Danimarka

Wikipediya, ensiklopediya xosere ra
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Danimarka
Asayış
Dannebrog.jpg
Desmal u Arma
Flag of Denmark.svg National Coat of arms of Denmark.svg
Melumat
Ware Dewlete
Sinori İswec, Norwec u Almanya
İdare Government of Denmark (en)Folketing (en)
Erd 42 925,46 km2
Nıfus 5 827 463
Hıkumet Monarşiya Qanuni (en)
Serdar Margrethe II of Denmark (en)
Kodê telefoni +45
Letey saete UTC+01.00
Kodê interneti .dk
Zıwano resmi Danki
Merş Der er et yndigt land (en)
Cayo tewr berz Møllehøj (en)
Cayo tewr nızm Lammefjord (en)
Pere Danish krone (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman 0,93
Xerita
EU-Denmark.svg

Danimarka mıntıqa ra zımey Ewropa dera. Zımey Danimarka de İswec u Norwec; veroc de Almanyaya Federale; rocawan de Deryay Zımey; rocakewtene de Deryayo Baltik estê. Paytextê Danimarka Kopenhageno.

Dewleta Danimarka hirê leteya. Erdê Danimarkayê seri nêmadeyo (Jylland). Welato Khewe u Adeyê Forey gırêdayeyê Danimarkayê; feqet pêro otonomê. Erdê Danimarkayê seri xeylê adeyan ra ibareto. Sistemê Danimarkayo siyasi monarşiya qanuniya, labelê Danimarka dewleta demokrasiya. A ezaya NATOy u Yewiya Ewropa u Mıletê Yewbiyayeya.

Tarix[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Seserra 8., 9. u 10. de Danimarka İswec u Norwec pêro Viking biy. Wextê seserra 10. de Vikingan qıtaya Ewropa feth kerde. Serra 965ıne de şarê Danimarka Xıristiyaniye qebul kerde. Wextê Herbê Dınyayê I. u II. de dewleta Danimarka bêhete biye. Feqet sureyê Herbê Dınyayê II. de Danimarka bınê işğale Almanyaya Federale de mende.

İklım u sûki[bıvurne | çımeyi bıvurne]

İklımê Danimarka zaf serdın niyo. Sebeta Gulf Streami (awa honıke) ra ayamê xo zaf honıko, hem zi zaf varan vareno. Ebe wertêniye (weseti) 170 roce varan vareno.

Bacarê gırdi:

Sûka Kopenhageni zaf raver şiya. Hem merkezê iqtısadi hem zi merkezê siyasetê Danimarkaya.

Xarıtey Danimarka

Nıfus[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Nıfusê Danimarka 5,6 milyonio. Nıfusê goçeran 461.614o; xeylê merdumi Welato Khewe u Adeyanê Forey ra estê. Zıwano resmi Dankiyo, labelê tayê merdumi Almanki qısey kenê, hetê zıwan u kultur u terbiyeti ra wayirê heqanê. Dinê Danimarka Xıristiyaniya; itıqatê mılletê Danimarka Luteraniya (%84,3), hema dino resmi niyo. Tayê mısılmani zi estê (%2).

İqtısad[bıvurne | çımeyi bıvurne]

İqtısadê Danimarka zaf qewetıno. Standardê weşiye berzo. Dewıcê Danimarka zaf ebe kalite ber vecenê, beranê ziraeti idxalat (eksport) kena. Xeylê karkeri ezayê sendikayê (%75). Semedê referendumê serra 2000. de şarê Danimarka yewiya pereyê Ewroy qebul nêkerde.

Çımey[bıvurne | çımeyi bıvurne]