Emîn Elî Bedirxan
Emîn Elî Bedirxan | |
---|---|
![]() | |
Melumato şexsi | |
Cınsiyet | Camêrd |
Cayê biyayışi | Girit |
Biyayış | |
Merdış | |
Cayê merdışi | Mısır |
Gure | Hıquqwan, Hakım û Siyasetkar |
Fıkır | Ottoman Liberty Party |
Pi | Bedr Khan Beg |
Emîn Elî Bedirxan (b. 1851 - m. 1926) lajê Mîr Bedîrxanî û pîyê Kamuran û Sureya, Celadet Alî Bedirxanî yo.
Emîn Elî Bedirxan serra 1851an de ame dinya, yanî sirgûnbîyayîş ra pey. Îstanbul de bi pîl. Mektabê Siltanan de wend. Mektebê Siltanan de tena gedeyanê mîran wendin û Osmanîyan bi no qeyde waştîn mîran pabesteyê xo bikî. No mekteb de hiqûq wend. Merdimêko xeylê jêhatî û zanaye û rewşvîr bi.
Şaîrê Kurdan o pîl Hecî Qadirê Koyî sinasna. Her çend yew memurê Osmanîyan bi zî, ew bi eşqa Kurdistan bibi pîl. Êdî armancê ey dawaya Kurdistan bî. Serra 1877an de seba Herbî Rusî kewt rê, labelê nêşi cepe. Verba rusan lec nêkerd. 1889an de bi birayê xo Mîdhetî reyde hedreyîya serewedartişêk kerd. Her di pîya şî Trapzon û weyra de bi eşîretanê Kurdan de kombî. Armancê înan bi hêrîşêko destadest, Tirkan Kurdistan ra biqewirnî. Labelê rayirê Bayburtî de kewtê dama Osmanîyan û her di birayî êsîr kewtê û hîrê serrî hepsî mendî.
Emîn Elî Bedirxan ronayoxanê Cemiyeta Tealiya Kurd ( Komala Berzbîyayîşê ya Kurd) ra yew bi. Û serekê Teşkîlata Îçtimayîyetî bi. Partîyanê mixalîfan yê Osmanîyan de zî aktîf bi û cayanê muhîman de ca girewtbi.
Bê Celadet, Kamuran û Sureyayî pancna gedeyê Emîn Elî Bedirxan estbî: Mezîyet, Tewfîq, Safter, Bedîrxan, Hîkmet. Emîn Elî Bedirxan heme gedeyê xo dayê wendiş û ey bi hîşa netewî/Kurdistanî kerdî pîl. Xora dawaya Kurdistan de cayêko berz ê heme gedeyanê ci esta.
Emîn Elî Bedirxan awanbîyayîşê cumhurîyetî ra pey sirgûnî Misir bi. 1926an de weşîya xo kerda vinî, merdo.