beno /i/) shit
goni m gun Avesta: vohuni, Partki: gōxən blood
goş gueş, gos Avesta: gaoş-, Pahlavi: gōş ear
goşt gueşt, gost Pahlavi: gōşt meat

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
hergoş arbêş, argoş, argueş, argûş, arwêş, awrês, awrêş, ergoş, hargûş Pahlavi: xərgōş, Avestki: xər- + gəoş- rabbit
hewn hon, hun Avesta: hvəpnə-, Sanskrit: svāpnə sleep
hewr hor Avestka: əwr- cloud
heş hes Avesta: ərēş- bear

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
keyber kêber, kêver, çêber, çêver Avesta: kəte-, Pahlavi: kətək + Partki: bər door
keye kê, kiye, çê Avesta: kətə-, Pahlavi: kətək home
keyna, keyneke m kêna, çêna, kênek(e), çêneke Avesta: kəinikā-, kənyā-, Sanskrit: kənyā-, Pahlavi: kənīzəg daughter, girl
kewçıke koçık(e), kueçık(e) Pahlavi: kəfiç, Avesta: kəf- + Zazaki: -ık spoon
ko kue Pahlavi: kōf, Avesta: kəofə- mountain

l[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
lınge m nınge foot
lûwe m lü(we), lûy Pahlavi: rōbās, Sanskrit: lopākə- fox

m[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
manga m munga Avesta: māt- + gāv- cow
mar mor Avesta: məiryā snake
mase mose, maşi Avesta: məsyə-, Sanskrit: mātsyə- Partki: māsyāg fish
mast most Pahlavi: māst, Sanskrit: māst yoghurt
merdum merdım, mordem, murdem Pahlavi: mərtum, Avestki: mərēt- people, man
meyman meymon, miyemon Pahlavi: mēhmān guest
miyan miyon, miyun Pahlavi: miyān, Avesta: məiδyā-nə, Sanskrit: mádhyə mid
mıjdan mujdan, mıjdan, mızgine Avesta: mīždə, Pahlavi: mizd, Sanskrit: mīdhā- good news
mıriçıke mırçıkı, mılçıke Avesta: mereğa-, Pahlavi: murğ bird
morcela mıloçıke, merjuelı, muerceli, murzolık, mıjloli Pahlavi: mōr- + Zazaki: cela ant

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
name nome, nom, nume Avesta, Farskiyo Kıhan: nāmən name
nan non, nun Pahlavi: nān bread
nuştekar nuskar, nûskar Pahlavi: nipīşt- > Zazaki: nuşt; nuşte + Avesta: kār- author

o[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
ozan hozan Pahlavi: kusan ( > uzan > ozan) poet

p[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
peşti m paşti, payşti, pışti, phoşti Avesta: pərşti, Sanskrit: pṛşta, Pahlavi: puşt back (organ), help
peyğamber pêxamber Pahlavi: pāy, Avesta: pād- + Pahlavi, Avesta: gām- + Pahlavi, Avesta: bər- prophet

r[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
raye m rahar, ray, rae, rayir Farskiyo Miyanên: rəh/rāh, Sanskrit: rəthyā- way
roc n roj, roz, ruaj, ruec Avesta: rəōçəh, Soğdki: rōç, Sanskrit: rōçəti sun
roce m roj(e), roz(e), ruac, ruec, ruej Avesta: rəōçəh, Soğdki: rōç, Sanskrit: rōçəti day
roce n roje, roze, ruece, ruecı, ruejı Pahlavi: rōzəg, Avesta: rəōçəh, Soğdki: rōç, Sanskrit: rōçəti fasting
ron ruen Pahlavi: rōkən fat
roşan n rueşun, rosan Pahlavi: rōşnāk, Avesta: reoxşn- holiday

s[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
sanıke m estanıkı, şanıke Pahlavi: efsāy-, efsūn, efsūdən + Zazaki: ık story
sere n sare, sore Avesta: səerəh-, Pahlavi: sər head
serre m ser(e) Avesta: sərədə- year
sêm sim, şêm Pahlavi: əsēm, Yunanki: asémon ασημον silver
siye şiye Pahlavi: sāyək shadow

ş[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
şami sami Pahlavi: şām, Soğdki: xşām dinner
şan şun, san, son Avesta: xşəpne, Sanskrit: kşəpā evening
şane sane Pahlavi: şānək comb
şar sar Partki: şəhr, Avesta, Farskiyo Kıhan: xşəthr- people, folk
şerm serm Avesta: fşərəm-, Pahlavi: şərm shame
şewe m şo, sewe Avesta: xşəpne, Sanskrit: kşəpā, Pahlavi: şəb night
şıt sıt Avesta: xşvipt-, Partki: şift milk
şıwane şüane, şane, şune Pahlavi: şubān shepherd

t[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
tici m tiji Avesta: tighri-, təēçə, Farskiyo Kıhan: tigrə- sunray

v[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
varan varon, varun Pahlavi: vārān, Avesta: vār- rain
vaş vas Partki: vāş, Avesta: vāstrə- grass
verek vorrek Pahlavi: vərək lamb
veşn vesn, vosn Avesta: vərşni- ibex
vewre var(e), vor(e) Avesta: vəfrə, Pahlavi: vəfr snow

w[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
wahêr wayir, wahir Avesta: xvet, Partki: wxəd ( > Zazaki: we) + Zazaki: êr owner
wesar wısar, usar Avesta: u- + sərdə- spring

x[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
xanedan hanedan Pahlavi: xānəg dynasty

z[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
zama zoma, zuma Avesta: zāmātər, Farskiyo Kıhan: dāmātər, Sanskrit: cāmātr bridegroom
zani zoni, zuni Avesta: zānu-, Farskiyo Kıhan: zānūk, Sanskrit: cānu- knee
zehr jehr, jar Avesta: cəthrə, Pahlavi: zəhr poison
zımıstan zımıston, zımıstun Pahlavi: zəmistān, Avesta: zəm- + stā- winter
zıwan zuwan, zan, zon, zun, zuwen, jian, jüan, jan Pahlavi, Partki: izwān, Avesta: hizwā- Sanskrit: cihwā- जिह्वा tongue, language
zûr zür, zur Pahlavi: zūr lie

