Mestûra Erdelanî

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Heykelê Mestûra Erdelan

Mestûra Erdelan yan zî Mah Şeref Xanim Mestûra Erdelan yan zî Mestûra Kurdistanî (b. 1805, Sîne - m. 1848, Silêmanîya) şaîr û nuştekar û tarîxnuştoxa Kurd a. Pîyê ci Ewlesen (Ebul Hesen) Beg bi.

Cuya aye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Mestûra Erdelan paytextê Mîrektîya Erdelan, Sîne de yew keyeyo arîstokrat de amey dinya. Gedeyîya xo de meraqdarê wendişi bî. Edebîyatê Erebî û Farisî ra dima fiqih wend. 28 (goreyê tayê çimeyan 20) serrîya xo de bi walîyê Sîne, Xusrewxan Erdalanî de zewijîyaya. No zewaj de qet gedeyê (doman, qic) aye nêbî. Zewajê înan new serrî dewam kerd. Xusrewxan Erdalanî nêweş kewt û merd. Mergê ey ra dima Mestûre Erdelan şî bajarê Silêmanî ke paytextê Mîrektîya Baban bi.

Tarixê Kurdistanî de cayê aye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Kurdan mîyan de cinîya tewr verîn a ke tarîxnuşta. Aye derheqê tarîxê Mîrektîya Erdelan de û bîyayeyê ke Kurdistan de vejîyayê nuştî. Tarîxê Kurdistan de cayê Mestûre Erdelan zaf muhîm o. Aye seba tarîxê Kurdistan çimeyê mûhîm pey xo de verdayê. Mestûra Erdelan bi Erebkî û Fariskî zanayêne. Tayê eserê xo zî bi nê ziwanan nuştî.

Kitabî Mestûra Erdelan seba Îngîlîzkî, Almankî û Fransizkî ameyê çarnayîş. 2005an de Hewlêr de seba Mestûre yew festîvale organîze bî û Parkê Xoserîye de yew heykelê ci ame ronayîş. Ancîya bajarê Sîne de zî heykelê ci esto. Tosinê Reşîdî derheqê cuya aye de bi nameyê Mestûre romanêk nuşto.[1]

Şiîrnusîya aye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Mestûra Erdelan şaîre bî. Dezayê Mestûra Erdelan, Mîrza Ekber Sadiq kitabê xo yo ‘Hedîqey Nasrî" de vano ke Mestûra Erdelan nêzî 20 hezar beytî nuştî. Labelê teyna 2 hezar beytê ci resayê destê ma. Hem bi Kurdkî û hem zî bi Fariskî nuştî. Labelê zafaney şîîrê ci destê ma de nîyê. Tena ey şîîrî ke hetê Mîrza Eseddula Xanî Kurdistanî, serekê Kulturî yê Sîne ra Tahran de amey çapkerdiş mendê. La çapbîyayeyan ra ey Kurdkî zaf tay ê. Şîîrê aye ke raseyê ma dest, zafê ci bi lehçeya Hewramî yê. Yew şîîrê ci wina yo:

Min ew jinem ke le pakî le serûy hemîwan im,
Le hemû xêlê jinan de niye kes hawşan im:
Le jêr serwênekem de serêke hêjay tac,
Belam le zebrî zeman wa qetîsî dewran im.[2]

Mestûre Erdelanî

Mergê aye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Silêmanîya de weşîy xo kerda vinî, merda. Mezela aye Silêmanîya dera.

Eserê aye[bıvurne | çımey bıvurnê]

  • Divan (Divan-î Masturah Kurdistanî) - (Farisî û Kurdkî)
  • Mêjûy Erdelan (Farisî)
  • Bawerîya Îslamî û Rîsaleya Îbadetî (Farisî)

Çimeyî[bıvurne | çımey bıvurnê]

"Error: no |title= specified when using {{Cite web}}". 

  • Mestûre, Serê Hêjayî Tac Bû, Weşanxaneyê Ronahî, 2005
  • Rûpela 37'an