Adolf Hitler

Wikipediya ra, ensiklopediya xoserı

Adolf Hitler, 20.4.1889 de suka Braunau am Inni, o taw dıwela Awusturya-Macarıstan de ame dınya, 30.4.1945 de Berlin de xo kışt. Siyasetçiyê do Awusturyayıc bi. Serra 1921. de bi serdarê partiya NSDAP Partiya Almanana mılliyetçiya sosyaliste, 1933 ra tepeya serwezirê imparatoriya Almanan u 1934 ra dıme bınê namekerdena lideri (Alm. Führer) bi serdarê dewleta Almanan u şefê imparatori.

Bınê hukmê Hitleri de Naziyan Almanya de diktatorina Almanya Naziyan nê ro. Serra 1933. ro heme partiy men kerdi ya ki zor ro cı kerd ke xo fesx kerên. Êyê ke verbe mıxalefeti vınderdêne, ro cı pawıt ya ki kapmapanê arêdayışi de eşt hepıs ya ki kışiyay. Hitleri be hetkaran u hemkaranê xo ra pia ravê Yahudiyê Ewropa heqa xo ra mehrum kerdi, tepeya şeş milyonê cı day kıştene, sero tertele vıraşt; ninan ra pia mensubê qıfleyanê dini u etnik u hemcınsbaz u siyasiyê binan ki kışti ke na jüye biye sebebê Herbê Cihaniê Dıyine. Riyê na siyset u kerdenan ver Ewropa de 39 milyoni merdum merdi, ninan miyan de 6 milyoni Yahudiy.