Sıfet[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
asan ason, asun Pahlavi āsān easy

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
ciya cia Pahlavi: cudāg, Avesta: yud- alive, live
cınde cındi, cande Avesta: cīv-, Pahlavi: zīw-, Farski: zində, Kurdki: jînde alive, live
cıwan cun Avesta: yuwan, Pahlavi: cuwān< alive, live

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
dûri duri, düri Avesta: dūrə-, Pahlavi: dūr far

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
ercan erjan, ercun Avesta: ərəc-, Pahlavi: ərzān cheap
erciyaye erjiyaye, erjaye, ercaye Avesta: ərəc- valuable

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
huşk husk Avesta: huşk- dry

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
newe newi Avesta: nəvə- new
nezdi nızdi, nejdi Avesta: nəzdə-, Pahlavi: nəzd near
nême nim Pahlavi: nēm, Avesta: nəēmə half

p[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
poşman pueşmun Pahlavi: pəşimān rueful

q[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
qıc, qıckek qıj(+kek), qız(+kek) Avesta: kut+ək- ( > Farski: kuç+ək > Zazaki: qıc+ık+ek) small

s[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
serd sard Avesta: sərētə, Pahlavi: sərd cold
siya şiya, şa, siyê Pahlavi: siyāk black
sıpê sıpi Avesta: spəētə-, Pahlavi: spēt white
sur şür, sûr Avesta: suxra-, Pahlavi: suxr red

t[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
teyşan teyşun, têsan, têşan Avesta: tərşnə- thirsty
tırş tırs Avesta: tərşnə- sour

v[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
veyşan veyşun, vêsan, vêşan Avesta: vəşnə/vərsnə, Farskiyo Kıhan: *vrsnə, Pahlavi: gurş- hungry

w[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
weş wes, wos Partki: wxəş, Pahlavi: xwəş sweet, well, good

Wextqıse[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

amaene [yen-, am-, bêr-]
English: to come
kok: Farskiyo Miyanên: āmətən, Avestki: āgəmət-, Partki: āgətən
varyanti: ameyene, ameyine, omeyine
ardene [an-, ard-, biar-]
English: to bring
kok: Farskiyo Kıhan: ābər-
varyanti: ardaene
antene [anc-, ant-, bıanc-]
English: to pull
kok: Farskiyo Miyanên: āhənciten
varyanti: ancıtene, ontene, untene

b[bıvurne | çımey bıvurnê]

biyaene [ben-, bi-, bıb-]
English: to be
kok: Avestki: bəv-, Farskiyo Miyanên: būtən
varyanti: biyene, viyene
berdene [ben-, berd-, ber-]
English: to take away
kok: Avestki: bər-
varyanti: berdaene
bermaene [bermen-, berm-, bıberm-]
English: to cry
kok: Partki: bərmādən
varyanti: berbaene, bervaene

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

cıwiyaene [cıwiyen-, cıwiy- bıcıwi-]
English: to live
kok: Avestki:cīv-
varyanti: cuyaene, cüyaene

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

daene [dan-, d-, bıd-]
English: to give
kok: Avesta: -
varyanti:
decaene [decen-, dec-, bıdec-]
English: to ache
kok: Farskiyo Miyanên: dəç- ( > dəz)
varyanti: dejaene, dezaene
diyaene [vênen-, di-, bıvên-]
English: to see
kok: Avestki: vəēn-, Farskiyo Kıhan: vein-, Farskiyo Miyanên: vēn-
varyanti: vênaene

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

herinaene [herinen-, herin-, bıherin-]
English: to buy
kok: Farskiyo Miyanên: xəritən
varyanti: hêrnaene

g[bıvurne | çımey bıvurnê]

gırewten(e), gırewtış, gên-, bıgêr-
English: to take
kok: Avestki: grəb-, Farskiyo Miyanên: grəftən
varyanti: gıroten(e), gırowten(e), gureten(e), guroten(e)
geyrayen(e), geyrayış, geyren-, bıgeyr-
English: to stroll
kok: Farskiyo Miyanên: gərtītən
varyanti: cêrayen(e), gêrayen(e)

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

kerden(e), kerdış, ken-, bıker-
English: to do
kok: Avestki, Partki: kər-, Farskiyo Miyanên: kərtən
varyanti: kon-
kışten(e), kıştış, kışen-, bıkış-
English: to kill
kok: Avestki: kəoş-, Farskiyo Miyanên: kuştən
varyanti: kisten(e), çistene(e)
kewten(e), kewtış, kewn-, bıkew-
English: to fall
kok: Farskiyo Miyanên: kəftən, Avestki: kəp-
varyanti: koten(e), kuten(e)

m[bıvurne | çımey bıvurnê]

menden(e), mendış, manen-, bıman-
English: to remain
kok: Farskiyo Miyanên: mān-, Avestki: mən-
varyanti: moneno, muneno
merden(e), merdış, meren-, bımer-
English: to die
kok: Avestki: mər-
varyanti: mıreno
mocnayen(e), mocnayış, bımocn-
English: to show
kok: Avestki: āmuç-, Sanskrit: āmuç-, Farskiyo Miyanên: āmōz
varyanti: muecnayen(e), mojnayen(e)
musayen(e), musayış, musen-, bımus-
English: to learn
kok: Farskiyo Miyanên: āmōz-
varyanti: mısayen(e)

