Alfabey Zazaki
Asayış
Alfabey Zazaki, alfabey zıwanê Zazakiyo. Alfabey Zazaki de 32 [hirıs u dı] herfi estê. No alfabe be herfanê Latinki ra nusiyeno. Terefê tayê nuştoğan ra, alfabeyo ke be yardımê roştberanê Zazayan û zıwanzanoğanê zey C. M. Jacobsoni ra aferniyayo û terefê tayê binan ra zi, alfabeyo Kurdkiyo ke Celadet Ali Bedırxani afernayo, yeno gurenayış.
- Alfabey C. M. Jacobsoni: A B C Ç D E Ê F G Ğ H I İ J K L M N O P Q R S Ş T U Ü/Û V W X Y Z
- Alfabey C. A. Bedirxani: A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Ẍ Y Z
| Herfe | Aa | Bb | Cc | Çç | Dd | Ee | Êê | Ff |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Name | a | be | ce | çe | de | e | ê | fe |
| Wendış (IPA) | /α/ | /bε/ | /dzε/džε/ | /tsε/tšε/ | /dε/ | /ε/ | /e/ | /fε/ |
| Herfe | Gg | Ğğ / Ẍẍ | Hh | Iı / Ii | İi / Îî | Jj | Kk | Ll |
| Name | ge | ğe/ẍe | he | ı/i | i/î | je | ke | le |
| Wendış (IPA) | /gε/ | /γε/ | /hε/ | /ɨ/ | /i/ | /žε/ | /kε/ | /lε/ |
| Herfe | Mm | Nn | Oo | Pp | Rr | Ss | Şş | |
| Name | me | ne | o | pe | qe | re | se | şe |
| Wendış (IPA) | /mε/ | /nε/ | /o/ | /pε/ | /qε/ | /rrε/ | /sε/ | /šε/ |
| Herfe | Tt | Uu | Üü / Ûû | Vv | ww | Xx | Yy | Zz |
| Name | te | u | ü/û | ve | we | xe | ye | ze |
| Wendış (IPA) | /tε/ | /u/ | /u:/ | /vε/ | /wε/ | /xε/ | /yε/ | /zε/ |
Herfê gırdi
[bıvurne | çımeyi bıvurne]A, B, C, Ç, D, E, Ê, F, G, Ğ/Ẍ, H, I, İ/Î, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, Ş, T, U, Ü/Û, V, W, X, Y, Z
Herfê werdi
[bıvurne | çımeyi bıvurne]a, b, c, ç, d, e, ê, f, g, ğ/ẍ, h, ı/i, i/î, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, ş, t, u, ü/û, v, w, x, y, z
Herfê xovengi (8)
[bıvurne | çımeyi bıvurne]a, e, ê, ı/i, i/î, o, u, ü/û
Herfê teyvengi (24)
[bıvurne | çımeyi bıvurne]b, c, ç, d, f, g, ğ/ẍ, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, ş, t, v, w, x, y, z
Wendış û nımuneyi
[bıvurne | çımeyi bıvurne]| Alfabeyê Zazaki | ||||
| Herfe | Wendış | Arezekerdış | Nımune | |
|---|---|---|---|---|
| A, a | α | - | ap | |
| B, b | bε | - | bıze / bize | |
| C, c | dzε/džε | verê "a,e,ı,o,u" de = /dz/ verê "ê,i,ü" de = /dž/ peyniya çekuye de verê "ê" de = /dz/ | cıle / cile ciran / cîran rocê (yew roce) | |
| Ç, ç | tsε/tšε | verê "a,e,ı,o,u" de = /ts/ verê "ê,i,ü" de = /tš/ peyniya çekuye de verê "ê" de = /ts/ | çım / çim çite puçê (yew puç) | |
| D, d | dε | - | dest | |
| E, e | ε | - | des | |
| Ê, ê | e | - | dês | |
| F, f | fε | - | fek | |
| G, g | gε | - | ga | |
| Ğ, ğ Ẍ, ẍ | γε | - | ğezale ẍezale | |
| H, h | hε | - | her | |
| I, ı I, i | ɨ | - | zımêli zimêlî | |
| İ, i Î, î | i | - | isot îsot | |
| J, j | žε | - | jew | |
| K, k | kε | - | kesa | |
| L, l | lε | - | lınge | |
| M, m | mε | - | manga | |
| N, n | nε | - | nan | |
| O, o | o | - | oğır / oẍir | |
| P, p | pε | - | puç | |
| Q, q | qε | - | qatır / qatir | |
| R, r | rrε | - | rınd / rind | |
| S, s | sε | - | saci / sacî | |
| Ş, ş | šε | - | şêr | |
| T, t | tε | - | tire / tîre | |
| U, u | u | - | ustıne / ustine | |
| Ü, ü Û, û | y/u: | - | düri / dûrî | |
| V, v | vε | - | verg | |
| W, w | wε | - | ware | |
| X, x | xε | - | xılık / xilik | |
| Y, y | yε | - | yar(e) | |
| Z, z | zε | - | zımıstan / zimistan | |
Ferqê vengan / herfan
[bıvurne | çımeyi bıvurne]| 'a | á | a | o |
|---|---|---|---|
| 'alale (elelo, elok, culıxe) | ? | asmên | oğır |
| b | p | ph |
|---|---|---|
| ban | porr | phan |
| c | ç | çh |
|---|---|---|
| cem | çım | çhem (ro, la) |
| d | t | th | ť |
|---|---|---|---|
| dü (du) | tüye (tuye) | thüye (kund) | ťeyr (theyr) |
| é | e | ê |
|---|---|---|
| érd (erd, hard) | des | dês |
| f | v | w |
|---|---|---|
| fek | vewre (vore) | ware |
| g | k | kh | q |
|---|---|---|---|
| galık | kal | khal[ık] | qal |
| ğ | h | ħ ya zi 'h | x | y |
|---|---|---|---|---|
| ğele | hal | ħal, 'heş | xal | yene |
| ı | i |
|---|---|
| bın | bin |
| j | ş |
|---|---|
| jên (zên) | şêr |
| l | ´l |
|---|---|
| lınge | łınci |
| m | n |
|---|---|
| mar | nan |
| r | rr | ŕ |
|---|---|---|
| sere (sare) | serre | seŕ[ı] |
| s | ś | z |
|---|---|---|
| sole | śi (kemere) | zıme |
| u | ü | û |
|---|---|---|
| ustıne | lüye (luye) | łûr (merreo gırd) |
Bıvênên
[bıvurne | çımeyi bıvurne]- Zazaki
- Alfabeyanê Zazaki sero be Tırki yew meqale (Archived 2013-08-05 at the Wayback Machine)