Rengê posteyê merduman

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
(Rengê postê merduman ra ame ardış)
Xeritaya rengê postanê merduman

Rengê posteyê merduman pêro be miqtarê melanini ke bedenê merduman de estê, gırê dayo. Rengê posteyi, rengê siyayi ra heta rengê sıpêyi vurriyeno û sebebê cıyo evolusyonal tam bêli niyo, hema vaciyeno ke cênetikê merdumi ra rengê posteyi vurriyeno. Normal de posteyê merduman de cayo serên bêrengo. Melanin poste de cayanê yewıne û dıyıne de esto û uca ra reng dano era posteyi. Pigmentê melanini ke bedenê merduman sero reng dano, tici ra merduman paweno û sıtar keno. Roşniya ultraviyole û zerari ra ver bedenê merduman ra vurriyeno. Hewayo germ de beden pigmentê melanini zaf vırazeno û a ri ra cayê germi de (zey Afrika, mıntıqaya ekwatorale) rengê posteyê merduman tariyo û siyayo. Pigmentê melaninini vıraştışê karê cênano. A ri ra eke yew merdum şono mıntıqaya ekwatorale ya ki cayê germi, rengê posteyi cı be leze ra tari û siya nêbeno û be leze ra zenci û siyabiyayışi cı bêimkano. Hem (eyni) şekıl de doman û qıtekê cı zi nêbenê zenci û siya. Semedê siyabiyayene gani zeman zaf bıvêro. Miyanê enê dom de rengê posteyi cênerasyonanê neweyan hêdi hêdi deha beno tari û siya. Taribiyayış cênanê cênerasyonanê neweyan sero hêdi hêdi kar keno û a ri ra rengê posteyê merdumi beno tari. Posteyê ke rengê cı rakerdeyo û sıpêyo, şeno be tesırê roci û tici tari û siya bo. Rengê pısteyi korê kulturan de hewna zaf muhımo û statuyê sosyali bêli keno.

Klasifikasyoni[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Sınıfkerdışê rengê posteyi (skalaya Von Luschani ra)

Tip Nameyo bin Roci ra Bronzbiyayış Skalaya Von Luschani
I Posto zafakerde û sıpê zaf sıxlet sıxlet niyo 1–5
II Posto akerdeyo ke Ewropayıco pêro sıxlet niyo 6–10
III Posto miyanrakerde / posteyo ğele ya zi ewropayıcê veroci kemi pêro 11–15
IV Miyantari / esmer ya zi Deryayo Sıpêyıc kemi zaf sıxlet 16–21
V Posto tari ya zi qehwe zaf kemi tari nêbeno 22–28
VI Posto zaftari ya zi siyahi xeylê kemi rengê posteyi tari nêbeno, çıke rengê posteyi siyayo 29–36