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

nuşten(e), nuştış, nusen-, bınus-
English: to write
kok: Farskiyo Kıhan: nipiş-
varyanti: nusten(e)

p[bıvurne | çımey bıvurnê]

perrayen(e), perrayış, perren-, bıperr-
English: to fly
kok: Avestki: pər-, Farskiyo Miyanên: pərr
varyanti: fırrayen(e)
persayen(e), persayış, persen-, bıpers-
English: to ask
kok: Avestki: pərəs-, Partki: pursādən
varyanti: pers kerden(e)
pewten(e), pewtış, pewcen-, pewc-
English: to cook
kok: Avestki: pəç-
varyanti: poceno, pozeno, pewjeno
peymıten(e), peymıtış, peymen-, peym-
English: to measure
kok: Avestki: pəiti+mā-, Farskiyo Miyanên: peymūdən
varyanti: pêmıten(e), peymawıtış

r[bıvurne | çımey bıvurnê]

rêcayen(e), rêcayış, rêcen-, bırêc-
English: to flow
kok: Avestki: rəêç-
varyanti: rêzayen(e), rêjayen(e)
ronışten(e), ronıştış, ronışen-, ronış-
English: to sit
kok: Zazaki: ro + Avestki: niş-
varyanti: ronısten(e)
roten(e), rotış, roşen-, bıroş-
English: to sell
kok: Farskiyo Miyanên: frōxtən, frōş-
varyanti: rueten(e)

ş[bıvurne | çımey bıvurnê]

şayene(e), şayış, şen-, ş-
English: to can
kok: Avesta, Farskiyo Kıhan: xşā-, Partki, Farskiyo Miyanên: şa-
varyanti: eşkayış, şikiyayen(e)
şiyen(e), şiyayış, şon-, şor-
English: to go
kok: Avesta: şiu-
varyanti: şıno, sono
şımıten(e), şımıtış, şımen-, bışım-
English: to drink
kok: Avesta: şiu-
varyanti: sımıten(e)
şınasnayen(e), şınasnayış, şınasnen-, bışınas-
English: to know
kok: Avestki: xşnās-
varyanti: nas kerden(e)
şuten(e), şutış, şun-, bışu-
English: to wash
kok: Farskiyo Miyanên: şustən
varyanti: şuwıten, şüten, şıten(e)

v[bıvurne | çımey bıvurnê]

vaten(e), vatış, van-, vac-
English: to say
kok: Avestki: vāç-, Partki: vāxtən
varyanti: vaz-, vaj-, vuno
varayen(e), varayış, varen-, bıvar-
English: to rain
kok: Avestki: vār-, Farskiyo Miyanên: varīdən
varyanti: voreno
veciyayene, veciyayış, veciyen-, veci-
English: to bring out
kok: Aryakiyo-Proto: *vəc-, Beluçki: gwəc-
varyanti: vejiyayene
vicnayene, vicnayış, vicnen-, bıvicn-
English: to select
kok: Avesta: vi + çey-, Pahlavi: vizîten
varyanti: vijnayene
vınderden(e), vınderdış, vınden-, vınd-
English: to stay
kok: Farskiyo Miyanên: vindər-
varyanti: vındeten(e), fındeten(e)
vıraşten(e), vıraştış, vırazen-, vıraz-
English: to create
kok: Partki: -virāş-, virāz-, Avestki: vareza
varyanti: vırastene
vêşayen(e), vêşayış, vêşen-, bıvêş-
English: to burn
kok: Partki: wxşēn-
varyanti: vêsayen(e)

w[bıvurne | çımey bıvurnê]

waşten(e), waştış, wazen-, bıwaz-
English: to want
kok: Partki: wxāştən
varyanti: wasten(e)
wenden(e), wendış, wanen-, bıwan-
English: to read
kok: Farskiyo Miyanên: xwān-, Avestki: hvən-
varyanti: wuneno
werden(e), werdış, wen-, bıwer-
English: to eat
kok: Partki: wxər-, Avestki: hvər
varyanti: wono, wuno
werıştene, werıştış, werzen-, werz-
English: to stand up
kok: Aryakiyo-Proto: *wi- ("ciya") + *raizh- ("to jump"), Gileki: vi-rištēn / vi-riz- ("werıştene")
varyanti: werze, urze, hurce, weştene

z[bıvurne | çımey bıvurnê]

zanayen(e), zanayış, zanen-, bızan-
English: to know
kok: Avestki: zān-, Farskiyo Kıhan: dān-
varyanti: zoneno, zuneno, zanıten(e)

Zemir[bıvurne | çımey bıvurnê]

çı, çıyo
English: what, what is
kok: Avestki: çit, Farskiyo Miyanên: çih
varyanti: çıt, çık, çıçi, çıto, çıko, çıçiyo
çıqas
English: what, how much
kok:
varyanti: çıqa
çend
English: how much
kok: Avestki: çvənt-
varyanti: çen, çand, çond
herdı, her dıyan, her, her kes
English: both, every, everyone
kok: Avestki: həur-
varyanti: hurdi, wurdi, wurna
hurdêna, wırdi, hurdêmina, wırdini
hur, wır
wır kes
kam
English: who
kok: Avestki: katama-
varyanti: kom, kum
kamci
English: which
kok: Avestki: katama- + çit
varyanti: kamcin, kumci, kumyo
xo
English: self
kok: Avestk: xvət, Farskiyo Miyanên: xwət
varyanti: xu, xuı, ho, hu

Zerfe[bıvurne | çımey bıvurnê]

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
cor cuer, cuar, cour Avesta: *hə-upəiri-, Farski: zeber, Beluçki: zebr, Zazakiyo Proto: *cewr (> Zazakiyo Modern: cor) top
cêr ciyer Avesta: *-ədəiri, Pahlavi ezēr (> Farski: zêr), Kurdki: jêr bottom

ç[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
çıra çae, ça Avesta: çīt + rād- why

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
dıme dıma Avesta: dumə- ( > Kurmancki: duv re, mena xo ci zey Zazaki dera) after, later, then

