Pakıstan

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Tılo bê pusula Tılo bê Geyrayışi
Cumhuriyetê Pakıstano İslami
جمہوریۂ اسلامی پاکستان
Islāmī Cumhūrīye Pākistān
Asayış
Desmal u Arma
Flag of Pakistan.svg State emblem of Pakistan.svg
Şınasiye
Ware Dewleta xosere (d)
Sinori Efğanıstan, Hindıstan, Cumhuriyetê Şariê Çini u İran
İdare Islamabad Islamabad (d)
Erd 796 096 km²881 913 km2
Nıfus 197 015 955
Hıkumet Cumhuriyeto İslami Cumhuriyeto federal
Serdar Mamnoon HussainImran Khan (d)
Kodê telefoni +92
Letey seate UTC+05:00 (d)
Kodê interneti .pk
Zıwano resmi İngılızki
Merş Qaumi Taranah (d)
Cayo tewr berz K2 (d)
Cayo tewr nımze Deryayê Erebi
Pere Pakistani rupee (d)
Xerita
Pakistan on the globe (de-facto and claimed hatched) (Afro-Eurasia centered).svg

Pakıstan (be Urduki : اسلامی جمہوریۂ پاکستان Islami Cumhuriye Pakistan) yew dewleta qıtaya Asyaya. Cayê xo verocê qıtaya Asya dero. Dorme ra Hindıstan, Efğanıstan, Çin, İran û Deryayê Erebi estê. Paytextê Pakıstani sûka İslamabadiyo. Nıfusê xo 168 milyono. Zıwanê xoyê resmiyi Urduki û İngılızkiyê. Sistemê idareyi cumhuriyeto. Pakıstani serra 1947ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

Etimolociye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nameyê Pakıstani Farski de maneyê Cayê Paki ra yeno û panc eyaletanê Pakıstani ra vıraziyayo.

  • P -> PENCAP
  • A -> AFGANYA
  • K -> KEŞMİR
  • S -> SIND
  • TAN -> BELUCISTAN

Coğrafya[bıvurne | çımey bıvurnê]

Zımey rocakewtışê Pakıstani de Çin, zımeyê rocawani û rocawan de Efğanıstan, rocakewtış de Hindıstan, verocê rocawani de İran estê. Erdê xo 796.095 km²yo. Pakıstan de iklımê Musoni hakimo, 6 aşmi varan esto, 6 aşmi çıniyo. Zımeyê Pakıstani zaf kohıno û iklımo serd hakimo. Merkez û veroc berz niyo, zaf çoli estê. Pakıstan de amnani zaf germo, zımıstani zıme de zaf serdo, veroc de nermo.

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Pakıstan ekonomiye de yew dewleta peysermendiya. Ekonomiya Pakıstani weş niya, IGM 0,504o. Zımeyê Pakıstani de ekonomiye zaf xırabına, veroc de tayê sûkanê Karaçi de fealiyetê ekonomiki estê. Ekonomiya Pakıstani her serre bena gırd. Pakıstan de yewiya pereyi Rupiyo. Pakıstan be DAY, Çin, Erebıstano Seudi, Almanya û Kuweyt ra rotış û herinayış keno.

Serre GDP be Dolar İndeksê enflasyoni
(2000=100)
Serê kesi
1960 20,058 4.76 Pakistani Rupees 3.37
1965 31,740 4.76 Pakistani Rupees 3.40
1970 51,355 4.76 Pakistani Rupees 3.26
1975 131,330 9.91 Pakistani Rupees 2.36
1978 283,460 9.97 Pakistani Rupees 21 2.83
1985 569,114 16.28 Pakistani Rupees 30 2.07
1990 1,029,093 21.41 Pakistani Rupees 41 1.92
1995 2,268,461 30.62 Pakistani Rupees 68 2.16
2000 3,826,111 51.64 Pakistani Rupees 100 1.54
2005 6,581,103 59.86 Pakistani Rupees 126 1.71

İdare[bıvurne | çımey bıvurnê]

Uniteyê idareyê Pakıstani

Pakıstan yew cumhuriyeto de federalo. Pakıstan de 4 eyaletê gırdi (Beluçıstan, Sind, Pencap, Xeyber Pextunxwa) û 4 werdi estê.

Name Statu Erd(km²) % Nıfus % Merkez
1 Beluçıstan Eyalet 347,190 39 % 13,162,222 7 % Quetta
2 Xeyber Pextunxwa Eyalet 74,521 9 % 26,896,829 14 % Peshawar
3 Pencap Eyalet 205,344 23 % 91,379,615 46 % Lahore
4 Sind Eyalet 140,914 16 % 55,245,497 28 % Karachi
5 Islamabad Wer 1,165 0,1 % 1,151,868 0,6 % Islamabad
6 FATA Ware 27,220 3 % 4,452,913 2,3 % Peshawar
7 Azad Keşmir Ware 13,297 1,5 % 3,631,224 1,8 % Muzaffarabad
8 Gilgit-Baltıstan Ware 72,496 8 % 1,441,523 0,7 % Gilgit

Demografiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Sıxletiya nıfusi

Nıfusê Pakıstani 180 milyono[1] û gırdbiyayışê nıfusi zaf rêwo/lezo.

Nıfus pêro 0–14 (%) 15–64 (%) 65+ (%)
1950 37,542,000 40.3 54.1 5.6
1955 41,109,000 40.3 54.8 4.9
1960 45,920,000 40.4 55.3 4.3
1965 51,993,000 41.6 54.5 3.9
1970 59,383,000 42.6 53.6 3.8
1975 68,483,000 43.2 53.1 3.7
1980 80,493,000 43.4 52.9 3.7
1985 95,470,000 43.4 52.9 3.8
1990 111,845,000 43.7 52.5 3.8
1995 127,347,000 43.3 52.9 3.8
2000 144,522,000 41.4 54.7 3.9
2005 158,645,000 38.1 57.8 4.1
2011 183,593,000 35.4 60.3 4.3

Şari[bıvurne | çımey bıvurnê]

Pakıstan de zaf mıxtelif şari cıwiyenê. Lista şarê gırdiya inan naya;

  • Pencabıc= 78.7 milyoni(45%)
  • Peştun = 27.2 milyoni (15%)
  • Sindıc = 24.8 milyoni (14%)
  • Seraiki = 14.8 milyoni (8.4%)
  • Muhaciri = 13.3 milyoni(7.6%)
  • Beluçi = 6.3 milyoni (3.5%)
  • Binani = 11.1 milyoni (4.66%)

Baweriye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Pakıstan yew cumhuriyeto de İslamiyo û %95-98ê nıfusi (187,343,000 milyoni) mısılmano. %3-5ê nıfusi dinanê binan rê bawer kenê.

Referansi[bıvurne | çımey bıvurnê]

  1. http://www.census.gov.pk/
  2. "Ahmadi massacre silence is dispiriting". Declan Walsh. guardian.co.uk. June 7, 2010. http://www.guardian.co.uk/commentisfree/belief/2010/jun/07/ahmadi-massacre-silence-pakistan. Retrieved 2010-08-28. 
  3. "Persecution of the Ahmadiyya Community in Pakistan". Harvard Human Rights Journal. http://www.law.harvard.edu/students/orgs/hrj/iss16/khan.shtml. Retrieved 30 August 2010. 
  4. "Fear and silence". http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/the-newspaper/editorial/fear-and-silence-760. Retrieved 5 September 2010. 
  5. http://www.pakistantoday.com.pk/2011/12/12/city/karachi/being-cyrus-in-karachi/?printType=article