Qraliya Yewbiyayiye

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(Redirected from Britanya Gırde)
Xıl de pusula Xıl de cıgeyrayışi
Qraliya Yewbiyayiya Britanya Gırde u İrlanday Zımey
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Asayış
London from a hot air balloon.jpg
Desmal u Arma
Flag of the United Kingdom.svg Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg
Şınasiye
Ware İngıltere
Sazbiyayış
İdare Londra Londra
Erd 243.610 km²242 495,41 km2
Nıfus 65 102 385
Serdar Elizabeth IITheresa MayII. Elizabeth
Letey seate UTC±00:00 (d)
Zıwano resmi İngılızki
Merş God Save the Queen (d)
Cayo tewr berz Ben Nevis (d)
Terzê idarey Constitutional monarchy (d)
Ezayey Mıletê Yewbiyayey, NATO, Yewiya Mıletanê İngılızi, Council of Europe (d), G8, OECD, Acansê asmêniê Ewropa, World Trade Organization (d), G20 (d), United Nations Security Council (d), European Southern Observatory (d), Organization for Security and Co-operation in Europe (d), International Bank for Reconstruction and Development (d), International Development Association (d), Sazgeya Finansa Beynelmilleli (d), Multilateral Investment Guarantee Agency (d), International Centre for Settlement of Investment Disputes (d), African Development Bank (d), Asian Development Bank (d), Australia Group (d), Caribbean Development Bank (d), Eurocontrol (d), Treaty on Open Skies (d), Missile Technology Control Regime (d), ANZUK (d), Southeast Asia Treaty Organization (d), Interpol, Nuclear Suppliers Group (d), Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (d), AUSCANNZUKUS (d), ABCA Armies (d), The Technical Cooperation Program (d), Combined Communications Electronics Board (d), Air and Space Interoperability Council (d), Movement Coordination Centre Europe (d), Organisation for Joint Armament Cooperation (d), International Hydrographic Organization (d), International Energy Agency (d), UNESCO (d), Group on Earth Observations (d), Universal Postal Union (d), International Telecommunication Union (d) u Yewina Ewropa
Zıwanê bini İngılızki, İngılızki, Polari (d), Scottish Cant (d), Angloromani (d), Welsh-Romani language (d), Shelta (d), İrlandki, İskoçki, Galki, Scots (d), British Sign Language (d) u Korniki
Xerita
EU-United Kingdom.svg
Koordinati
Geokod 2635167

Qraliya Yewbiyayiye (be İngılizki: United Kingdom) ya zi Qraliya Yewbiyayiya Britanya Gırde u İrlanday Zımey gegane zi tenya Britanya, mıntıqa ra zımeyê rocawanê (ğerbê) qıta Ewropa dera.

Dormeyê Britanya de İrlanda, Okyanuso Atlas u Deryayê Zımey estê. Paytextê Britanya Londraya. Britanya çar (4) dıwelan ra yena pêra (mıteşekkıla): İngıltere, İskoçya, Gali (adey Britanya Gırde) u İrlanday Zımey (adey İrlanda da). Seba ke cı rê Qraliya Yewbiyayiye (be İngılızki United Kingdom) ki vaciyeno. Britanya ezayê NATOy, ê Yewiya Ewropa u Mıletê Yewbiyayey (UN)ia. Sistemê idarey monarşiya qanuniya; labelê Britanya be demokrasiye yena idare kerdene.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Medeniyetê Britanya zaf dewletiyo. Wextê kolonyalizm de qralanê Britanya % 33 dınya sero hukım kerdo: zey Kanada, Amerika, Hindıstan, Pakıstan, Erebıstan, Awıstralya, Zelandaya Newiye, Afrikaya Cenubi uêb.. Labelê wextê Herbê Dınyayê I. u II. de Britanya qeweta xo kerde vini.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurnê]

İklımê Britanya honıko; silıye zaf varena. Seba awıke germıne (Gulf Stream) hewayê Britanya zaf serdın niyo. Erdê Britanya her daim kheweo.

Bacarê gırdi:

Bacarê Londra zaf raver şiyo. Banê xeylê berzi u bınaê ke hetê mımarine ra mıkemmel vıraziyaê, tede estê. Londra paytextê borsayo, merkezê iqtısad u siyasetê Britanyayo.

Xerita Britanya

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Britanya 58 milyono. Britanya hetê nıfusi ra Ewropa de (Almanya u Fransa ra dıme) rêza hirêyıne dera. Şarê Britanya zafêr sûkan de cıwiyenê, dewıcê xo senıkê; nuskar u wendoğê xo zafê. Dinê Britanya Xıristiyaniya, labelê ateisti zafê. Tayê Mısılmani, Musewiy, Hinduy u Sikhi ki estê. Zıwano resmi çıniyo, hama şarê Britanya İngılızki qısey keno. Tayê ki İrlandki u Galki qısey kenê.

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısadê Britanya zaf qewetıno. Dınya de rêza pancıne (5.) dero. Teknolociye u sektorê iqtısadê Britanya zaf raver şiyê. Turizmê xo zaf muhımo; her serre 27 milyon turisti şonê Britanya. Futbolê İngılızan zaf raver şiyo. Manchester United, Liverpool, Arsenal, Chelsea taxımê İngıltereyê.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]