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
emser esmer Avesta: im- + sərəd- ( > Soranki: îmsal, Farski: êmsāl) this year
emşo eşmo, emso Avesta: im- + xşəpn- ( >Soranki: îmşew, Farski: êmşəb) tonight
ewro eyro Avesta: im- + rəōç- ( > Soranki: îmroj, Farski: êmrûz) today

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
hewna hema, hama, hina, hona Pahlavi: əhənūz still

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
kamca kumca Zazaki: kamci ( < Avesta: kətəmə + çīt) + ca where
key Avesta: kədə when
koti kata Avesta: kū + Zazaki: heti where

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
nıka ınka Farskiyo Kıhan: *kə-nūn-əm, Pahlavi: eknūn ( > Soranki: nûka) now

r[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
raşt rast Partki: rāşt right
reyna rêna Avesta: rətu- + Zazaki: -na again

t[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
teber tever, tewer Zazaki: te- + Partki: bər outside
tenya têna, teyna Pahlavi: tənīha allone

u[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
uca uca, uja, aca, aja, awca, awza, ayca Pahlavi: ō + gāh > Zazaki: ca there

y[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
yewbini jumini, jubini, juvini, zubini Partki: ēw + bid together

z[bıvurne | çımey bıvurnê]

çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de mene be ingılızki
zi ji, ki Avesta: çə-, Pahlavi: īz, Partki: īj also

Qısegırêdoği[bıvurne | çımey bıvurnê]

ç[bıvurne | çımey bıvurnê]

çınê (bê peybendi), çıniyo
English: there is not
kok: Ermenki: çe + Zazaki: ni < Avestki: nə-
varyanti: çin, çino
çunke
English: because
kok: Farskiyo Miyanên: çigūn ( > çun) + Avestki: kə-
varyanti: çıke, çımki

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

eke, ke
English: if
kok: Farskiyo Kıhan: həkər-, Avestki: kə-
varyanti: ekı, eg, eger, kı, g'

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

ke, ke
English: that
kok: Avestki: kə-
varyanti: ki, kı, ge

g[bıvurne | çımey bıvurnê]

gani
English: must
kok: Partki: gawānīg
varyanti: guni

u[bıvurne | çımey bıvurnê]

u
English: and
kok: Avestki: uta, Farskiyo Kıhan: utā, Farskiyo Miyanên: ud
varyanti: û, o

y[bıvurne | çımey bıvurnê]

ya
English: or
kok: Avestki: yat
varyanti: yan

Peybendi[bıvurne | çımey bıvurnê]

  • Peybend -ış zıwano standard de nameyan ifade keno
  • Peybend -ene zıwano standard de wextqıseyan ifade keno
çekuya tewr oricinale varyanti zıwananê ariyanê kıhanan de
-dar
-
Avesta, Farskiyo Kıhan: dər-, Sanskrit: dhər-, Pahlavi: -dār
-ış -is Pahlavi: -işn
-ıc -ıj, -ız
-ın
-
-ene -enı
-ên -in
-êr -ır, -iyer Pahlavi: -tər
-kar
-
Avesta, Pahlavi: kār-
-ker
-
Avesta, Pahlavi, Partki: kər-
-oğ -ox Ermenki: -oğ oɫ
-oğê -ox
-oği -ox
-oğo -ox
-wan -van Avesta: -pān, Pahlavi: -bān, Kurmancki: -van

Verbendi[bıvurne | çımey bıvurnê]

nê- (nımune: nêweş, nêkeno)
English: not
kok: Avestki: nə-
varyanti: ni-, nı-

Gramer[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zemirê Kesi[bıvurne | çımey bıvurnê]

Halo raşt Halo çewt
ez
1. pers. sg.
kok: Avestki: əzēm, Partki: əz, Sanskrit: əhəm, Farskiyo Kıhan: ədəm mı(n)
1. pers. sg.
kok: Partki, Farskiyo Miyanên: mən
varyanti: e, az, a varyanti: mın

2. pers. sg.
kok: Farskiyo Miyanên: tō, Avestki: to
2. pers. sg.
kok: Farskiyo Miyanên:
varyanti: to, tu, te varyanti: tı, to, tu, tû, te
o
3. pers. sg. m.
kok: Partki, Farskiyo Miyanên: ō ey
3. pers. sg. m.
kok:
varyanti: u, aw, uı varyanti: ey, yı, yi, i
a
3. pers. sg. f.
kok: aye
3. pers. sg. f.
kok:
varyanti: aya, ya varyanti: aye, aya, yê
ma
1. pers. pl.
kok: Avestki: əhmā-, Partki: əmā ma
1. pers. pl.
kok: Avestki: əhmā-, Partki: əmā
varyanti: me varyanti: me
şıma
2. pers. pl.
kok: Avestki: yuşmā-, Partki: əşmā şıma
2. pers. pl.
kok: Avestki: yuşmā-, Partki: əşmā
varyanti: sıma varyanti: sıma
ê
3. pers. pl.
kok: inan
3. pers. pl.
kok: Farkiyo Miyanên: īn + ān
varyanti: i varyanti: inu, ine, inan, yin

Peybendê zemiri[bıvurne | çımey bıvurnê]

