Tokyo

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de pusula Xıl de cıgeyrayışi
Tokyo
東京
Metropol
Tokyo Montage 2015.jpg
Şınasiye
Mıntıqa Kanto
Ware Adachi-ku (d)
İdarey merkezi Japonya
İdare Empire of Japan (d)
Erd 2,187.08 km²2 187,66 km2
Nıfus 12,527,115 13 929 286
Berziye 6 m
Serdar Yuriko Koike (d)
Letey seate UTC+09:00 (d)
Xerita
Geokod 1850144


Tokyo (be Japonki: 東京; Tōkyō ) bacarê Japonyayo u Tokyo rocakewtena (rocvetış, şerq) ê Japonya dero. Tokyo hem paytextê Japonyayo hem zi tewr gırd bacaro. Nıfusê Tokyoy zaf deyrayo u dınyade rêza yewıne dero.

Serra 1968ıne de hıkumetê Tokugawa ke dêm diya, dıma (dıme ra) imperatoro (İmperator Meiji) ke paytextê dewrê wexti Kyoto de ronıştaye bi, bar kerd şi Edo u namey Edoy vurniya ra Tokyo, mena cı yena ra paytextê cıyo ke Rocvetış dero.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Namey verênê Tokyo “Edo”ya zi "Yedo" biyo. Serra 1868 da İmparator Meiji texte kerde u nameyê bacarê Tokyo. Seserra 18. nıfus ê Tokyo biya 1 milyon. Serra 1923 da seba ke zelzeley Kanto Tokya zaf xirap bıya. Waxte Herbê Dınyayê Dıyine, Dewletê Amerikayê Yewbiyayey zaf bomba şavıd Londra u zaf merdumu merd. Feqat hokumet ê Japonya zaf xewitiya u newe Tokya vıraşt. Serra 1964 da Olimpiyatu Tokya da kay kerd.

Tarixê Tokyo zaf zelzeley estê. Serrunra 1703, 1782, 1812, 1855 u 1923 Tokyo zaf xırap kerd. Zelzeley 1923 da 140,000 merdumu merd. Ewro bacarê Tokyo zaf saglamo; ınke zelzeleyi zaf merdumi nı kışen.

İklım u nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Hewa Tokyo wenuka. Zaf silun waren. Seba ke silun, erde Tokyo kheweo (kıhoyo). u daru zafa. Feqat her serra zelzele esta. Nıfus ê Tokyo 12 milyona; feqat nıfus ê metro 35 milyona; dınya da yewıniya. Tede taê şarê geribu êsta.

İqtısad[bıvurne | çımey bıvurnê]

Iqtısadê Tokyo girda. Dinya de sıra (8.) dera. Endustriy Teknoloci u komputerê Tokyo zaf be kaliteyê. Merkez e firmaun Mitsubishi, Toyota u Honda Tokya da runisti. Endustriy turizm u komunikasyon zaf pila. Seba ke zelzeleyun endustriy konstruksiyon zaf kaliteyê.

Sûkê bıray[bıvurne | çımey bıvurnê]

Berlin, New York City, Gallera Verociya Newi (d), Jakarta (d), Seul, Cairo Governorate (d), Pekin, Roma, Paris, Moskowa, São Paulo, Londra, Şam, São Paulo (d), Amman (d), Casablanca (d) u Delhi (d)


Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]