Eli

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
Eli
Melumato şexsi
Dewlete Xilafetê Raşidun
Cınsiyet Camêrd
Cayê biyayışi Meka
Biyayış Verê
Merdış (Imam Ali Mosque de merdo)
Cayê merdışi Kufa(Assassination ra merd)
Gure Merdımê dewleti, Qadi, Fekih, muhaddith, mufassir, Hakım, Şair û Caliph
Zıwani Erebkiyo Klasik û Erebki
Hempar Fatıma, Umm ul-Banin, Umamah bint Zainab, Asma bint Umays, Khawla al-Hanafiyya, Q87345984, Q94573739 û Q61358382
Domani Hesen, Usên, Ebas bin Eli, Jafar ibn Ali, Mıhemmed bin Hanefiyye, Zeyneb bint Eli, Ummu Gulsım bint Eli, Hilal ibn Ali, Ruqayya bint Ali, Usman bin Eli, Khadija bint Ali, Emer bin Eli, Muhsin bin Eli û Fatima bint Ali
Maye Fatimah bint Asad
Pi Ebu Talib bin Abdulmuttalib
İtıqad İslam
İmza İmzaya cı

Eli bin Ebutalıb 13yê Recebi, serra 30a Am-ul Fili de, Meka de ameyo riyê dınya. O baweriya İslamê Şıi de 14 mesuman ra dıyın u 12 imaman ra zi yewıno. Namey Eli be Erebki Eli bin Ebu Talıb (علي بن أبي طالب ʿAlī bin ʾAbū Ṭālib [Lacê Ebu Talıbi Eli]) vêreno.

Dewrê Eli de İslam

Mısılmanê Şıiyi wexto ke namey ey (ya zi namey imamanê binan) dekernenê, dıma vanê "Eleyhisselam" (Erebki: عليه سلم, ´eleyhi-s selam). Kılmkerdışê nê qısey nuştış de zey "e.s." beno u yeno be mena "Selam ey rê bo".

Şınasiya Eliyi[bıvurne | çımeyi bıvurne]

  • Name: Eli
  • Leqeme: Murteza
  • Kunya: Ebul Hesen
  • Namey piyê xo: Ebu Talıb
  • Namey maya xo: Fatıma
  • Cayê biyayışi : Meka, Kebe de
  • Tarixê biyayışi: 13. Receb, 23 (vist u hirê) serri Hicret ra ver
  • Emr: 63 (şeşti u hirê) serri
  • Mıdetê İmametiye: 30 (hirıs) serri
  • Qıci (domani): 12 (des u dı /dıwês) laci, 15 (des u panc /pancês) keyney (çêney)
  • Tarixê merdışi: 21. (vist u yew) Remezan, hicri serra 40 (çewres)ıne de
  • Sebebê merdışi: pê şımşêriya ağuyıne
  • Cayê merdışi: Kufa, İraq de
  • Cayê mezela cı: Necef, İraq de

Qıseyê Eliyi[bıvurne | çımeyi bıvurne]

  • Exlaqo rındek, embazo de tewr rındo; nişanê defterê emelê momıni exlaqê xoyo rındeko.
  • Oyo ke nêheqiye ver de vıley xo keno çewt, lewey (hetê) heqa xo de şerefê xo ki keno vındi.
  • Namus sedeqey rındekiyo.
  • Jüan (zuwan) teraziyê mordemiyo.
  • Lewey feqiran de ronışe, şıkrê xo zêdnenay.
  • Mal u mılko newe herinaene ra aver, mal u mılko ke to dest dero, aver pê ey kar u gurey xo bıvêne.
  • Xanedaniye (zenginiye) ğeribiye de zey welatia; xızaniye (feqiriye) ki welat de zê ğeribiya.
  • Hewna ke nêkewtay raye, embazê xo, hewna ke nêkewtay ban (keye, çê) ki ciranê (embıryanê) xo pers ke.
  • Zûrkerdene ra ber qısurê do gırd çino.
  • Şehwet jü keyber ra kewno cı, aqıl ki keyberê bini ra veciyeno.
  • Vatoği ro seyr meke (meewne), vatene (qıse, vate) ro seyr ke (bewne)
  • Nıianê merdene, biyaena(dınya amayena)
  • Merdene xo vira kerdene, qelbê mordemi kena kerrın.
  • Mal u mılk çımê merdumi nêkeno mırd, zerreweşiya xo rê bıguriye/bıxebetiye.
  • İnsan wexto ke weşoi hewn dero; wexto ke merd hewn ra werzeno.
  • Rareyayışê (raxelesiyayış) merdumi, raştiye dero.
  • Oyo ke ilmê xo ra nêdano kesi, o zey cahilano.
  • Dı çi estê ke peyniya xo çıniya; yew ilm, yew ki aqıl.

Çımeyi[bıvurne | çımeyi bıvurne]