Ksenofon

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre

Ksenofon ("Xenophon" (îngilîzkî) yan zî "ενοφῶν" (grekî) ) tarîxê verê mîladî v.m 430 de ameyo dinya û v.m 354 de merdo. Nameyê pîyê ey Gryllus o. Ksenofon yew tarîxnas, esker û heman wext de fîlozof bi. Eynî wext de suxteyê fîlozofo namdar Sokratesî bi. Tewr zaf bi nuşteyanê xon ê ke qalê seranê verê mîladî 300 yan keno yeno şinasyayîş. Nê nuşteyanê xo de vêşêr qalê şerranê mabeyna Grek û Persan keno.

Biraştî tarîxa bîyayîşê ey tam nêna zanayîş. La zafê tarîxnasî hemfikir ê ke o sera 430 verê mîladî de Atîna de ameyo dinya. Keyeyê Ksenofon î keyeyêko zengîn bi. Ciwanîya xo de daxilê şerê mabeyna Kîros (Cyrus) û birayê ey Ardeşêr (Artekses)î bi. Ardeşêr padîşahê Îranî (Parsa ya zî Haxāmanišiyā) bi û birayê ey Kîros î duştê ey de sere wedartibi. Ksenofonî nê şerrî de dîtişê xo nuştêne. Û wexta ageyra Atîna ey nê nuşteyanê xo kerd kîtab. Nameyê kîtabê ey yo ke qalê nê şerrî keno Anabasîs (Anabasis) o. Ksenofon verê mîladî sera 354 de merd. Pey xo de zaf eserî verdayî.

Eserê ey[bıvurne | çımey bıvurne]

Eserê ey yê tarîxî[bıvurne | çımey bıvurne]

  1. Anabasis (Qalê şerê mabeyna Kîros û Ardeşêrî keno)
  2. Cyropaedia (Qalê cuya Kîrosî keno)
  3. Hellenica
  4. Agesilaus

Eserê ey yê felsefî[bıvurne | çımey bıvurne]

  1. Memorabilia
  2. Oeconomicus
  3. Symposium
  4. Apology
  5. Hiero

Kilmnûşteyê ey[bıvurne | çımey bıvurne]

  1. On Horsemanship (Esparî ser o)
  2. The Cavalry General (Serdarê Esparî)
  3. Hunting with Dogs (Kutikan dir Seydkerdiş)
  4. Ways and Means (Rayîr û Wesîteyî)