Malêzya

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Malêzya
مليسيا
Desmal û Arma
Flag of Malaysia.svg Coat of arms of Malaysia.svg
Marş: Bersekutu Bertambah Mutu
برسكوتو برتامبه متو
Xerita
Malaysia on the globe (Southeast Asia centered).svg
Şınasiye
Zıwan Almanki
Paytext Kuala Lumpur
Sûka tewr gırde Kuala Lumpur
Sazbiyayış 2 Tebaxe 1957
Cıwiyayış
Şar Malay
Hıkumet Monarşiya Federale (Parlamenter)
Serdar Abdulhalim Muazzam Şah
Din İslam
Erd 329.847 km²
Nıfuso texminki 28,334,135
Sıxletiye 86/km²
Ekonomiye
Endekse gırdbiyayışe merduman 0.833 (zaf berzo)
Pere Riggit
Kodê perey RM
Cayge
Wext MST (UTC+8)
İnternet .my
Kodê têlefoni +60

Malêzya mıntıqa ra verocê Asya dera. Dewleta Malêzya dı parçey ra yena pêra: Malêzyaya Rocvetışi û Malêzyaya Rocawani. Benateyê Malêzyaya Rocvetışi û Malêzyaya Rocawani de Deryayê Çini esto. Zımeyê Malêzya de Tayland, Bruney û Butan; veroc de Singapur û İndonezya; rocakewtene de Okyanuso Pasifik; rocawan de İndonezya estê. Paytextê Malêzya Kuala Lumpuro. Malêzya 13 eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla). Malêzya ezaya Mıletê Yewbiyayey û G20ia. Sistemê idareyê xo monarşiya qanuniya.

Tarix[bıvurne | Çımey bıvırnê]

Tarixê Malêzya newiyo. Verê seserra 10ıne de, qralanê Malayan Malêzya de hukım kerdo. Seserra 14ıne de Erebi ameyê Malêzya û ticaret kerdo. Seserra 15ıne de şarê Malayan İslamiyet qebul kerdo. Seserra 15ıne ra nat, Malêzya zaf işğali diyê. Serra 1511ıne de, Portekizi Malêzya işğal kerda û Malêzya biya koloniya/mıstemera Portekizan. Malayan û Portekizan zaf ceng kerdo. Feqet serra 1641ıne de, Hollanda Malêzya isğal kerda, dewleta Portekizi uca ra fetelna. Serra 1786ıne de, Britanya Malêzya işğal kerda. O wext, dewleta Malêzya biya letey: Koloniya Malêzyaya Britanya û Koloniya Malêzyaya Hollanda. Feqet serranê 1942 û 1945 miyan de Japonya Malêzya işğal kerda. Serra 1963yıne de Malêzya xo reyna ra, xoser ilan kerd.

İklım û sûki[bıvurne | Çımey bıvırnê]

Hewa û iklimê Malêzya zaf germıno. Wextê ammani zaf sıliya Musoni varena. Her serre lasêri zaf zerar danê.

Sûkê Gırdi:

Sûka Kuala Lumpuri zaf raver şiya. Tede bina û banê xeylê berzi estê. Kuala Lumpur bacarê dewiziyo, paytextê borsayo, merkezê iqtısadê Malêzyayo. Asmênresayê Petronasi zaf berzo (452 metre); dınya de ê dıyıno (2).

Xeritaya Malêzya

Nıfus[bıvurne | Çımey bıvırnê]

Nıfusê şarê Malêzya 25 milyono; şarê Malêzya sûkan de roniştiyo. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê, zey: Malayan, Ereban, Ewropayıcan, Çinıcan, Vietnamıcan û Kamboçyayıcan. Dinê şarê Malêzya İslamo; feqet tede zaf mıxtelıf dinê bini ki estê: Hinduizm, Sikhizm, İsewitiye û Budizm. Zıwano resmi Malaykiyo. Nuskar û wendoğê xo zafê.

İqtısad[bıvurne | Çımey bıvırnê]

İqtısadê Malêzya zaf qewetıno. Feqet tayê mıntıqan de zaf peyser mendo. Teknolociya Malêzya zaf be kaliteya. Her serre iqtısadê Malêzya beno gırd. Feqet serra 1998ıne de İqtısadê Malêzya zaf krizê gırdi diyê.

Çımey[bıvurne | Çımey bıvırnê]