Cıhudiye

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Portal:Cıhudiye
Star of David.svg Lukhot Habrit.svg Menora.svg
Cıhudiye
Felsefey Museviya
İnancê MuseviyaSeçilmişlikAlaha
Museviyey dı CarKabalaMesihKeder
Kaşerut  •  Tevazu  •  Minyan  •  Tsedaka
Museviyey dı Nusnê Dini
Tevrat  •  Tanah  •  Talmud  •  Zohar
Humaş  •  Sidur  •  Mişna Tora  •  Arba Turim
Şulhan Aruh  •  Tosefta  •  Mişna Berurah
Tanya  •  Midraş  •  Piyutim  •  Tarqum
Museviyan dı Sukê Heqiqati
Kudus  •  Safed  •  Hebron  •  Tiberya
Roşanê Museviya
Şabat  •  Roşaşana  •  Yom Kippur  •  Sukot
Simhat Tora  •  Hanuka •  Asara BaTevet
Tu Bişvat  •  Purim  •  Pesah
Şavuot  •  9 Av  •  Şaloş Regalim
Namdarê Museviya
Avraham  •  Moşe  •  Dvora  •  Rut  •  Şaul  •  David
Şlomo •  Eliyahu  •  İlel  •  Şamay  •  Raşi
İbn Ezra  •  Rif  •  Ramban  •  Gersonides
Saadia Gaon  •  Rambam
Baal Şem Tov  •  Tosafistey
Yosef Albo  •  Yosef Karo  •  Ovadia Yosef
Museviyan dı Heyat
Brit Mila  •  Bar Mitsva  •  Şiduh  •  Zewac
Nida  •  Museviyan dı Name panayış  •  Pidyon  •  Cınaza
Museviyan dı Mektebi
Yeşiva  •  JTS  •  Hebrew Union College  •  Yeşiva Universita
Museviyandı Kedemey Dini
Kohen  •  Haham  •  Hazan  •  Mohel
Dayan  •  Maşgiah  •  Roş yeşiva  •  Gabay
Şohet  •  Menaker  •  Kabar  •  Tokea
Museviyan dı Cayi
Tapınaxa Kudusi • Desê Bermi
Sinagog  •  Mikve
Museviyey dı Usulê Ayini
İbadetê Museviya  •  Şahrit
Minha  •  Arvit •  Avdala
Zuwanê Museviya
İbraniki · Ladino · Yidişki
Aramikiya Yahudiya · Erebkiya Yahudiya
İbranikiya Samariti · İbranikiya Yemeni
Buhoriki · Cuhuriki · Cidiki · Hulaulaki
Karayki · Kırımçakki
Gruzinki · Knaanki · Yevanki
Katalanki · Lusitanki · Şuaditki · Zarfatki
İtalkianki · Aragonkiya Yahudiya
Latinkiya Yahudiya ·Malayalamkiya Yahudiya
Kaylaki · Berberikiya Yahudiya
Museviyan dı Soyra Abıryayış
Afrika: Falaşa · Magrebim
Asya: Museviyê Buhara · Museviyê Koçini · Museviyê Paradesi
Ewropa: Aşkenaz · İtalkim · Sefarad
Kafkasya: Cuhoro · Gurjim · Karayıci
Wertey Rocayani: Kırdasiyê Yahudi · Mizrahi · Parsim · Romanyot · Samaritler · Temani
Mezhebê Museviya
Museviyey  •  Newe Derera Museviyey
Museviyeya Petepıstısi  •  Museviyeya Ortodoksi
Hasidizm •  Reformist Museviyey  •  Humanist Museviyey
Museviyan dı Çiy Dini
Talet  •  Tefilin  •  Kipa  •  Şofar
Tsitsit  •  Mezuza  •  Menora
Hanukiya •  Yad
Museviyan dı dua
Şema  •  Amida  •  Alenu  •  Kal Nidre
Kadiş  •  Alel  •  Ma Tovu  •  Kiduş
İşaretê Musewitine

Cıhudiye (Yehudiye) (İbraniki: יהודים, Yehudim) yew diyaneto. Pê kelımanê Cıhudine, İbrani, Musewi u İsraili dinê Hz Musay rê vaciyeno. Dinê Hz Musay rê dino ke yew Homay ra, awa ke tewr pak, tewr tenyao, vaciyeno. Cıhudiye tek tenya ne yew mezhebo, ne yew mılleto, ne zi yew mılliyeto moderno. Ewro dınya de pancês (15) milyon merdum xo Musewimetno qalın vêneno u qebûl keno.

Goreyê dini Cıhudi tinya dini yahudiyano. Keso ke maye-pi ey yahudi niy, nişkenu bibu yahudi. Yahudiyey, yahudiyan ri hem din hem miliyeta. Qewmi yahudiyan, yew "qewmo rez u vijnaye ey Homayi" yo, Homayi no qewm qey xo ya xeleqno. Homay heq u wezife do no qewmi ke riyi hardi (erdi) ser o miletani binan idare bikiri.

Qur'an de qewmi yahudiyan yew qewmo rez u vicnaye yenu qebul kerdiş. Qur'an de wina vaciyenu: "Ehd bu ke ma, kitab, hukum u pêxemberey dey Beni İsrailan. Ma ey bi rizqo rind a kerdi wiye u ma ey aleman ra berzêr kerdi." Erdi yahudiyan (Beni Israiliyan) yew erdo muqedes u ke Homayi no qewmi ri wead (bexş) kerdu. Erdi Israiliyan (Diyari Kenani) "erdo weadkerde" yo. No "erdo weadkerde" sinori ci Ro Nil ra resenu heta Ro Fırat.

Tewrate, Hz. Musa ri amo u kıtabi Cıhudiyewo.

[bıvurne] Bıvênên

[bıvurne] Çımey

Hacetê şexsi
Cayê namey

Varyanti
Karê kerdey
Pusula
Haceti
Zıwananê binan de