Cengê Beğdadi (1258)

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Ordiyê moğolan verê suka Beğdadi de
Finiyayışê Beğdadi

Cengê Beğdadi jü cengo ke tarixo Çele 22 1258 de sıfte kerdo u heta Şubat 13 1258 ra dewam kerdo. Eno cenge terefê Xanê gırdi Hulagu Xani ra tertib biyo. Hulagu Xan tewr verên İran istıla kerdo u heme kelay Heşhaşiyan şanawa we u heta paytextê Ebasiyan sûka Beğdadi ra ebe ordiyê ho ra raya ho ra dewam kerdo. Heta Beğdadi ra ordiyê Hulag Xani 150.000 merdum ra zêde biyo. Verê sûka Beğdadi de Hulagu ordiyê ho ra 12.000 Ermeni, 60.000 Gurci, 1.000 Xitayıcan u 1.000 Frank zi ameyo u Hulagu Xani ebe ordiyê hoyê gırdi ra istıla sıfte kerdo. Hulagu Xan seba asênkerdışê işğalê Beğdadi tewr verên ordiyê ho hiri (3) lete kerdo. Hetê çewt serê Lurıstan şiyo u inca işğal kerdo u zımey ra Beğdad amey. Hetê raşt Erbil u Musul şiyo u işğal kerdo u veroc ra seba işğalkerdışê Beğdadi amey Beğdad. Hulagu Xan miyanê ordiyê ho de biyo. Wexto ke Xelifa Ebul Mutasım na planê Hulaguy musayo, serê ordiyê Hulaguy ke hetê veroci ra yeno, jü ordi rişto. Ema eno ordi biyo meğlub u hetê ordiyê Moğolan 22 Çele 1258 de, verê Beğdadi de amey têkışte u işğal sıfte kerdo. Mıhendısê Hulaguy Mancınıqi, serey veşni u qulay (bırcê) işğalkerdışi vıraştê u be ena techizatan ra serê kelay Beğdadi de kerdo xan u xırabe. Hewt roci ra dıme Beğdad dao waro u eskerê Moğoli zerrey Beğdadi ra şiyo, serê şarê Beğdadi qetıl kerdo. 7ê Sıbate de Sıleyman Şa u Mucahiduddin Aybeg biyê teslim u terefê Moğolan ra amey kıştene. Bedê 3 rocan, 10 Sıbate 1258 de xelifa teslim biyo u bınê estoranê Moğolan de kışiyao. İşğal de Moğoli sûka Beğdadi zaf kerdo xırabe, raya awi, binay, resetxaney, kıtabxaney, medresey, Moğolan kerdê xırabe.