Çolig (wılayet)
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Çolig (Zazakiyê Zımey Çewlig, Tırki: Bingöl, Kurdki: Çabakçur, Ermenki: Çewlig) yew wılayeto. Cayê xo mıntıqa ra rocakewtenaTırkiya dero. Zımey (Şımalê) Çoligi dı Erzurum u Erzıngan; veroc (cenub) de Diyarbekır; rocvetış (şerq) dı Muş; rocawan (ğerb) de Xarpêt u Mamekiye (Dêsım) estê. Çolig (Çewlig) 39°-54 u 41°-21 verıniya zımey be 38°-27 u 40°-27 derganiya rocakewtene miyan de ca gêno.
Tedeestey |
[bıvurne] İklim u Coğrafya
Zerrey wılayetê Çoligi dı heşt qezey estê: Dara Hêni, Gêğiye, Boglon (Suelaxon), Qarliova, Xorxol, Azarpêrte, Çêrme u Merkez qeza. Sindorê (hududê) Çoligi miyan de 9 nehiyey u 323 dewi estê.
İklimê Çoligi zaf vuriyeno. Wextê zımıstani ayamê Çoligi serdıno, zaf vewre (vor) varena. Wextê amnani de Çolig zaf germıno, gegane varan vareno (şıliye varena). Erdê Çoligi kewoyo u xeylê koê berzi tede estê. Roê Muradi zerrey wılayetê Çoligi ra vêreno ra.
[bıvurne] Tarix
Mıntıqay Çoligi dı verê coy xeylê mediniyetan hıkum kerdo. Binateya seserranê 1. u 10. dı İmparatoriya Sasani, İmparatoriya Roma u İmparatoriya Bizansi hıkum kerdo. Serra 1071i de Selçuqıcan mıntıqa Çoligi gırewta (gırota), feqet serra 1243ine de İmparatoriya Moğoli istıla kerda. İşğalê İmparatorina Moğoli ra raver dewleta İrani Çolig gırewto. Labelê serra 1514i dı Şah İsmaili Cengê Çaldırani kerdo vini u İmparatoriya Usmanıcan Çolig reyna gırewto. Serra 1923i dı İmparatoriya Usmanıcan biye xırabe u Çolig bi gırêdayey Tırkiya.
Tarixê Çoligi dı 2 bûmlerzê (zelzeley) gırdi estê. Serra 1971ine de (tesirê bûmlerzê 6,7) 970 merdumi; serra 2003ine (t.z. 6,5) 176 merdumi merdi u Çolig zaf bi xırabe.
[bıvurne] İqtısad u Nıfus
Nıfusê Çoligi 234.790o. Merdumi zafêr dewıcê. Tewr zêde Zazay Çolig de estê. Zazay qezenê Dara Hêni, Gêğiye, Boglan (Solxan), Qarliova u merkez dı cıwiyenê.
İqtısadê Çoligi zaf qewetın niyo. Çolig dı 2 fabrikey estê; ninan ra jû fabrikay briketi u jû ki fabrika şıtia.
[bıvurne] Fotogaleriya Çoligi
[bıvurne] Çımey
| Qezê Çoligi | ||||
|---|---|---|---|---|
|
Azarpêrte • Boglan • Çêrme • Dara Hêni • Gêğiye • Qarliova • Xorxol |
||||
| Bacarê Zazayan |
|
Aqseraiye • Çolig • Dêrsım (Mamekiye) • Diyarbekır • Erzıngan • Erzurum • Muş • Rıha • Sêwaz • Semsur • Qeyseriye • Xarpêt |
|