Yunanıstan

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Yunanıstan
Asayış
Flag-map of Greece.svg
Desmal u Arma
Flag of Greece.svg Coat of arms of Greece.svg
Melumat
WareDewleta xosere (en)
SinoriArnawudiye, Bulğarıstan, Cumurêtê Makedonya u Tırkiya
İdareGovernment of Greece (en)Hellenic Parliament (en)
Erd131 957 km2
Nıfus10 760 421
SerdarProkopis Pavlopoulos (en)
Kodê telefoni+30
Letey saeteUTC+02:00 (en)
Kodê interneti.gr
Zıwano resmiYunanki u Demotic Greek (en)
MerşHymn to Liberty (en)
Cayo tewr berzMount Olympus (en)
Cayo tewr nızmDeryayo Sıpê
PereEwro
Ravêrşiyayışê heqa merdıman0,87
Xerita
EU-Greece.svg

Yunanıstan, yew dewleta. Cumhuriyetê Yunanıstani (Yunanki: Ελληνική Δημοκρατία, Eliniki Dimokratia) ya zi Yunanıstan (Ελλάδα, Elada, tarix de Ελλάς, Ellas vaciyeno.

Cayê xo verocê (cenubê) rocvetışê Ewropa dero. Zımey (Şımalê) Yunanıstani de Bulgarıstan u Makedonya, veroc (cenub) de Deryayo Sıpê (Deryayo Miyanên), rocawan (ğerb) de Deryayo Adriyatik, Arnawudiye, rocvetış (şerq) de Deryayê Egey u Tırkiya estê. Paytextê Yunanıstani Atênayo.

Yunanıstan ezayê NATO, Yewiya Ewropa u Mıletê Yewbiyayeyiyo. Yunanıstan de adeyê qıci zafê. Bacaro ke derya ra 80 km ra zêdı duri bo, çıniyo. Girit, Midil, Sakız adeyê pilê.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tarixê Yunanıstani zaf dewletiyo. Medeniyetê Yunanki ra zaf filozofi, matematikeri, senatkari, nuskari veciyay. Olimpiyat, demokrasiye, drama u komediye Yunanıstan ra dınya sera biyê vıla. İmperatoriya Bizansi Yunanıcan na ro. Bizansi Balkan, Anatoliye, Suriya, Fılıstin u Mısıri sero hıkum kerdo. Feqet İmperatoriya Usmanıcan Bizans işğal kerdo. Serra 1453'i de Usmanıcan Estamol gırewto. İmperatoriya Usmanıcan Yunanıstani sero 400 serre hıkum kerdo. Serra 1821'i de Yunanıstani xo reyna ra, xoser ilan kerd. Tarix ra nat bênatey dewletanê Yunanıstani u Tırkiya hewl niyo.

İklım[bıvurne | çımey bıvurnê]

İklımê Yunanıstani zaf germıno. Mıntıqa Deryayê Sıpêy (Deryayê Miyanêni) de hewa zaf germıno. Xeylê merdumê Ewropayıci her serre şonê Yunanıstan u tetil kenê.

Bacarê Atêna zaf raver şiyo. Atêna paytextê borsawa, merkezê iqtısad u siyasetê Yunanıstania.

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê xo 12 milyono. Şarê Tırkan, Arnawutan u ê binan ra zi Yunanıstan de cıwiyenê. Dinê Yunanıstani İsewitino/Xrıstiyanino (mezhebê mıletê Yunanki Ortodokso). Tayê Mısılman u Musewiy zi estê. Zıwano resmi Yunankiyo. Nuskar u wendoğê xo zafê.

İqtısad[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısadê Yunanıstani zaf qewetın niyo. Şarê Yunanıstani turizm ra debare (idare) keno, feqet standardê heyati xırabın niyo. Yewina Ewropa zi destekê maddi dana cı.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]