Vaten:Urmîye

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi

Rojhilat zazakî nîyo. Zazakî de vanê rojvetiş ya zi rojakewtene. Yew zi Ûrmîye xeleto. No name zazakî de beno Urmiya, zey Tirkîya, Surîya... --Vate (mesac) 20:32, 7 Hezirane 2013 (UTC)

Rojhelat/rojhilat zazakî de esto. Mi bixo fekê kalikê xo ra "rojhelat" û "rojawan" eşnawito. Metnanê verênan û folklorê zazakî de zî esto. Na çekuye Mewlidê Osman Efendîyo Babijî de ana vîyarena: "Jewî berd mexrîb û jewî zî rojhilat / Jewî k'ebî ser di daçikna bi raşt." Reyna ferhengê Vateyî de nê formê çekuye nusîyayê: "rochelat, rojhelat, ruechilat". Eke kirdkî de çin ba, yanî çekuyêka girewta yan zî viraşta ba, xora tena yew form nusîyeno; labelê hîrê formê çekuye nusîyayê, yeno a mana ke kirdkî de hîrê formê çekuye estê. ("ruechilat" fekê Çewlîgî yo). Yew deyîra Pîranî de zî ana vîyareno: “Hemê way mi, hemîlay mi / Hemê way mi, hemîlay mi / Rojawan o, rojhelat o / Şewqê to dawo heyato / Venganê to dawo welato”(Çime: HEMÊ WAY MI, Arêkerdox: H. GIRAN, Vate, h.30, r.67).
Zazakî de kam mintiqa seba hetî vana "rojvetiş/rojakewtene"? Ma de zî vanî "roj akewt", "roj/tîje vejîya"; labelê kes semedê hete nêvano "rocvetiş", "rojakewtiş". Nê fîîl ê, name nîyê. Yanî vatişê "roj vejîya" cîya yo, "rojvetiş" cîya yo. Xora strukturê "roj-vetiş"î semedê cîhetî rast nîyo. Çimkî no yeno manaya "güneş çıkarmak". Labelê ma roj nêvejenî roj xo ra vejîyeno, coka ma vanî "roj vejîya". Ma nêvanê "roj ame vetiş". Tena semedê "xerb"î vanî "rojawan" û hem zî sey fîîlî vanî "roj şi awan" (la diqet bikê, roj bixo şino awan). Û "rajkawtene/rojakewtiş" zî fîîl o, nameyê hetî nîyo.
Ûrmîye rast o. Heme kurdî, ha kurmanc ha zaza vanê Ûrmîye, kes nêvano Urmiya. Qiyasê Tirkîya, Surîya nêbeno. Uca de bi nameyê "urm" şarêk çin o. Etimilojiya na çekuye hetê mantiqî ra cîya ya. Neribij (mesac) 21:05, 7 Hezirane 2013 (UTC)