Ebu Bekîr

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Ebu Bekîr
Rashidun Caliph Abu Bakr as-Șiddīq (Abdullah ibn Abi Quhafa) - أبو بكر الصديق عبد الله بن عثمان التيمي القرشي أول الخلفاء الراشدين.svg
Melumato şexsi
DewleteErebıstano Seudi
Cay biyayışiMeke
CınsiyetCamêrd
Biyayış573
Merdış22 Tebaxe 634
Cay merdışiMedina
GureMuezzin (en), Siyasetkar u Esker
PartnerQutaylah bint Abd-al-Uzza (en), Umm Rummān Zaynab bint ‘Āmir (en), Habiba bint Kharija (d) u Asma bint Umays (en)
DomaniAisha (en), Abdullah ibn Abi Bakr (en), Abdu'l-Rahman ibn Abi Bakr (en), Muhammad ibn Abi Bakr (en), Asmā' bint Abu Bakr (en) u Umm Kulthum bint Abi Bakr (en)
Baweriyeİslam
ŞariyeErebi, Quraysh (en) u Banu Taym (en)

Ebu Bekîr (bi Erebkî: عبد الله بن أبي قحافة عثمان بن كعب التيمي القرشي أبو بكر الصديق) (Namey eyo tam: Abdullah bîn Kuhafe bîn Kaab et-Teym el-Kureyş, Ebu Bekîr es-siddik) (b. 573m. 23 Keşkelun 634
(-1386 )), hem rayberê Muhammediyo hem zi Xelifeyo verêno. Namey ey verdê Mısılmaney Abdulkâbe Bı mısılman zey Mıhemmedi namey cı vırna ke Abdullah. Leqebê ey o tewr vılabıyaye Ebu Bekîr es-Siddîko.[1] Hicret ra ver Muhammed keynay Ebu Bekîr`i de zewajêno, no rid ra o beno vistewreyê Muhammedi.

Eşira cı[bıvurne | çımey bıvurnê]

Ebu Bekîr, Benu Teyman ra Qebila ya Kureyşî rayo. Meka de ameyo Dınya. Piyê cı Ebu Kuhafe yo. Maya cı Ummul-Xeyr Selmaya.

Mısılmaney[bıvurne | çımey bıvurnê]

Bawerîya sunîyan ra gore camêrdan ra tewr verî Ebu Bekîr muslumanîye qebul kerda. Goreyê tarîxnasanê îslame ra, verî o tuccar bi. No sebeb ra sayeyê ey ra zaf merdimî biyê musluman. Wexto Muhammed 662 de Mekke ra hîcret keno şino Medîna, Ebu Bekîr zî tede şino.Na babete ser o Kur’ana Kerîm de ayeta çewresine ya sûraya Tewbe de ana behs beno: "Eger şima hetê ey (peyğamberî) nêkerê, (şima zanê ke) înan ke înkar kerd, wexto di kesan ra yewî bi xo bi, ey uca (Mekke) ra vet, Ellah bi xo hetê ey kerdibi. Hanî ê şikefte de bî. Hanî ey hevalê xo ra vatêne, “mebe xemgîn çunkî Ellah ma de yo.” Homa zî ey ser de hîsê bawerî û huzur vila kerdo, çîkê şima înan nêvînenê, bi orduyê tewiran homa ey girê da (şîdîna). No rid ra Homa vateyê înan ke înkar kenê ard derecaya nizme (veng vet). Qisaya Homayî zî tewr berza. Homa wayîrê hêzî yo mutlaq o, wayîrê hûkm û hîkmetîyo." (Tewbe, 9/40)

Xelîfeyîya Ey[bıvurne | çımey bıvurnê]

Hîcret ra pey Ebu Bekîr Medîna de awankerdişê Mescîd-î Nebewî de xebitîyeno. Hetkarî kerda. Cengê Bedîrî de mecbur mendo lajê xo Abdurrahman de ceng bikero. Wefatê Muhammedî ra dima mişewreyî benê. Nê mişewreyan de Ebu Bekîrî ra bîyat beno û no rid ra o yeno xelîfe weçînayîş. Wextê ey de, ê kesê ke ey ra vanê pêxamber, qebîlayê ke nêwazenê zekatê xo bidê û hereketê ke seba dîn ra vejîyayîşî benê, înan de mucadele kerdo.

Ebu Bekîr, seba ke tayê hafizî yenê kiştiş sey Mushaf Kur’an dano arêkerdiş. Nizdîyê di serrî xelîfeyî keno û mergê ey ra pey Omer beno xelîfe.

Tutê Ey[bıvurne | çımey bıvurnê]

Çar hebî tutê ey estê:

  1. Abdullah
  2. Aîşe
  3. Esma
  4. Abdurrahman

Çime[bıvurne | çımey bıvurnê]