Indicative Conjunctive
ezan , ez kenan (+an)
1. pers. sg.
kok: Farskiyo Miyanên, Partki: -ān
Sanskrit, Avestki: -āni (Conjungtive)
ez bıkeri
1. pers. sg.
kok: Farskiyo Miyanên, Partki: -ān
Sanskrit, Avestki: -āni (Conjungtive)
varyanti: -on, -ane, -une, -a, -u, -o varyanti: -a, -ine
tıyê(+ê) n, tıya(+ay) m
tı kenê(+ê) n, tı kena(+ay) m
2. pers. sg.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēh (Indicative)
Farskiyo Miyanên: -āy (Subjunctive)
tı bıkerê
2. pers. sg.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēh (Indicative)
varyanti: -i, -a varyanti: -i
oyo, o keno (+o)
3. pers. sg. m.
kok: Partki, Farskiyo Miyanên: ō (Zemirê Kesi) o bıkero
3. pers. sg. m.
kok: Partki: ō (Zemirê Kesi)
varyanti: -u varyanti: -u
aya, a kena (+a)
3. pers. sg. f.
kok: a bıkero
3. pers. sg. f.
kok:
varyanti: varyanti: -u
mayme, ma kenime (+ime)
1. pers. pl.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēm, Avesta: -mədi, Sanskrit: -məhi ma bıkerime
1. pers. pl.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēm, Avesta: -mə
varyanti: -imı, -im, -i, -ê varyanti: -imı, -im, -i, -ê
şımayê, şıma kenê (+ê)
2. pers. pl.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēd şıma bıkerê
2. pers. pl.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēd
varyanti: -i varyanti: -i
êyê, ê kenê (+ê)
3. pers. pl.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēnd ê bıkerê
3. pers. pl.
kok: Farskiyo Miyanên: -ēnd
varyanti: -i varyanti: -i

Zemirê işareti[bıvurne | çımey bıvurnê]

pers/num varyantê çekuye çekuya standarde eslê çekuye netice
Rectus
Maskulin no, eno, ano, ın, en Yes check.svg Temam
Feminin na, ena, ana, ına Yes check.svg Temam
Plural nê, enê, ani, ni, ıni Yes check.svg Temam
Obliquus
Maskulin ney, eney, ani, ni, ıni Yes check.svg Temam
Feminin naye, enaye, anaye, ınaye Yes check.svg Temam
Plural ninan, eninan, aninu, ninu, ınin Yes check.svg Temam

İzafe[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kasus singular masculine singular feminine plural eslê çekuye
Rectus -a
Obliquus -a -an-ê Farskiyo Miyanên, Partki: -ān, Avesta, Farskiyo Kıhan, Sanskrit: –ānəm
Kasus Formê be izafey mane
Rectus her-ê ciran-i komşunun (eril) eşeği (eril)
. her-a ciran-i komşunun (eril) eşeği (dişil)
. her-a ciran-e komşunun (dişil) eşeği (dişil)
. her-ê ciran-i komşunun (eril) eşekleri (çoğul)
. her-ê ciran-an komşuların (çoğul) eşekleri (çoğul)
Obliquus her-ê ciran-i komşunun (eril) eşeğini (eril)
. her-a ciran-i komşunun (eril) eşeğini (dişil)
. her-a ciran-e komşunun (dişil) eşeğini (dişil)
. her-an-ê ciran-an komşunun (eril/dişil) eşeklerini (çoğul)
. her-an-ê ciran-an komşuların (çoğul) eşeklerini (çoğul)

Atributi:

funksiyon kasus genus substantive adjektive mane
Prädikativ Rectus m.sg. her-Ø gewr-o eşek (eril) gridir
. . f.sg. her-e gewr-a eşek (dişil) gridir
. . pl. her-i gewr-ê eşekler grilerdir (çoğul)
Attributiv Rectus m.sg. her-o gewr-Ø gri eşek (eril)
. . f.sg. her-a gewr-e gri eşek (dişil)
. . pl. her-ê gewr-i gri eşekler (çoğul)
Attributiv Obliquus m.sg. her-ê gewr-i gri eşeği (eril)
. . f.sg. her-a gewr-e gri eşeği (dişil)
. . pl. her-an-ê gewr-an gri eşekleri (çoğul)

Wextqıse[bıvurne | çımey bıvurnê]

Wextê veri (preterite):

indicative continuative
ez mendan ezo mendan
mendi tıyê mendi
menday tıyay menday
o mend oyo mend
a mende awa mende
ma mendime mao mendime
şıma mendi şımaê mendi
ê mendi êyê mendi

Wextê veri -gumankerdene- (perfect):

indicative continuative
ez mendan ezo mendan
mendê tıyê mendê
menday tıyay menday
o mendo oyo mendo
a menda awa menda
ma mendime mao mendime
şıma mendê şımaê mendê
ê mendê êyê mendê

Wextê veri -raverberdene- (imperfect):

varyantê çekuye indicative subjunctive eslê çekuye netice
mendêne, mendên, mendin ez / tı / o / a / ma / şıma / ê mendêne ... bımendêne partki: -ahên Yes check.svg Temam

Wextê veri ra raver (pluperfect):

indicative
ez mendi bi
mendi bi
o mendi bi
a mendi bi
ma mendi bi
şıma mendi bi
ê mendi bi

Wextê veri ra raver (pluperfect):

participium neri ma[y]ki xeylê
agentive - - -
preterital mende mendiye mendey

Peybendê maykiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

  • Peybend -e çekuya de maykiye ifade keno. No veng taê fekanê Zazaki de vurriyo, biyo ı ya ki nêmendo, erziyo u biyo vindi. Gorey taê zıwanzanoğan no peybend Irankiyo Kıhan a ra yeno.
varyanto yewin varyanto dıyin varyanto standard
roc rocı roce
may mayı maye

Halê vengdayışi[bıvurne | çımey bıvurnê]

  • vocative, halê vengdayışiyo neri be -o-
nımûne
apo babo
  • vocative, halê vengdayışio mayki be -ê-
nımûne
dayê wayê

Halê emiri[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tayê cayan de be -ı-, tayê cayan de ci be -e- yeno awan kerdene:

varyanto yewin varyanto standard
bıdı bıde
bıkı bıke

Çekuyê bêganey[bıvurne | çımey bıvurnê]

Çekuyê ke Erebki ra yenê[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
ā‘ilə aile
-
-
ālim alim
ār عار ar şerm Avesta: fşərəm-, Pahlavi: şərm
ərəq araq
-
-

b[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
bədəhu behde (> bacê)
bəhr behr derya m Pahlavi: dəryāp, Farskiyo Kıhan: drəyəh
belê ya Avesta, Farskiyo Kıhan:
bes
-
-
buxār buxar

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
cəwāb cıwab
cumhūriyyet cumurêt komare m

