Thales

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to navigation Jump to search
Thales
Thales.jpg
Dewlete
Flag of Greece.svg
Yunanıstan
Karê cı Nuskar

Miletos ra Thales, texminen 625 V.İ. (Verê İsay) maya xü ra biyo u texminen 545 V.İ. şiyo héqey da xü ser. Bı hetê tarixçiyana, ze fılozofê sıfteyın sınasêno. O Miletos dı cüwayê u uca dı gürweyayê. Thales antik Yunanıstani dı héwt (7) aliman ra ju biyo.

Héyatê cı[bıvırne | çımey bıvırne]

Ser fılozofê antiki ser Diogenes Laertios kıtabê xü dı béhsê Thalse keno u ey ze fılozofê sıfteyın hésıbneno. Diogenes kıtabê xü dı nuşneno u vano Thales lacê Examyes u Cleobulina yo u vano êy şarê Feniki yo. Antik Yunan dı aliman ra sıfteyın fına Thales o kı merdım ê resmi alim qebul kerdo. Alımeya Thalesi ser asmênşınasiye, zaneyenda ilmê tabiati biyo. Tarixzane Herodotos zi derhéqdê Thales wunasin nuşnayo: "Thales merdımê do zaf seferi kerdo, zaf welatan diyo, şiyo Mısır u alımeya cı geometri serdo." Juna alım bı namedê Aristoteles (kı héme dınya ê alimê filozofi vinenê) vato: "Eger ez çımey fılozofiya se Thales zi awa ciyo." Çiyo kı Thales perskerdê: "Çıçiyo nêvırêno miyanê vırnayeni dı, çıçi wesarê pêmiyan biyayenda kültüran." O her tım koki gêyrayê, meselada en kıhan yani arche (sanduq, tabut) gêyrayê. Aşeynayenda fonksiyonê awı cırê bi cüwabê, héyat awi ra yeno u aw şeno babet babet form bigiro: "yani sabit, mıj u rıjyayış." Tıya dı puano kı en müuhım noyo kı eger merdım kokê awı bıaşêynose merdım o wext heme çirê cüwab gêno. Qandê kı merdım qanunê awı bımıso se o wext merdım şeno cüwabê rêz u biyayenda awiya piya ê héyati zi bıdo. Bı no fıkrê xü ya Thales bi filozofê Ewropa yê rocawan. Fıkrê Thales qandê aliman bi rayada newe u aşanayenda , ravey şiyayenda fıkrê alimey.

Bı rayda filozofida xü Thales bi en rengêda qıymet u toxımê ilmê alimey aşeynayo. Bı vatenda Thales merdım şeno héme çi bı rayda nefsê insanana izéh bıkero bı kı homaya ra yaremetey bıwazo.

Diogenes vano kı: "Thales fılzofê en sıfteyın bi kı ma rê mısna héyalê insanan bı merdena nêmıreno." Aristoteles u Hippias vanê kı Thales wunı vatê: "Çiyo bê gan zi wahêrê rıhiyo."

Diogenes vano kı: "Thalse çormeyê roci hésıbnayo u vano kı gıreya rocı 720 fın aşmi ra gırdo u qerer da va her meng 30 rociyo u no zi serdı beno 365 roci."

Çıme[bıvırne | çımey bıvırne]

Şablon:Nuskarê Yunani