Hewramî

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre

Hewramî ya zî Goranî fekanê ziwananê Gorankiyan ra yewo.

Fekê hewramî sero[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Seserra 16. ra hetanê 21. Veroc û Rocvetişê Kurdistanî de ziwanê edebîyatî bî. Ziwanê Mîrektîya Erdelanîyo resmî bî. Labelê weşîyayîşê Mîrektîya Erdelanî û bihêzbîyayîşê Mîrektîya Baban ver, cayê xo da Sorankî. Veroc û Rocvetişê Kurdistan de hetê Yarsanan, Şebekan, Kakayîyan, Bacilanan ra yena qiseykerdiş. Kitabê dînî yê Yarsanan bi Hewramî ameyê nuştene. Ewro mîyanê 300.00 - 500.000 kesê bi Hewramî qisey kenê.

Mîyanê lehçeyanê ziwananê Zazaki-Gorankiyan de tewr zaf Hewramî nêzî Zazaki ya. Ziwanşinasiye u ziwanzanî Hewramî teberê ziwanê Kurdkî de vînenê. Nêzî %30ê çekuyanê Hewramî û Avestayî yew ê.

Fekê hewramî[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Têversanayışê ziwanê Hewramî be ziwananê İrankiyê binan[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Kelhurî Soranî Lekî Kurmancî Zazakî Hewramî Bacalanî
Mi Min Min Ez, Min Ez, Mi Amin, Min Min, Emin
Ti To Tu, te Ti, To To, Etû, Tû Ti, To
Mi kem Min dekem Min mekem Ez dikim Ez kena Amin/Min mekerû Min mekere
Mi çim Min deçim Min Meçim Ez diçim Ez Şona Min milû Min melû
Fire Zor Fira Pir, Gelek, Zaf Zaf Zor/fira fire
Wet Got/Wut Wat/vit Got Vat Wat/vat Wet
Îrênge Esta Îske/Îse Niha, Vêsta, Nika Nika îse êste
Hat- Hat- Het- Hat- ame- ame- ame-
Hena Bang, Deng Hena Deng Veng Deng Deng
Kel´n Gewre Kel´n Gewre, Gir, Mezin Pîl, Gird Gore Gewre
Wa Ba Wa/va Ba Va Va/Wa Va
Waran Baran Waran/varan Baran Varan Baran Baran
Gen Xirap Gen/xiraw Xirab Xirab Xirab xirab

Kitabê Hewramî[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Hetanê serra 1900an, 38 kitabî bi ziwanê Kurdkî nusîyaybî û înan ra 18 hebî bi be ziwanê Hewramî bî, 10 bi sorankî û 10 zî bi Kurmanckî bî. Labelê ewro mîyanê lehçeyanê ziwananê Gorankiyan de tewr tay kitabî Hewramî estê.

Sîteyî[bıvurne | çımeyi bıvurne]

http://www.hawraman.com/