ç[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Zazaki: çı + Erebki: təwr طور çıturi senên Pahlavi: çīgun+ Zazaki: -ên
Zazaki: çı + Erebki: wəqt çıwext key, çıdem Avesta: kədə, Pahlavi: dəm

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
dəwlət دولة dewlete m
-
-
dəwr, dəwərān dewr, dewran çerx Avesta: çəxrə-, Pahlavi: çərx
dərbet dırbete m dırbetın, darbıc bırine m bırindar Avesta: brī-, Pahlavi, Partki: brīn-
diqqət diqet
dunyā dınya m cihan Pahlavi: gēhān

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
əmmā ema
-
-
əql eqıl
-
-
ərz أرض erd
-
-
ərəbə erebe
-
-
əyn eyni heman Avesta, Pahlavi: həm-, Sanskrit: səm-
işq eşq
-
-

f[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
fəhm فهم fehm kerdene m
-
-
fək fek
-
-
fəqət feqet
-
-
fikr fıkır kerdene m
-
-

ğ[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
ğālib ğalıb
ğərb ğerb rocawan Avesta: rəōç- + Farskiyo Kıhan: āpāt-
ğərīb ğerib bêgane Pahlavi: bēgānəg
ğəzāl غزال ğezale m
-
-

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
hāl hal
hāDir hazır amade Pahlavi: āmətən, Avesta: āgəmət-
həbs hepıs zindan Pahlavi: zēndān
həq heq homa Avesta: həoməyə-, Pahlavi: humāy
hərb حتی herb ceng Avesta: yəng-, Pahlavi: cəng
hətā حتی heta
həyāt حیاة heyat cıwiyane m Avesta: cîv-, Pahlavi: -ān
ḥəẓẓ حظ hez kerdene m sinayene m Avesta sirə-
hirs حرس hêrs (> yers)
hukm hukım

i[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
ilm ilm zanışiye m Avesta: zān- + Pahlavi: işn + Zazaki: i
insān insan merdum Pahlavi: mərtum, Avesta: merēt-
itiqād اعتقاد itıqad baweriye m
ixtiyār ixtiyar pil, kal, kokım

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
kəlām kılame m
-
-
kəyf keyf (> çêf)
-
-
kitāb kıtab wendebend Avesta: xvən- + Pahlavi: bənd-
kull kuli heme, pêro Avesta: həmə-, Pahlavi: həmək

l[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
labelê
-
-
ləcc لج lec
lutfen lutfen
-
-

m[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
xəyr ma be xeyr di dırûd Pahlavi: drūt
məktəb mekteb wendegeh Avesta: xvən- + Pahlavi: gāh
məlūm malım
məmnūn memnûn zerriweş Avesta: zərdəye- + Partki: wxəş
mənə mene m
mərəqq mereq
mərhəbā merheba dırûd Pahlavi: drūt
məşhūr meşhûr namdar Avesta: nāmən + dər
muhācir mıhacır barkerdoğ Pahlavi: bār + kərt- + Zazaki: -oğ
miθāl misal nımûne Pahlavi: nmūdən
mubārək mıbarek (> bımbarek) firaz, jêrn Avesta: pəit- + Pahlavi: rōz (pêroz > piroz > firaz)

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
nufūs nıfûs

q[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
qāl qal kerdene
qəbūl qebûl
qədər qeder bext Avesta: bəxtə-
qət قطع qet
qəwm qewm
qiṣṣə قص qıse
-
-
qiṣṣə قص qıse kerdene m
qiṣṣə قص qısebend vatebend Avesta: vāxt- + Pahlavi: bənd

r[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
rāDi razi
rəcā reca
rəqqām reqam amar Pahlavi: āmār, Avesta: mər-
rəsm resım wêne Pahlavi: āδēnəg , Avesta: əvidəyənə-
rūH rûh

s[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
səbəb seba (> semedê)
sənāt senat, senatkar huner, hunermend Pahlavi: hunər, Farskiyo Kıhan: hūnərə-
səyr seyr kerdene nia daene
səwdā سودی sewda m
-
-
səlām sılam dırûd Pahlavi: drūt
sûq سوق sûke m vacar, şarıstan Farskiyo Kıhan: vahā-çārana-, Pahlavi: vāzār
Partki: şəhr + Farskiyo Kıhan: stā-

ş[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
şərq şerq rocvetış Avesta: rəoçəh
şimāl şımal zıme Avesta: zimə
şoğol- şıxuliyayene m

t[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
tələbə telebe wendekar Avesta: xvən- + kār-
təmām temam
təqrībən teqriben
təqwīm teqwim serrname Avesta: sərəd- + nāmən
tə‘θīr tesir
-
-
təşekkur teşekur sıpas Pahlavi: spās
təyr teyre m mıriçıke m Avesta: mərəğ-, Pahlavi: murğ

w[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
wəqt wext zeman, dem Avesta: zurvān, Pahlavi: dəm
wəqt + qiṣṣə قص wextqıse
wilāyət wılat (> welat)
wilāyet wılayet

x[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
xəber xebere m newçe m Avesta: nəvə + Pahlavi: çə
xəlq xelq şar Partki: şəhr, Avesta: xşəthr-
xəyr xeyr
xinzīr xınzır
-
-
xərāb xırab
-
-
xərābə xırabe kerdene wêran kerdene Pahlavi: əwērān
xərāb xırabın ved Pahlavi: vəd (> Farski: bəd)

y[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
yənī yani

z[bıvurne | çımey bıvurnê]

Erebki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
δāten zaten xora Avesta: xvət + rād-
zəwc zeweciyayene
ziyādə zêde
ziyārət ziyaret (> jiar)

Çekuyê ke Ermeniki ra yenê[bıvurne | çımey bıvurnê]

