Qraliya Yewbiyayiye

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Tılo bê pusula Tılo bê Geyrayışi
Qraliya Yewbiyayiya Britanya Gırde u İrlanday Zımey
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Asayış
London from a hot air balloon.jpg
Desmal u Arma
Flag of the United Kingdom.svg Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg
Şınasiye
Ware Commonwealth realm (d)
Sinori İrlanda
Sazbiyayış Mart 24,1602
İdare Londra Londra
Erd 243.610 km²242 495,41 km2
Nıfus 65 102 385
Hıkumet Monarşiya de Federal u Parlamentero Constitutional monarchy (d)
Serdar Elizabeth IIBoris Johnson
Kodê telefoni +44
Letey seate UTC±00:00 (d)
Kodê interneti .uk
Zıwano resmi İngılızki
Merş God Save the Queen (d)
Cayo tewr berz Ben Nevis (d)
Cayo tewr nımze The Fens (d)
Pere Pound sterling (d)
Xerita
EU-United Kingdom.svg

Qraliya Yewbiyayiye (be İngılizki: United Kingdom) ya zi Qraliya Yewbiyayiya Britanya Gırde u İrlanday Zımey gegane zi tenya Britanya, mıntıqa ra zımeyê rocawanê (ğerbê) qıta Ewropa dera.

Dormeyê Britanya de İrlanda, Okyanuso Atlas u Deryayê Zımey estê. Paytextê Britanya Londraya. Britanya çar (4) dıwelan ra yena pêra (mıteşekkıla): İngıltere, İskoçya, Gali (adey Britanya Gırde) u İrlanday Zımey (adey İrlanda da). Seba ke cı rê Qraliya Yewbiyayiye (be İngılızki United Kingdom) ki vaciyeno. Britanya ezayê NATOy, ê Yewiya Ewropa u Mıletê Yewbiyayey (UN)ia. Sistemê idarey monarşiya qanuniya; labelê Britanya be demokrasiye yena idare kerdene.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Medeniyetê Britanya zaf dewletiyo. Wextê kolonyalizm de qralanê Britanya % 33 dınya sero hukım kerdo: zey Kanada, Amerika, Hindıstan, Pakıstan, Erebıstan, Awıstralya, Zelandaya Newiye, Afrikaya Cenubi uêb.. Labelê wextê Herbê Dınyayê I. u II. de Britanya qeweta xo kerde vini.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurnê]

İklımê Britanya honıko; silıye zaf varena. Seba awıke germıne (Gulf Stream) hewayê Britanya zaf serdın niyo. Erdê Britanya her daim kheweo.

Bacarê gırdi:

Bacarê Londra zaf raver şiyo. Banê xeylê berzi u bınaê ke hetê mımarine ra mıkemmel vıraziyaê, tede estê. Londra paytextê borsayo, merkezê iqtısad u siyasetê Britanyayo.

Xerita Britanya

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Britanya 58 milyono. Britanya hetê nıfusi ra Ewropa de (Almanya u Fransa ra dıme) rêza hirêyıne dera. Şarê Britanya zafêr sûkan de cıwiyenê, dewıcê xo senıkê; nuştekar u wendoğê xo zafê. Dinê Britanya Xıristiyaniya, labelê ateisti zafê. Tayê Mısılmani, Musewiy, Hinduy u Sikhi ki estê. Zıwano resmi çıniyo, hama şarê Britanya İngılızki qısey keno. Tayê ki İrlandki u Galki qısey kenê.

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısadê Britanya zaf qewetıno. Dınya de rêza pancıne (5.) dero. Teknolociye u sektorê iqtısadê Britanya zaf raver şiyê. Turizmê xo zaf muhımo; her serre 27 milyon turisti şonê Britanya. Futbolê İngılızan zaf raver şiyo. Manchester United, Liverpool, Arsenal, Chelsea taxımê İngıltereyê.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]