Hindıstanê Britanya

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to navigation Jump to search
Hindıstanê İngılızan aseno

Hindıstanê İngılızi, Hindıstanê Britanya, Racê Britanya ya zi İmperatoriya Hindıstani oyo ke erdê Hindıstan, Pakıstan, Bengladeşi de hakimiyetê İngılızano. Serrê 1858-1947 miyan de, İngılızi uca de hukım kerdo, Hindıstan u dormey xo kewto bınê hakimiyetê İmperatoriya Britanyay. Yew zi keyê ke Hindıstan bınê işğalê İngılızan de mendo, wına periyodê dominyoni vaciyeno. Merkezê nê dewleti Kalkuta (1858-1912) u dıma New Delhi (1912-1947) bi. Zıwanê xo zıwanê Hindustani bi ke no zıwan Hindki u Urdki ra vıraziyao, aferiyao. Perey xo zi "British Indian Rupee" (Rupiyê Hindê Britanyay) bi.

Her çi ra raveri, İngılızi u Felemenki cayê rocvetışê Hindıstani de ticaret kerdêne, çiyê roştêne u ernayêne. Çı wext ke İmperatoriya Baburi hakimiyetê xo kerdo vıni u kewto zeyıf, İngılızizan Baburi ardo cêri, Hindıstan vêrdo bınê destê İngılızan ra. Qıraliça İngılızi serra 1876ıne de namê xo Qıraliça Hindıstani kerdo u xo zey hakimê Hindıstani diye. Dıma Cengê Cihaniê Dıyıne, ekonomiya Britanyay zaf zerar kerdo u kewto bêhal. Co ra ke İngılız Hindıstan rê suwendê xoseriye dao u serra 1947ıne de Hindıstan u Pakıstan veciyê destê İngılızan ra u xo reynê ra, xoseriye ilan kerda.