Ermeniki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
çe çınê
-
-
ծունկ çownk Hind-Ewropakiyo verên: *gneu- çok zani Avesta: zānu-
ջերմ cerm (rocvetış) çerm (rocawan) Hind-Ewropakiyo verên: *ghwerm- çêrmug germıke
կաղանդ-ք kałandk (rocvetış) gałand(k’) (ł = ğ) (rocawan) Latinki: kalender
-
-
-
գործ gorç Hind-Ewropakiyo verên: *werg- gure, guriyayene
կիրակի kiraki Yunanki: κυριακή kyriakê kırê
-
-
-oɫ -oğ
-
-
խոզ xoz xoz
-
-

Çekuyê ke Kurmancki ra yenê[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
armanc armanc amac

b[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
bajar Farskiyo Kıhan: vəhā-çārənə, Pahlavi: vāzār, Soğdki: vāçərn bacar şarıstan Partki: şəhr + Farskiyo Kıhan: stā-
baş baş rınd, hewl
başûr Avesta: vāt-, Partki: vād + Kurdki: şûr 'sword' başûr veroc Avesta: vərəh- + rəoçəh
beran Avesta: vərşni, Pahlavi: guşn, Kurdkiyo Veroc: weren beran veşn
eyni
bername Avesta: vərəh- + nāmən, Farski: bername bername vername
eyni
berpırsıyar Avesta: vərəh- + pərəs- berpırsıyar verpersoğ
eyni
bıçûk Avesta: kutəkə ( > Farski: kuçək) bıçûk qıc, qıckek
eyni
bıji Avesta: cīv- bıji bıcıwi (yaşa), bıcıwiyo (yaşasın)
eyni

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
çavreş Avesta: çeşmen çavreş çımsiya Avesta: çeşmen + Sanskrit: śyāvá
çımkî Pahlavi: çīgun (> çun) + Avesta: ke- çımki çunke
eyni

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
dengbêj Avesta: vānk- + vāç, Partki: vāj dengbêj vengvatoğ Avesta: vānk- + vāxt- + Zazaki: -oğ
dıbıstan dıbıstan wendegeh Avesta: xvən- + Pahlavi: gāh
dıl Farskiyo Kıhan: *drd > Pahlavi: dil dıl zerri Avesta: zərdəye-
dılo! Farskiyo Kıhan: *drd > Pahlavi: dil dılo! zerrê! Avesta: zərdəye-

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
erê erê ya Avesta, Farskiyo Kıhan:

ê[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
êdî êdi endi

f[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
ferheng ferheng vatebend Avesta, Partki: vāxt- + Pahlavi: bend-
fırîn Avesta: pər-, Pahlavi: pərr fırrayene perrayene
eyni

g[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
gurçık Avesta: vərētkə-, Pahlavi: gurtək gurçık velık eyni

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
heval Pahlavi: həmbāz, Avesta: həm- (> Kurdki: hev) heval embaz
eyni
hêvî Pahlavi: ummēd hêvi omıd
eyni
hêja Avesta: ərəc-, Partki: ərj- hêca erciyaye
eyni
hîna Pahlavi: əhənūz hina hewna
eyni

j[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
jehr Avesta: cəthre, Pahlavi: zəhr jehr zehr
eyni
Avesta: çə-, Pahlavi: īz, Partki: īj ji zi
eyni
jûji (< jûje) Avesta: duşəkə-, Pahlavi: žūžək jûje/cûce dıce
eyni

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
kovar kovare pêseroke

m[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
mamoste Erebki: mām + Pahlavi: əwəstād ( > Farski: ustād) mamoste
mızgîn Avesta: mīždə, Pahlavi: mizd, Kurdkiyo Veroc: mızgan mızgine mıjdan
eyni

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
nasname Avesta: xşnās- + nāmən nasname kamiye Avesta: kətəmə + Zazaki: i+ye
netewe netewe
nûçe Avesta: nəvə + Pahlavi: -çə nûçe newçe
eyni

p[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
pırtûk Avesta: pər-, Kurdki: per + tûk pırtûk wendebend Avesta: xvən- + Pahlavi: bənd

r[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
reş reş siya Pahlavi: syā, Sanskrit: śyāvá
rewş rewş jêwar Pahlavi: zhāvar
rojbaş, şevbaş Avesta: rəoçəh-, Partki: rōj rojbaş, şewbaş rochewl, şewhewl Avesta: rəoçəh-, Soğdki: rōç
rojhılat Farskiyo Kıhan: ərəd-, Pahlavi: həl-, Soranki: hel+hat > helat rojhelat rocvetış
Avesta: rəodə-, Pahlavi: rōd ri
eyni

s[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
serok Avesta: səerəh- + Kurdki: -ok serok serek Avesta: səerəh- + Zazaki: -ek

ş[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
şewat Pahlavi: sōxten, Soranki: sûtan şewat vêşat Partki: vxşēn-
şılî şıliye varan Pahlavi: vāran, Avesta: vār-

v[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
bakur Avesta: vāt-, Partki: vād + Kurdki: kur vakur zıme Avesta: zimə

w[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
berf Avesta: vəfrə, Pahlavi: vəfr (> Kurmancki: fr > rf) werfe vewre
eyni
weşandın, weşan weşanayene, weşan

x[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
xwêdan Pahlavi: xwēd- xwêdayış
-
-

y[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
yan Avesta: yət (> Farski: yāt) yan ya
eyni

z[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdki Kok Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
zarav zarave m
zava Avesta: zāmātər, Sanskrit: cāmātr zava zama
eyni
zanıst Avesta: zān- + Kurdki: -ıst zanıst zanışiye Avesta: zān- + Pahlavi: işn + Zazaki: i
zındî Avesta: cīv-, Farski: zēndē zındi cınde
eyni
zımannas Avesta: hizwā- + xşnās- zıwannas zıwanzanoğ Avesta: hizwā- + zān-
zozan zozan ware

