İsmail I

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Nuvola apps icon
Eno nuşte standardanê Wikipediya ra peyser mendo u mizanê xo rınd niyo!

Eno nuşte gani dest ra ravêro u reyna bınusiyo!

Tı şenay ma rê desteg bıbe. Qandê destegi, keso ke eno not nuşto tarixê vurnayışi dero u be ey/aye irtıbat kewe.

Şa İsmail ya ki Şa Xetayi, (Farski Şah İsmail), namê hukımdarê dewleta Safewiyano.

ced u khalıkê piyê xu sırf piri biyê. O ra dıma ki ine xu eşto politika miyan, biyê hukımdari. Khalık u piyê xu hetê dışeanu ra amê kiştene. Şa ismail ki mordemê dê xu o remno, zu ca de kerdo pil. Key ke biyo gırs, biyo hukımdarê dewlete. Vanê ke, maya xu ki çêna Uzun Hasanio. Riyê ni ra serê dewlete Tırk benê, Tırki qeşi kenê. Taê idia gore kokê Şa İsmaili Kurdo. Khalıkê xu ki sırf Şafi biyo, i ra dıme ey mezhebê xu vurno, vêrdo Şiiêni. O taw Anatoliye de Elewiy zaf biyê. Şa İsmaili ki raa des u dı imamu , Eli, felsefe u itıqatê ine gureto, Elewiy untê hetê xo. O taw Osmanıci ki dewletê da quwetıne biya. Selim I ordiyê xo gureto, amo Çaldıran. İtha de ceng kerdo. Şa İsmail ceng kerdo vindi. Ni herbi ra veri ki, dıma ki Yawuzi Elewiyu rê zaf eziyet kerdo. Mufti ra fetwa vıraşto, fermanê Elewiyu veto.

Şa İsmaili ra tepia ki dewleta Safewiyu hukım ramıto.

Koka Şa İsmaili[bıvurne | çımey bıvurne]

zo merik ki name xu Ibn Bazzaz beno. u serra 1500 de zu kitab nusneno. name kitabe xo "Safwat as-Safa" beno. nu kitabe de vano ki, name piye galıke sa ismail Sheikh Safi al-Din beno. nu zu şex beno. nu sıra ra şeyhene dervaze dumano beno. ismail Sheikh Safi al-Din -> Sheikh Sadr ud-Dīn Mūsā ->Khwādja Ali->ibrahim->Sheikh Junāyd (Cünety)->Sheikh Haydar->Sa ismail.

hatan junayd, khalıke xu şeyhe zu dergah bene. keyke junayd(Cüneyt) beno şeyh, u vano gereko ma devletra ki tesir bikime. xu erzono politika. o taw sere dewletu karakoyunu jahan şah beno. hareketi cüneyd nesone xoşe ciyan şah. vaceno ki i bikişero. cüneyd i ki remeno sono le raqibi karakoyunu. o taw raqibu karakoyunu akkoyunu bene. sono vaye uzun hasan de zevecino. dısmenane xo jüneyd kişene. cae ye cüneyd lace xu haydar ceno. uki çena uzun hasan ceno. maya ismaili na cenıke bena. çı hinoki cenika uzun hasanı ki, çena rumi bena. yani heta pira ismail kurdo, ama heta mayara ki hem turkmeno hem greek (rum) o.