Çinki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Çinki
Keyey zıwanan
New-Map-Sinophone World.PNG
Melumat
Dewleti u mıntıqeyCumhuriyetê Şariê Çini
Amarê qıseykerdoğan1 299 877 520
Kodê zıwani
ISO 639-1Zh
ISO 639-2Chi
ISO 639-3Zho
GlottologSini1245
EthnologueZho
Xısusiyetê zıwani
TopolociyeKes-Fiil-Obce (en) u isolating language (en)
AlfabeKarakterê Çinki, traditional Chinese characters (en) u simplified Chinese characters (en)
Keye

Çinki (zıwanê xo de : 汉语 / 漢語, pinyin: hàn yǔ, namey bini: 中文, 國文, 华文, 华语), Çin de u dormey Çini dê milyar ra zêdêr merduman ra qalbiyaye yew zıwano.

Şınasiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Dınya y sero herg panc merduman ra yew ena zıwan qısey keno. Zaf dilakti estê. Çinki dê gorey eyaletan feki zi estê. Coki ra filolog çinki rê zıwan nêvanê. Degmesi keyey zıwani vaciyeno. Nê fake ya zi zıwanan ra zaf zeder qıse bıyaye Mandarinkiyo. Mandarinki nezdi 850.000.000 merdımi qısey kenê. Dıme qışta Şanghay de nezdi 90.000.000 insan lehçey Wuki qısey keno. Teber ra amyaye merdımi zi Kantonki qal qenê .Çinki reyna beynelmilel yew zıwano, co ki ra zıwanê resmiyê Mıletanê Yewbiyayeyano.

Tesir[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zıwanê çinki zıwananê binan rê zaf tesir kerdo. Hem pê zıwani ya hem zi pê alfabeya zaf tesir kerdo. Nê zıwanan ra Japonki, Koryaki u Vietnamki gorey kulturi u alfabey tesiri miyanê zıwanê çinki de mendê. Goreyo ke Vietnamki herfanê Latinkya nuşiyena zi qısebendê Vietnamki zederê xo (60%) çinki ra yeno. Japonki u Koryaki zi alfabe ra tesir gıroto. Japonya de alfabey Kanji çinki ra gıroto.

Alfabe[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nuştışê Çinki gorey zıwanê çinki şekıl gıroto. Şekılê sistemi nezdi 3500 ser verorê cı esto. Alfabe dê hecey pê het ninê. Seba herg çekuy yew karakter icad kerdo. 1956 ra tepiya Maoy çinki kerda basit u karakteri kerdê sade. Yew Çinıc nısbi 5000 - 7500 karakter zano. Yew qezete wendışi rê nezdi 3000 karakter lazımo.


Lehçey[bıvurne | çımey bıvurnê]

Bıvênên[bıvurne | çımey bıvurnê]

Telafuz[bıvurne | çımey bıvurnê]

qısebendi[bıvurne | çımey bıvurnê]