Çekuyê ke Tırki ra yenê[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
açık açuq akerde Pahlavi: kərtən
alışveriş alışveriş gırewtışdayış Avesta: grəb-, Pahlavi: grəft- + Avesta, Pahlavi: dā-
anlayışlı anlayışlu ipego

b[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
başka (nımûne: başka dil) baxşe bin (nımûne: zıwano bin) Partki: bid
başlamak başle kerdene m dest pê kerdene, sıfte kerdene Farskiyo Kıhan: dəstə + Avesta: pəit + Pahlavi: kərtən
bayrak beyrax desmale m
belli beli
boz boz gewr

ç[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
çiçek çiçeke m vıle, vılıke m Avesta: verd, Pahlavi: gul

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
daha (nımûne: daha üksek) daha -êr (nımûne: berzêr) Pahlavi: -ter
daha (nımûne: daha yok) daha endi (nımûne: endi çıniyo)
daha (nımûne: daha gelmedi) daha hewna (nımûne: hewna nêame) Pahlavi: əhənūz
damar damare m
deli deli xeğ
dengiz (> deniz) dengiz derya m Pahlavi: dəryāp, Farskiyo Kıhan: drəyəh
donguz (> domuz) donguz
düşünmek düşünmüş kerdene
düz, düzgün duz, duzgin

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
eksik eksik kem Pahlavi: kəm
en (nımûne: en güzel) en tewr (nımûne: tewr rındek)

g[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
gelinlik gelinlige m kıncê veyvıke Avesta: vəthwə, Pahlavi: veyōk
gemi gemi keşawe
genç gênc (> cênc) cıwan Avesta: yuwən, Pahlavi: cuwān
gerek gereke gani Partki: gəwānīg
göre gore
gözlük gozliq verçımıki Avesta: vereh + çeşmen + Zazaki: ık

h[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
halay halay govende m
harcamak harcamış kerdene zay kerdene

i[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
inançlı inanclu bawerimend
inanmak inam kerdene bawer kerdene
isot isot
işte işte

k[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
kavramak kav kerdene
kok kok rêçe
köle kole

bende||style="border:1px solid #AAAAAA"|

kötü koti ved Pahlavi: vəd (> Farski: bəd)

n[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
neyse neyse

o[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
oğul oğıl lac
orta orte (> werte) miyan Pahlavi: miyān, Avesta: məiδyā-nə, Sanskrit: mádhyə
özür dilemek (< Erebki: uδr) ozir dilemiş kerdene

p[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
peki peki êy

q[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
kandırmak qan kerdene xapnayene
karıştırmak qarış kerdene têvdayen
karşı (nımune: savaşa karşı) qarşi duşt (nımune: duştê cengi de) Avesta: duş-
katlamak qat kerdene nornayene
kaynatmak qaynatmış kerdene gırênayene
kapak qepağ
kartal qertel
kaynak qeynax çıme Avesta: çəşmən, Farskiyo Miyanên: çəşməg
kazanç qezenc kewtdest
kırmak qır kerdene sıqten
koç qoç beran Avesta: verşni, Pahlavi: guşn

s[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
salt salt sade Pahlavi: *sâdəg
ise (nımûne: o geliyorsa) se eke, ke (nımûne: eke o yeno, o ke yeno) Farkiyo Kıhan: həkər-, Pahlavi: əgər
söz soz qıse

ş[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
şaş şaş kerdene/biyene

t[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
toplamak top kerdene arê kerdene

û[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
üye ûye eza Pahlavi: zād- < Avesta: zātə-
üzülmek muğul muğul

x[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
hanım (< qanım) xanıme m

y[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tırki Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
yasak yasaq qedex
yaşamak yaşamış kerdene cıwiyayene Avesta: cīv-
yavaş yavaş heydi
yemiş yımis mêwe Pahlavi: mēvəg, Soğdki: məğdē

Çekuyê ke zıwananê binan ra yenê[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Yunankiyo Kıhan: alfa + beta alfabe
areze kerdene m
Gurciki: astami astami

b[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Erebki: bādincān, Farski: bādingān bancan (> balcan, baldırcan)
Farski: bāzār bazar
Erebki: bəl + Farski: ki belki

c[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Moğolki: cula cıla

d[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Erebki: dəwət dawet
Erebki: dəwət dawetiya

e[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Farskiyo Kıhan: ərmeniə ermeni

g[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Fransızki: groupe grub kom

p[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Fransızki programme program vername Avesta: vər- + Pahlavi: nāməg, Farski/Kurdki: bername
Latinki: proyektum > Fransızki procet proce

q[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
qandê
qeşmer
Aramiki: qəy qey çıra (neden), çırê (niye) Avesta: çīt + rād- (> Zazaki: rê)
Fransızki: gazette qezeta rocname Avesta: rəōç + Pahlavi: nāməg
Sırpki: kral qral

s[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Erebki: silə sılayiye

ş[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Bulgarki: şapka şapqa

t[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Erebki, Farski: tənbūr tembur

x[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Farski: xəstə + xānə xestexane nêweşkeye Avesta: ne- + Partki: wxəş + Avesta: kətə-

z[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwano ğerib Zazaki Zazakiyo oricinal Kok
Aramiki: zəhf zaf

Çekuyê tekniki[bıvurne | çımey bıvurnê]

Aşmi[bıvurne | çımey bıvurnê]

  1. Çele
  2. Şıbat
  3. Adar
  4. Nisane
  5. Gulane
  6. Hezirane
  7. Temuze
  8. Tebaxe
  9. Keşkelun
  10. Tişrino Verên
  11. Tişrino Peyên
  12. Kanun

Heti[bıvurne | çımey bıvurnê]

Namey mıntıqan[bıvurne | çımey bıvurnê]

a[bıvurne | çımey bıvurnê]

varyantê çekuyan çekuya standarde eslê çekuyan netice
Anatoliye, Anadoliye Anatoliye Yunankiyo Kıhan: Ανατολία anatolía Yes check.svg Temam
Arcantin, Arjantin Arcantin Latinki: argentum Yes check.svg Temam